Ysraýyl Gazadaky işini giňeldýär: howp astyndaky palestinalylar

Ysraýylyň premýer-ministri Binýamin Netanýahu Gaza zolagynda okkupasiýany giňeltmek üçin täze çäreleri görendigini habar berdi. Netanýahu Ysraýyl goşunynyň Gazanyň 60 göterimini eýeländigini we bu nyrhy 70 göterime çenli ýokarlandyrmagy buýrandygyny aýtdy. Bu ösüş Gazada ýaşaýan 2 million palestinalynyň ýaşaýyş meýdanynyň hasam azalmagyna sebäp bolýar.

Ysraýylyň Gazadaky basyşy artýar

Ysraýylyň soňky hüjümleri Gazada ýaşaýan palestinalylary Ortaýer deňziniň kenarynda saklamaga mejbur edýär. Ysraýylyň 2025-nji ýylyň 10-njy oktýabrynda güýje giren ýaraşyk şertnamasyny ýerine ýetirmezligi sebitdäki gumanitar krizisiň çuňlaşmagyna sebäp boldy. Ylalaşykdan soň Ysraýylyň hüjümlerinde takmynan 922 palestinaly öldi we 2786 adam ýaralandy.

Ot açyşlygyň bozulmagy we ynsanperwer kömeginiň päsgelçiligi

Ot açyşlyk şertnamasyna laýyklykda her gün 600 ýük ulaglary Gaza girmeli boldy. Şeýle-de bolsa, Ysraýyl bu kömegiň girmegine rugsat bermedi we sebitdäki krizisi hasam çuňlaşdyrdy. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump meýilnamasynyň çäginde yza çekilen ýerlerinden ýene öňe gidip başlan Ysraýyl goşuny basyp almagy ýuwaşlyk bilen giňeldýär. Ysraýyl goşunynyň hüjümlerine garamazdan palestinalylar sebitde galmagyny dowam etdirýärler. Gazadaky basylyp alnan ýerleri 70 göterime çenli artdyrmak ilatyň gürlügini ýokarlandyrar we palestinalylaryň ýaşaýyş ýerlerini hasam çäklendirer.

Palestinalylar üçin “meýletin göç” meýilnamasy

Ysraýylyň Goranmak ministri Ysraýyl Katz "meýletin migrasiýa" ady bilen palestinalylary sürgün etmek meýilnamasyny öňe sürmegi maksat edinýär. Bu meýilnama Ysraýyl syýasatçylary tarapyndan uzak wagt bäri goldanylýar we palestinalylary başga ýurtlara gitmekden başga alaç galmazlyk üçin basyp alyşlygy giňeltmek we ynsanperwer kömeginiň öňüni almak strategiýasy durmuşa geçirilýär.

Netanýahunyň basyp alyşlygy giňeltmek baradaky görkezmesi we Katzyň "meýletin migrasiýa" beýany Ysraýylyň Gazadaky etnik arassalaýyş syýasatyny dowam etdirýändigini görkezýär. Tel Awiw administrasiýasy ynsanperwer kömegini çäklendirmek we palestinalylary kabul etjek ýurtlary gözlemek arkaly bu meýilnamany durmuşa geçirmäge synanyşýar.

Geljekde bolup biljek ösüşler

Gazadaky häzirki ýagdaý palestinalylaryň ýaşaýyş şertlerini hasam kynlaşdyrýar. Ysraýylyň basyp alyş syýasatyny giňeltmegi halkara jemgyýetçiliginiň ünsüni özüne çekmegi dowam etdirýän hem bolsa, sebitdäki gumanitar krizisi çözmek üçin diplomatik tagallalary güýçlendirmeli ýaly. "Meýletin migrasiýa" ady bilen palestinalylary sürgün etmek meýilnamasy halkara hukugynyň we adam hukuklarynyň çäginde çynlakaý diskussiýalara sebäp bolup biler.