Wýetnam bilen EFTA ýurtlarynyň arasynda 14 ýyllyk erkin söwda şertnamasy baglaşyldy

Wýetnamyň prezidenti Lam we Wýetnamyň Söwda we söwda ministri Le Manh Hung paýtagt Hanoýda geçirilen dabarada Europeanewropa Erkin Söwda Assosiasiýasynyň (EFTA) agzalary Şweýsariýa, Norwegiýa, Islandiýa we Lihtenşteýn wekilleri bilen erkin söwda şertnamasyna gol çekdi. 14 ýyl dowam eden gepleşiklerden soň resmi bolan bu şertnama taraplaryň arasyndaky ykdysady hyzmatdaşlygy täze derejä çykarar.

Ylalaşyk haýsy ugurlary öz içine alýar?

EFTA bilen Wýetnamyň arasynda gol çekilen erkin söwda şertnamasy; Ol harytlar we hyzmatlar söwdasy, maýa goýumlary, intellektual eýeçilik hukugy, döwlet satyn almalary, bäsdeşlik kanuny we durnukly ösüş ýaly köp ugurlary öz içine alýar. Ylalaşyk Wýetnamyň eksport we import bazarlaryny diwersifikasiýa etmek, ýerli kärhanalaryň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmak we ýurduň global gymmatlyklar zynjyryna gatnaşygyny güýçlendirmek üçin niýetlenendir. Mundan başga-da, ösen tehnologiýalary, dolandyryş tejribesini we Europeanewropa ýurtlaryndan Wýetnama ýokary hilli maýa goýumlaryny çekmegi maksat edinýär.

Söwda gatnaşyklarynyň häzirki ýagdaýy nähili?

Wýetnam bilen EFTA agza ýurtlaryň arasyndaky ikitaraplaýyn söwda mukdary ýylda ortaça 2 milliard dollar töweregi. Wýetnam bu ýurtlara deňiz önümlerini, aýakgaplary, dokma önümlerini, taýýar egin-eşikleri, tehnikalary we elektronik önümleri eksport edýär; Munuň öwezine tehnika, senagat enjamlary, himiki serişdeler, dermanlar we önümçilik materiallary import edilýär. 2025-nji ýylyň ahyryna çenli Şweýsariýada Wýetnamda 2,4 milliard dollardan gowrak 234 maýa goýum taslamasy, Norwegiýada bolsa 201 million dollarlyk 62 maýa goýum taslamasy bar.

Wýetnam bilen EFTA arasynda jemi 21 resmi gepleşik tapgyry geçirildi. Gepleşikleriň iýul aýynda çap edilen bilelikdäki beýanynda tamamlanandygy mälim edildi. Hanoýda gol çekişlik dabarasy bilen resmi esasda köpden bäri dowam edip gelýän diplomatik we ykdysady gepleşikler geçirildi.

Halkara söwda şertnamalary kadalaşdyryjy amallary we degişli ýurtlaryň parlament tassyklamalaryny talap edip biler. Ylalaşyk güýje girensoň, taraplaryň arasynda kesgitlenen gümrük paçlaryny azaltmak we maýa goýumlaryny höweslendirmek ýaly düzgünleriň durmuşa geçirilmegine garaşylýar. Kärhanalara we maýa goýujylara degişli daşary söwda ministrlikleriniň üsti bilen şertnamada göz öňünde tutulan täze hukuk binýadyna eýermek maslahat berilýär.

Netije

Bu şertnama Wýetnamyň dünýä bazaryndaky ornuny berkitmek strategiýasynyň bir bölegi hökmünde seredilip bilner. 14 ýyllyk gepleşik gepleşikleriniň üstünlikli tamamlanmagy, taraplaryň ykdysady integrasiýa ähmiýetini we özara söwda mukdaryny artdyrmak kararyny görkezýär.

Ylalaşyk Wýetnamyň önümçilik kuwwatyny Europeanewropa standartlaryna ýakynlaşdyrmak we EFTA ýurtlarynyň Aziýa bazarynda barlygyny çuňlaşdyrmak meselesinde möhüm ädim hökmünde tapawutlanýar. Iki sebitiň arasyndaky söwda päsgelçiliklerini azaltmak uzak möhletli ykdysady durnuklylygy goldamak üçin möhüm mehanizm bolup durýar.

Mümkin täsirler

Ylalaşyk güýje girensoň, Wýetnam öndürijileriniň Europeanewropa bazarlaryna has aňsat girip, eksport önümlerini diwersifikasiýa etmegine garaşyp bolar. Businesseserli kärhanalar, esasanam dokma, elektronika we deňiz önümleri pudagynda işleýänler bäsdeşlik artykmaçlygyna eýe bolup, bazar paýlaryny giňeldip bilerler.

EFTA ýurtlary üçin giň önümçilik potensialy we Wýetnam tarapyndan hödürlenýän bazar mümkinçilikleri maýadarlar üçin täze mümkinçilikler döredip biler. Ösen tehnologiýalaryň geçirilmegini çaltlaşdyrmak we dolandyryş tejribesini paýlaşmak Wýetnamyň senagat infrastrukturasynyň döwrebaplaşmagyna goşant goşup biler.