Uruş ykdysadyýeti janlandyran ägirtler: 165 günde 160 milliard dollar girdeji gazandy

Eastakyn Gündogarda dartgynlylygyň güýçlenmeginden we Eýran bilen Ysraýylyň arasyndaky konfliktleriň başlamagyndan takmynan 165 gün geçdi. Bu proses global geosyýasy töwekgelçilikleri iň ýokary derejesine ýetiren hem bolsa, käbir pudaklar üçin girdeji gazanmak üçin ägirt uly gapy açdy. Nebit ägirtlerinden başlap goranyş senagatyna, LNG eksportçylaryndan deňiz transportyna çenli dürli pudaklarda işleýän kompaniýalar bu 165 günüň dowamynda gaznalaryna takmynan 160 milliard dollar goýdy. Uruş ykdysadyýetiniň tigirleri çalt öwrülip barýarka, bu global aktýorlar ullakan iş mukdaryny we günde ortaça 1 milliard dollar girdeji gazandy.

Uruş ykdysadyýetiniň global balansy aýdyň bolýar

Kompaniýalar tarapyndan yglan edilen ikinji çärýekdäki maliýe netijeleri, täze harby sargytlar, toplanan sargyt ätiýaçlyklary we çaknyşyklardan soň boşadylan ok-däri ammarlaryny çalyşmagyň zerurlygy urşuň ykdysady ölçegini görkezýär. Jikme-jik hasaplamalar, konfliktleriň kompaniýalar tarapyndan takmynan 160 milliard dollar ykdysady taýdan uly mukdarda pul döredendigini görkezýär. Bu etapda dünýädäki nebit ägirtleri diňe ikinji çärýekde 48 milliard dollar arassa girdeji gazanyp, uruş ykdysadyýetiniň iň uly ýeňijileriniň hataryna girdi.

Elbetde, bu 160 milliard dollar mukdarda kompaniýalaryň arassa girdejisinden ybarat däl. Bu hasaplama; Nebit ägirtleriniň gazanan girdejilerini, goranyş senagaty kompaniýalary tarapyndan kabul edilen täze borçnamalary, LNG we tanker kompaniýalarynyň iş girdejilerini artdyrmagy we uruş bilen gönüden-göni ýüze çykan täze iş şertnamalaryny öz içine alýar. Konfliktden öň bar bolan kompaniýalaryň ätiýaçlyk paýnamalary bu hasaplamadan aýrylýar.

Pricesük bahalary ýokarlandy: Tanker kompaniýalary rekord goýdy

Bu döwürde deňiz transportynda, esasanam tanker transport pudagynda iň ajaýyp ösüş we ösüş depgini başdan geçirildi. Hormuz bogazynda we onuň töwereginde howpsuzlyk töwekgelçiliginiň ýokarlanmagy tankerleri ugurlaryny giňeltmäge mejbur etdi. Käbir gämi eýeleriniň sebite girmekden saklanmagy, dünýädäki tanker üpjünçiligini çäklendirdi. Uzyn ugurlarda deň mukdarda nebit daşamak gämileriň ýelkenli wagtyny uzaltdy, bazardaky boş tankerleriň sanyny azaltdy we ýük bahalaryny ýokary derejä çykardy.

Bu ýagdaý, rekord girdeji hökmünde tanker ägirtleriniň balansynda gönüden-göni öz beýanyny tapdy. Bu pudakda dünýä liderlerinden biri bolan DHT Holdings, ikinji çärýekdäki arassa girdejisini geçen ýylyň degişli döwri 56 million dollardan 198,3 million dollara çenli ýokarlandyrdy. Her ýyl rekord derejede 254 göterim ösüş gazanan kompaniýanyň girdejisi 127,9 million dollardan 284,8 million dollara ýetdi. Şeýlelikde, kompaniýa geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende üç aýyň içinde takmynan 157 million dollar girdeji gazandy.

Hakyky uly üýtgeşiklik tankerleriň gündelik gazanjynda boldy. DHT flotunyň gündelik ortaça girdejisi 46 müň 300 dollardan 126 müň 700 dollara çenli ýokarlandy. Bu 174 göterim ösüş diňe bir DHT-ni däl, eýsem “Frontline” we dünýä flotunyň beýleki esasy eýeleri ýaly beýleki tanker ägirtlerini hem janlandyrdy.

Goranmak pudagynda sargyt partlamasy: Lockheed Martin iň ýokarda

Goranmak pudagynda, balans effektleri şu günki girdejilerine däl-de, geljekki tertip aksiýalarynda görkezilýär. Eýran-Ysraýyl çaknyşyklarynda giňden ulanylýan howa goranyş raketalarynyň, kruiz raketalarynyň we takyk gönükdirilen ok-därileriň azalmagy ätiýaçlyk bilen doldurylmalydyr. Bu, goranmak ägirtleriniň sargyt kitaplaryny milliardlarça dollarlyk täze şertnamalar bilen doldurdy.

Bu pudakda iň uly aktýorlaryň biri bolan Lockheed Martin diňe ikinji çärýekde takmynan 65 milliard dollarlyk täze sargytlary almak bilen özüni görkezdi. Şeýlelikde, kompaniýanyň umumy sargyt aksiýasy 230 milliard dollar çäginden geçdi. Ykdysady seljermeler, kompaniýanyň geçmişdäki ägirt uly paýyna däl-de, Eýran söweşinden soň gönüden-göni ýüze çykan täze iş göwrümine we tertip hereketine esaslandy. Öňümizdäki döwürde global ok-däri täzeleniş isleginiň artmagyna garaşylýar.