Welosiped şäherleriň geljegi üçin çözgütler öndürýär

Gollandiýada welosiped sürmek ilçihanasy Halkara gatnaşyklar boýunça menejer Kris Bruntlett we Pontifiki katolik uniwersitetiniň fakultet agzasy Braziliýadaky prof. Doktor Nelson Todt 3-nji iýunda, Bütindünýä welosiped güni mynasybetli şäherlerde welosipedleriň roly barada öz pikirleri bilen paýlaşdy. Bilermenler welosipediň diňe bir ulag serişdesi däldigini mälim edip, munuň saglyk, daşky gurşaw we jemgyýetçilik syýasatlarynyň hem möhüm bölegi bolmalydygyny bellediler. Awtoulaglar 1950-nji ýyllarda giňden ulanylsa-da, 1973 OPEK nebit krizisi Gollandiýanyň transport syýasatynda düýpli üýtgeşmelere sebäp boldy. Bu üýtgeşmeler welosipediň jemgyýetçilik we şäher durmuşynda ähmiýetini artdyrdy.

Tigir sürmek Gollandiýada jemgyýetçilik saglygy goraýyş ulgamyny ýylda 19 milliard ýewro tygşytlaýar. Adamlar ýüzbe-ýüz gürleşip has köp sosial we jebis jemgyýet döredýärler. Tigir sürmek şäherlerde çäkli ýerleriň has netijeli ulanylmagyna, ulag dykyzlygynyň peselmegine we syýahat wagtynyň has öňünden kesgitlenmegine goşant goşýar.

Tigir sürmegiň we umumy tejribeleriň global täsiri

Gollandiýa welosiped strategiýalaryny Hindistan, Aziýa, Afrika we Latyn Amerikasy ýurtlary bilen paýlaşyp, bu sebitlerde şuňa meňzeş üstünlik gazanmagy maksat edinýär. Bruntlett, welosiped sürmek adamlara ykdysady kynçylyksyz mümkinçiliklere mümkinçilik berýär diýýär. Bu nukdaýnazardan, welosiped şäherlerde sosial deňsizligi azaltmakda möhüm gural hasaplanýar.

Prof. Beýleki tarapdan doktor Nelson Todt, Braziliýa ýaly ýurtlarda welosipedleriň diňe bir transportyň däl, eýsem saglyk we daşky gurşaw syýasatlarynyň bir bölegi bolmalydygyny aýtdy. Tigir sürmek saglyk çykdajylaryny azaltmakda we durmuş derejesini ýokarlandyrmakda uly rol oýnaýar. Todt howpsuz welosiped ýollaryny ösdürmegiň ähmiýetine ünsi çekýär.

Howpsuz we durnukly ulag üçin welosiped

Todt uly şäherlerde welosiped ulanmagyň iň uly päsgelçiliginiň howpsuzlykdygyny, howpsuz welosiped ýollarynyň gurulmalydygyny aýdýar. Tigir sürmegiň howpsuz we peýdalydygyna adamlary ynandyrmak gaty möhümdir. Tigir diňe bir güýmenje maksatlary üçin däl, eýsem mekdebe we işe gitmek üçin hem täsirli ulag serişdesi hökmünde görülmelidir.

Welosipedleriň giňden ulanylmagy ulag problemalaryny azaldýar we daşky gurşawa möhüm goşant goşýar. Howanyň hilini ýokarlandyrýar we saglyk meselelerini azaldýar. Adamlaryň az oturmagyna kömek etmek bilen umumy saglyk derejesiniň ýokarlanmagyna goşant goşýar.

Bütindünýä welosiped güni we global syýasatda welosiped

2018-nji ýylda Türkmenistan hökümetiniň ýolbaşçylygynda BMG tarapyndan yglan edilen Bütindünýä welosiped güni, welosipediň elýeterli, arassa we dowamly ulag serişdesidigini nygtaýar. BMG Baş Assambleýasy tarapyndan 2022-nji ýylda kabul edilen karar welosipedleri jemgyýetçilik ulag ulgamlaryna birleşdirmegi höweslendirýär. Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy tigir sürmegi işjeň goldaýar, sebäbi fiziki işjeňligi ýokarlandyrýar we ýokanç däl keselleri azaldýar.

Tigir sürmek şäherleriň durnukly geljeginde möhüm rol oýnaýar. Ulag, saglyk we daşky gurşaw syýasatlarynyň merkezinde ýerleşdirilen welosiped sagdyn we ýaşamak üçin şäherleri döretmekde esasy gural hökmünde tapawutlanýar.