WSJ-den global bazarlara çenli uly duýduryş: "Howpsuz duralga" döwri gutardy!

Wall Street Journal (WSJ) tarapyndan neşir edilen iň soňky derňew, köp ýyllaryň dowamynda dünýä maliýe bazarlarynda sarsmaz düzgün hökmünde kabul edilen "ygtybarly gaçybatalga" düşünjesiniň çökendigini görkezýär. Dowamly inflýasiýa basyşy we güýçlenýän geosyýasy dartgynlyk adaty maýa goýum strategiýalaryny düýpgöter üýtgedýän hem bolsa, döwlet obligasiýalarynyň gorag galkany roly çalt gowşaýar. Maýa goýumçylary indi portfellerini goramak üçin paýnamalara, altyna we alternatiw maliýe gurallaryna ýüz tutmaga mejbur bolýarlar.

Adaty portfel diwersifikasiýasynda esasy çatryk

Eastakyn Gündogardaky yzygiderli çaknyşyklar, ABŞ bilen Hytaýyň arasyndaky tehnologiki we ykdysady sowuk söweş, Russiýa bilen Ukrainanyň arasyndaky harby krizis we global üpjünçilik zynjyrlaryna täsir edýän aşa howa hadysalary inflýasiýa basyşyny dowam etdirýär. WSJ derňewine görä, bu köp ölçegli krizis gurşawy, paýnamalary we döwlet obligasiýalaryny bir wagtyň özünde basyş edýär we bahalaryň bilelikde düşmegine sebäp bolýar. Netijede, töwekgelçilikleri ýaýratmak üçin maýadarlaryň onlarça ýyllap bil baglaýan portfel diwersifikasiýa modelleri işlemegini ýitirýär.

Awstraliýanyň geljekki gaznasy tarapyndan radikal aksiýa hereketi

Üýtgeýän bazar dinamikasyna uýgunlaşmak isleýän ummasyz gaznalar hem strategiýalaryny çalt täzeleýär. Bu ýagdaýa iň anyk mysal, 240 milliard dollarlyk ägirt uly bukjany dolandyrýan Awstraliýanyň Geljekki gaznasy boldy. Bazardaky näbelliliklere garamazdan, gaznanyň ýolbaşçylary töwekgelçiligi azaltmagyň ýerine aksiýa agramyny ýokarlandyrmak kararyna geldiler. Executiveerine ýetiriji müdir Rafael Arndt bu mesele barada düşündiriş berip, hökümetiň gatyşmagy, geosyýasy näbellilikler ýokarlanýar we inflýasiýa üýtgäp durýan täze ykdysady tertipde paýnamalaryň has ýokary girdeji potensialyny hödürleýändigini aýtdy.

Altyn we alternatiw baýlyklar ynamy üpjün edýärmi?

Geljek gaznasy portfelini goramak üçin altyn we girdeji gaznasynyň maýa goýumlaryna hem üns berýändigini mälim etdi. Şeýle-de bolsa, hünärmenler altynyň ähli döwürlerde mutlak gorag üpjün edip bilmejekdigini bellediler. Altyn bahasynyň hereketleriniň, esasanam Eýranyň soňky dartgynlygy ýaly gyzgyn geosyýasy krizislerde maýa goýujylaryň garaşyşlaryna doly laýyk gelmeýändigi syn edildi. Bu, käbir maýadarlary obligasiýalary düýbünden terk etmegiň ýerine taktikany üýtgetmäge iterýär. Göterim derejesiniň ýokarlanmagy we hemişelik inflýasiýa töwekgelçiligine garşy inflýasiýa indekslenen infrastruktura obligasiýalary we gysga möhletli karz gurallary täze halaýanlara öwrülýär.

Maliýe bazarlary geosyýasy töwekgelçilikleriň bahasy giçmi?

WSJ derňewiniň iň täsirli netijelerinden biri, bazarlaryň krizisleri çaklamakda gijä galmagy boldy. Mysal üçin, 2022-nji ýylda Russiýanyň Ukraina çozmagyndan ozal dowam eden harby taýýarlyk we ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky dowamly dartgynlyk belli bolsa-da, maliýe bazarlary diňe ok atylansoň hakyky reaksiýa berdi. Geosyýasy töwekgelçilikleriň indi dünýä ykdysadyýetiniň düzüm bölegine öwrülendigini mälim eden hünärmenler, maýa goýujylaryň has ýokary girdeji talap etmelidigini we ähli aktiw synplarynda bolup biläýjek ýokary üýtgewsizlige taýyn bolmalydygyny duýdurýarlar.