Urladaky arzuwlaryny amala aşyrýan jübüt topraksyz ekerançylyk bilen oýny üýtgetdi: Azerbaýjandan badama çenli üstünlik hekaýasy

Şäher durmuşynyň güýçli depginlerinden we streslerinden dynmak isleýän 70 ýaşly himiýa inereneri Mustafa Mesut İlter we 43 ýaşly maliýe geňeşçisi Filiz İlter ) düýpli karar bilen oba hojalygyna girdiler. Iki ýyl çagasy bilen Azerbaýjanda döredilen iş durmuşyny gutarandan soň pensiýa çykan är-aýal, uzak gözleglerden soň Izmiriň Urla etrabynyň Bademler etrabynda ýerleşmek kararyna geldi.

35 gatly fermada ylmy derňewden başlap oba hojalygy başdan geçirmeleri

Urlada 35 arzan uly ýer satyn alyp, oba hojalygyny öndürip başlan İlter maşgalasy bu işi ylmy usullar bilen başlady. Sebitiň howa hasabatyny, şeýle hem meýdançada geçirilen toprak we suw seljermelerini gözden geçiren telekeçi är-aýal, iň ýokary netijelilik gazanmak üçin topraksyz ekerançylyk usulyny makul bildi. Sebitiň tebigy ösümliklerinden we öz-özünden ösýän ýabany görnüşlerden ylham alýan maşgala; Ol gök gül, garaguş, malina we rawertudana ýaly ýokary bahaly miweleri öndürmäge gönükdirildi. Fermer hojalygynyň çäginde döredilen gözleg we ösüş ýyladyşhanasynda kofe agaçlary, şokolad miweleri, mango we awokado ýaly ekzotik tropiki önümleriň sebit howasyna uýgunlaşmagy synagdan geçirilýär. Bu innowasiýa desgasynda öndürilen ähli hünärli önümler gönüden-göni içerki bazara hödürlenýär we sarp edijiler bilen duşuşýar.

Tebigy ösümliklerden ylhamlanan telekeçilik hekaýasy

Arzuwlaryny amala aşyrmak prosesini suratlandyryp, Filiz İlter 40 ýaşynda adamsynyň uly goldawy bilen oba hojalygy bilen meşgullanmak maksadyna ýetendigini aýtdy. Izmiriň hemme ýerinde Dikiliden Çeşme çenli gaty giň ugurda ýer gözläp başlandyklaryny mälim eden terlter, gözleg institutlarynyň, oba hojalygynyň palatalarynyň we hünärmen oba hojalyk inersenerleriniň ýolbaşçylygynda dogry ýer saýlandyklaryny aýtdy. Bademlerdäki ýerleri gören pursatlarynda karar berendiklerini mälim eden terlter, ilki aroniýany ösdürmek barada pikir edýändiklerini, ýöne seljermäniň netijesinde bu görnüşiň topraksyz ekerançylyk üçin amatly däldigine düşündiklerini aýtdy. Wildabany mirtleriň fermanyň aňyrsyndaky tokaý meýdançasynda gezelençlerinde tebigy ösýändiklerine göz ýetirendiklerini mälim eden terlter, bu gözegçilikiň netijesinde bütinleý miwäni ösdürip ýetişdirendiklerini aýtdy.

Durnuklylyk we akylly tehnologiýalar bilen gelejekde maýa goýmak

Filiz İlter önümçilik proseslerinde ekologiki deňagramlylygy saklamak we tygşytly peýdalanmak üçin iň köp tagalla edýändiklerini mälim etdi we fermada döreden ýörite drena systems ulgamlary sebäpli ähli ýagyş suwlaryny saklap bilendiklerini aýtdy. Ylter, gaýtadan işlenen ýagyş suwy bilen ýagyş döwründe ähli suwaryş zerurlyklaryny kanagatlandyrýandyklaryny düşündirip, terlter, ýaşyl energiýadan energiýa zerurlyklaryny üpjün etmek üçin gün energiýasy panellerini oturtmagyň soňky tapgyryna ýetendikleri barada hoş habar berdi. Akademiki okuwlara uly ähmiýet berýändiklerini we gapylarynyň uniwersitet talyplary üçin hemişe açykdygyny mälim eden terlter, bar bolan awtomatlaşdyryş ulgamlaryny uzak möhletleýin emeli intellekt bilen goldanýan akylly kondisioner, suwaryş we dökün tehnologiýalary bilen birleşdirmegi maksat edinýändiklerini aýtdy. İlter hasyl döwründe takmynan 55-60 adam işleýändigini we goşmaça önüm öndürmek bilen ýurduň ykdysadyýetine çynlakaý goşant goşýandyklaryny mälim etdi.

"Boş oba hojalygy ýerleri ykdysadyýete gaýtarylmaly"

Bu pudakda ülňüleriň we kanunçylyk işleriniň ýoklugy sebäpli ferma döredilende käbir kynçylyklara duçar bolandyklaryny mälim eden Mustafa Mesut İlter, sebitdäki boş oba hojalygyna baha berilmelidigini aýtdy. Daşky gurşawa görelde bolmak we ýerli halky höweslendirmek maksady bilen bu maýa goýumlaryny başlandyklaryny mälim eden terlter, sebitiň daýhanlarynyň ýokary eksport potensialy bolan şeýle önümlere ýüz tutmalydygyny we boş ýerlerini önümçilik üçin açmalydygyny aýtdy.