Ysraýyl syýasatynda Haredi ýer titremesi: “Ynamsyz ýalançy” Yitzhak oseosefden Netanýahu şäherine çenli

Ysraýyl syýasatynda asudalyk ýok. Ultra-prawoslaw (Haredi) jemgyýetiniň iň täsirli dini guramalarynyň biri we hökümet partnýory Şas partiýasynyň ruhy ýolbaşçysy Sefardyň öňki başlygy Rabbi Yitzhak oseosef premýer-ministr Benýamin Netanýahu barada zäherli sözler aýtdy. Oseusuf koalisiýa hyzmatdaş hökümetine garşy diýen ýaly söweş yglan etdi, Netanýahuny harby eldegrilmesizlik baradaky wadasyny ýerine ýetirmezlikde we olary aldamakda aýyplady.

"Ol bizi harby gulluk kanuny bilen aldady"

Ysraýyl goşun radiosy tarapyndan paýlaşylan sahna maglumatlaryna görä, itzitzhak oseosef ýapyk gapylaryň aňyrsynda geçirilen möhüm ýygnaklarda premýer-ministr Netanýahuny "ygtybarly ýalançy" diýip atlandyrdy. Netanýahunyň 2022-nji ýylyň ahyrynda hökümet gurmak üçin Haredi partiýalaryna möhüm wadalar berendigini ýatladýan oseosef, dini mekdebiň (esheşewa) okuwçylaryny hökmany harby gullukdan boşatmak baradaky wadalaryň bozulandygyny aýtdy. Oseusuf "Netanýahu bizi harby gulluk kanuny we beýleki möhüm meseleler boýunça aç-açan aldady" -diýip, öz reaksiýasyny aýtdy.

Oktýabr saýlawlary üçin geň galdyryjy bileleşigiň signaly

Bu ynam krizisinden soň, Haredi lideri indiki oktýabrda geçiriljek umumy saýlawlarda taryhy üýtgeşiklik girizip biljekdigini aýtdy. Adatça Netanýahunyň sagçy blogda iň uly goldawçysy bolan Haredi saýlawçylarynyň seslerine ýolbaşçylyk edip biljekdigini mälim eden oseosef, öňki Baş ştabyň başlygy Gadi Eisenkotyň ýolbaşçylygyndaky ashaşar partiýasyna gapyny açyk goýdy. Eosenkot barada diýseň oňyn baha beren oseosef: "Eisenkot gowy adam, ak ýürekli ýewreý we Töwrat okuwçylaryny gowy görýär. Garry enesi Şas partiýasyna ses beripdi we ruhany bolmagyny isledi. Oňa ynanyp bolar. Geljekki saýlawlarda onuň bilen hereket edip, indiki premýer-ministr bolmagyny goldap bileris" -diýdi. Şeýle hem oseosef, koalisiýanyň beýleki Haredi bölegi bolan Birleşen Töwrat Iudaizm Partiýasynyň hem Eisenkoty goldajakdygyna umyt edýändigini aýtdy.

Koalisiýa hökümetinde çatryklar köpelýär

2013-nji we 2023-nji ýyllar aralygynda Ysraýylyň Sefard baş mugallymy bolup işlän itzitzhak oseosefiň bu gödek sözleri Netanýahunyň ýolbaşçylygyndaky sagçy koalisiýa hökümetiniň geljegine çynlakaý howp salýar. Haredi ýaşlarynyň harby gulluga alynmagyny göz öňünde tutýan kanun taslamasy hökümetiň içinde eýýäm uly krizise sebäp boldy. Ahyrynda, dolandyryjy Likud partiýasynyň orunbasary Dan Illouz, ýüküň deň paýlanmalydygyny we indiki deslapky saýlawlarda dalaşgär bolmajakdygyny öňe sürüp, partiýadaky wezipesinden çekilendigini aýtdy. Illouzyň bu ädimi we Haredi ganatynyň iň soňky ýiti reaksiýalary Ysraýyl hökümetindäki çuňňur çatryklaryň we ýakyn wagtda boljak syýasy durnuksyzlygyň iň anyk görkezijisi hasaplanýar.