ESUNESKO-nyň hasabaty: Educationokary bilimde okaýanlaryň sany iki esse artdy

ESUNESKO dünýädäki ýokary bilim tendensiýalaryny öz içine alýan ilkinji hasabatyny çap etdi we ajaýyp maglumatlary hödürledi. Hasabata görä, soňky 20 ýylda 2024-nji ýylda 100 milliondan 269 milliona çenli ýokary bilimde okaýan talyplaryň sany iki esse artdy. Şeýle-de bolsa, bu ösüşe garamazdan geografiki we jyns taýdan deňsizlikler henizem möhüm mesele bolup galýar. 2000-nji ýylda takmynan 100 million bolan talyplaryň sany häzirki wagtda 269 milliona ýetdi. Bu san ýokary bilim ýaşyndaky ilatyň takmynan 43 göterimine gabat gelýär. Bu ösüş bilim mümkinçilikleriniň giňelmegi we bilim ulgamlarynyň globallaşmagy netijesinde görülýär.

Sebitara deňsizlikler

educationokary bilime bolan sebitdäki tapawutlar hasabatyň ýene bir täsirli elementidir. Günbatar Europeewropa we Demirgazyk Amerika daky ýaşlaryň 80 göterimi ýokary bilim alsa-da, bu görkeziji Latyn Amerikasy we Karib deňzi -de 59 göterimde galýar. Günorta Aziýa we Günbatar Aziýa -da 30 göterim bolan bu görkeziji, Saharanyň günortasyndaky Afrika -da bary-ýogy 9 göterim. Bu deňsizlikler sebitleriň arasyndaky ykdysady we sosial tapawudyň beýany hökmünde görülýär.

Aýal talyplaryň nyrhlary we halkara hereketi

Hasabatda dünýädäki talyp talyplaryň sany hem bar. Jyns balansynyň Saharanyň günortasyndaky Afrikadan başga ähli sebitlerde gazanylýandygy aýdylýar. Mundan başga-da, daşary ýurtlarda okaýan talyplaryň sany 2000-nji ýylda 2,1 milliondan 2023-nji ýylda 7,3 milliona ýetdi we bu halkara talyplaryň hereketiniň ep-esli artandygyny görkezýär. Hususy ýokary okuw jaýlarynyň umumy okuwa girýänleriň üçden bir bölegini emele getirýändigi mälim edildi.

Netijede, ýokary bilim pudagyndaky bu ösüş we dürlilik ýurtlaryň arasynda dürli syýasatlary ösdürmegiň zerurdygyny görkezýär. Geljekki bilim syýasatlarynyň kemçilikli toparlar üçin elýeterliligi ýokarlandyrmagy maksat edinýändigi möhümdir.