Ysraýylda Türkiye aladalary: Strategiki howpy kabul etmek artýar

Eastakyn Gündogarda syýasy deňagramlylygyň üýtgemegi bilen Ysraýylyň Türkiýe bolan barha artýan aladalary ünsi özüne çekýär. Ysraýylda Türkiýanyň Gündogar Ortaýer deňzine edýän täsiri strategiki howp döredýär diýen pikir dowam edýär. Prezident Erdoganyň "Ysraýylyň Siriýadaky we Liwandaky hüjümleri Türkiýä howp salýan derejä ýetdi" diýen sözleri bu aladalary hasam güýçlendirýär. Düýbi Ysraýylda ýerleşýän “Globes” ykdysady gazet Türkiye sebitdäki harby, syýasy we ykdysady güýji bilen deňagramlylygy üýtgetmek mümkinçiliginiň bardygyny nygtaýar. SIPRI institutynyň maglumatlaryna görä, Türkiýanyň halkara ýarag söwdasy we goranyş býudjetindäki paýy Eýran bilen deňeşdirilende gaty ýokary.

Ykdysady we harby güýç deňeşdirmesi

Türkiye" Gök watan "kanuny Gündogar Ortaýer deňzinde täze deňagramlylyk döretmek mümkinçiligine eýe; Bu kanun Türkiýanyň deňiz ýurisdiksiýasyny giňeltmegi maksat edinýär we Gresiýanyň deňiz hukuklaryna gönüden-göni täsir edip biler. Hünärmenler bu ädimiň, Gresiýanyň energiýa we balykçylyk ýaly ugurlardaky hukuklaryny çäklendirip biljekdigini aýdýarlar. data-style = "beýiklik: 360px; ini: 620px">

Gök Watan Ysraýylyň "Uly deňiz birleşdiriji" taslamasyna täsir edip biler diýilýär. Bu taslama Ysraýyly Europeanewropanyň elektrik toruna birikdirmegi maksat edinýär, ýöne Türkiye bu taslama garşy çykar diýlip garaşylýar. Geçmişde Gresiýa bilen Türkiýäniň arasyndaky deňiz dartgynlygy geljekde çaknyşyk töwekgelçiligini döredýär. data-style = "beýiklik: 360px; ini: 620px">

Türkiye NATO-nyň agzasy hökmünde halkara krizislerinde möhüm rol oýnaýar. ABŞ bilen gatnaşyklarynda strategiki deňagramlylygy döretmäge synanyşan Ankara, Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynda synçy statusyny hem saklaýar. Türkiýeniň energiýa koridorlaryna gözegçiligi sebitdäki ykdysady we geosyýasy güýjüni güýçlendirýär. data-style = "border-style: solid; border-width: 3px; height: 349px; width: 620px">

Prezident Erdogan Türkiýanyň sebitdäki paýtagtlarda milli howpsuzlygyny başlatmak strategiýasyny dowam etdirýändigini aýtdy. Türkiýanyň Ysraýyl, Kipr we Gresiýa garşy eglişik etmekden ýüz öwürmegi sebitde täze dinamika döredýär. Bu ýagdaý Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Türkiýa garşy alyp barýan syýasatlaryna täzeden baha bermegine sebäp bolup biler.

Netijede, Ysraýylyň Türkiýe baradaky aladalary sebitdäki strategiki deňagramlylygy üýtgedip biler. Türkiýanyň harby we ykdysady güýji Gündogar Ortaýer deňzindäki täsirini artdyrsa-da, Ysraýylyň bu ýagdaýa nähili jogap berjekdigi bilesigeliji. Geljekdäki ösüşler iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň ugruny kesgitlär.