Yrakdaky taryhy korrupsiýa operasiýasy: 375 kilogram altyn we millionlarça dollar baýlyk ele salyndy

Yrak, soňky ýyllarda iň uly korrupsiýa we bikanun ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagy. Yragyň Judokary Kazyýet Geňeşiniň resmi beýanyna görä, giňişleýin gözlegleriň netijesinde ýüzlerçe million dollarlyk emläk, gozgalmaýan emläk we ýüzlerçe kilogram altyn ele salyndy. Operasiýanyň merkezinde, nebit ministriniň öňki orunbasary Adnan al-Jumeýli .

Nebit ministriniň öňki orunbasarynyň derňewinde altyn ammar

Yragyň Judokary Kazyýet Geňeşiniň prezidenti Faýk Zeýdanyň gönüden-göni gözegçiliginde, Merkezi Korrupsiýa garşy Derňew Kazyýeti we Yrak Kürt Sebit Dolandyryşy (KRG) bölümleriniň bilelikdäki utgaşdyrylmagy bilen geçirilen bir baýlyk ele salyndy. Nebit ministriniň işden aýrylan öňki orunbasary Adnan al-Jumeýliniň garşysyna geçirilen derňewiň çäginde güman edilýän adam tarapyndan bikanun alnan 358 kilogram altyn yzyna alyndy.

Şol gün geçirilen başga bir paralel korrupsiýa derňewinde ýene 17 kilogram altyn ele salyndy. Şeýlelik bilen, 24 sagadyň dowamynda döwlet tarapyndan goralýan altynyň umumy mukdary 375 kilograma ýetdi. Alnan altyn barlar we şaý-sepler Yrak Merkezi Bankynyň Eksport we Gazna müdirligine howpsuz saklamak üçin gowşuryldy.

Mosulda millionlarça dollarlyk emläk we zawodlar ele salyndy

Kazyýet edaralarynyň işi diňe altyn ätiýaçlyklary bilen çäklenmedi. Mosulda işleýän Nineweh korrupsiýa derňew kazyýeti, al-Jumeýli derňewi bilen baglanyşykly uly maliýe ulgamyna ýene bir zarba urdy. Kazyýetiň karary bilen, şübhelenýänlere degişlidigi kesgitlenen 9 täjirçilik emlägi we 3 un zawody üçin wagtlaýyn tussaglyk karary berildi.

Bu ele salnan emläkleriň we senagat desgalarynyň umumy bahasynyň takmynan 69 milliard Yrak dinar (takmynan 52,6 million dollar ) bolandygy mälim edildi. Jikme-jik baha beriş gözleglerine görä, Mosul şäher merkezindäki täjirçilik emläginiň bahasy 45 milliard Yrak dinar (34,3 million dollar), un zawodlarynyň bahasy 24 milliard Yrak dinar (18,3 million dollar) hökmünde hasaba alyndy. Mundan başga-da, amalyň çäginde takmynan 200 müň dollara barabar 7 sany iň täze döwrebap awtoulag ele salyndy.

Bikanun emläkleri gizlemek üçin öz işgärlerinde etdiler

Judokary Kazyýet Geňeşi gaçgak şübhelenýänleriň bikanun gazanan ägirt baýlyklaryny gizlemek we pul ýitirmek üçin ajaýyp usullara ýüz tutandyklaryny mälim etdi. Gözlegleriň dowamynda milliardlarça dollarlyk gozgalmaýan emläk we fabrikleriň güman edilýänler bilen işleýän işgärleriň adynda hasaba alnandygy anyklandy. Kazyýet bu ýokary girdejili zawodlaryň we gozgalmaýan emläkleriň gymmatynyň ýitmeginiň öňüni almak we girdejileri gönüden-göni döwlet gaznalaryna geçirmek üçin ähli desgalara ynamdar bellemek kararyna geldi.

Göz öňünde tutulýan amallar zynjyry, 2-nji iýunda jemgyýetçilik serişdelerini biperwaý sarp etmek, bikanun döwlet şertnamalaryna gol çekmek we pul ýuwmak aýyplamalary sebäpli işden aýrylan Adnan al-Jumeýli baradaky faýlyň çäginde çuňlaşdyryldy. Yragyň kazyýet ulgamy, soňky günlerde şol bir derňewiň çäginde parlamentariler we ýokary derejeli býurokratlar ýaly onlarça adamyň tussag edilendigini habar berdi we arassa el operasiýasynyň tutanýerlilik bilen dowam etjekdigini habar berdi.