Ysraýyl güýçleriniň Hebronda harby gabawy we mejbury ewakuasiýalary bir hepde geçdi

23 Ysraýyl esgeriniň ölmegine we 3 esgeriň ýaralanmagyna sebäp bolan 23-nji oktýabrda Hebronyň demirgazyk-günbatar girelgesinde ýerleşýän Farş al-Hewa sebitindäki ýaragly hüjümden soň Ysraýyl güýçleri tarapyndan başlanan harby gabaw we operasiýalar bir hepde yzda galdy. Esgerleriň we sowutly ulaglaryň köp iberilmegi bilen Al-Jilda we Deir Bahha etraplaryna hüjüm eden Ysraýyl goşuny sebitdäki gözegçilik nokatlarynda gözegçiligi güýçlendirmek arkaly parahat ilata çäklendirmelerini dowam etdirýär.

Hebrondaky öýlerinden näçe adam ewakuasiýa edildi?

Hebron häkimliginiň 27-nji oktýabr agşam beren beýanyna görä sebitdäki harby operasiýa sebäpli göçürilenleriň sany 780 maşgaladan ybarat 4 müň 969 palestinaly boldy. Ysraýylyň Goranmak ministri isisrael Katz gabaw başlanandan iki gün soň eden çykyşynda öýlerinden göçürilen takmynan 2 müň palestinaly Ysraýylyň Hamasyň "infrastrukturasy" hökmünde häsiýetlendirýän şäherdäki gurluşlaryny ýok edýänçä, öýlerine gaýdyp bilmejekdigini aýtdy.

Deýr Bahha etrabynda geçirilen reýdlerde näme boldy?

Ysraýyl güýçleri onlarça palestinalyny Deir Bahha etrabynda öýlerini göçürmäge mejbur eden wagtynda, Kaberi maşgalasyna degişli iki öýi hem gözlediler. Gözlenýän jaýlaryň içinden gazuw-agtaryş sesleriniň eşidilendigi habar berilse-de, işleriň gerimi barada jikme-jik maglumat paýlaşylmady. Beýleki tarapdan, suratlar Al-Jilda çatrygynyň golaýyndaky barlag nokatlarynda asuda ilata zulum edilendigini görkezdi.

23-nji oktýabrda Farş al-Hewa sebitinde iki palestinalynyň ölümine sebäp bolan hüjümden soň Ysraýyl goşuny Hebronda uly gabaw gurady. Hüjümden soň premýer-ministr Benýamin Netanýahu 1967-nji ýyldan bäri görlüp-eşidilmedik derejede Günbatar Şeriýa harby interwensiýa bilen haýbat atdy. Operasiýalaryň näçe wagt dowam etjekdigi entek belli däl, sebitdäki harby işjeňlik we öý ewakuasiýasy dowam edýär.

Sebitdäki ösüşler halkara ynsanperwer hukugynyň we parahat ilaty goramagyň çäginde ýakyndan yzarlanýar. Göçürilen maşgalalaryň esasy zerurlyklaryny kanagatlandyrmak we sebitdäki raýatlaryň hereketini çäklendirmek ýerli dolandyryş edaralarynyň we gumanitar guramalaryň gün tertibinde esasy meseleleriň biridir. Bu proses bilen baglanyşykly häzirki wakalary degişli resmi edaralaryň we ýerli häkimligiň beýany arkaly yzarlap bolýar.

Netije

Hebrondaky gabaw howpsuzlyga gönükdirilen harby strategiýalaryň raýat durmuşyna göni täsirini açýar. Hususan-da, "infrastrukturany arassalamak" sebäpli müňlerçe adamyň öýlerinden çykarylmagy we bu ýagdaýyň näbelli döwri sebitdäki gumanitar krizisiň çuňlaşmak mümkinçiliginiň bardygyny görkezýär.

Amallaryň 1967-nji ýyldan bäri görülmedik derejede amala aşyryljakdygy baradaky sözler Ysraýylyň Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky howpsuzlyk syýasatynda täze tapgyra gadam basandygyny görkezýär. Harby nyşanalar we raýat ilatly nokatlary biri-birine bagly bolan bu işde göçürilen ilatyň gaýdyp gelmeginiň näbelliligi şäheriň sosial we ykdysady gurluşyna hemişelik zeper ýetirip biler.

Mümkin täsirler

Uzaga çeken gabaw we mejbury ewakuasiýa sebitdäki palestinaly maşgalalara agyr ykdysady we psihologiki agyrlyk döreder diýlip garaşylýar. Öýlerinden çykmaga mejbur bolan müňlerçe adamyň başpena we iýmit ýaly esasy zerurlyklaryny üpjün etmekdäki kynçylyklar sebitdäki gumanitar ýagdaýy hasam agyrlaşdyryp biler.

Mundan başga-da, barlag nokatlarynda geçirilen barlaglaryň we zulum edilendigi baradaky aýyplamalaryň sebitdäki parahat ilat bilen howpsuzlyk güýçleriniň arasyndaky dartgynlygy hasam güýçlendirip biljekdigini çaklamak mümkin. Bu ýagdaýyň ýerli derejedäki sosial tolgunyşyklary ýokarlandyryp we uzak möhletde sebitdäki howpsuzlyk balansyna täsir edip biljekdigi bahalandyryldy.