Ysraýyldan Ankara möhüm diplomatik hereket: Joel Lion Täze Charge d'Affaires wezipesine bellendi

Türkiye bilen Ysraýylyň arasynda diplomatik gatnaşyklarda diýseň ajaýyp ösüş boldy. Ysraýylyň Daşary işler ministrligi Türkiýe täze ygtyýarly wekil hökmünde tejribeli diplomat Joel Liony belledi, emma howpsuzlyk aladalary sebäpli Ankaradaky ilçihananyň işi köplenç togtadyldy. Arslan çarşenbe güni Ankara geldi we ynanç hatyny Daşary işler ministrligine resmi taýdan gowşurdy.

Howpsuzlyk sebäpleri we täze bellenmeler üçin togtadylan işler

Bu möhüm wezipe, Ysraýylyň Ankaradaky öňki ilçisi Irit Lillianyň şu ýyl pensiýa çykmagy bilen boşadyldy. Täze iş dolandyryjysy Joel Lion diplomatik karýerasynda möhüm wezipeleri ýerine ýetiren at hökmünde tanalýar. Arslan 2025-nji ýylyň apreline çenli Ysraýylyň Moldowadaky ilkinji ilçisi, 2026-njy ýylyň awgustyna çenli Ermenistanda rezident däl ilçi bolup işledi.

Ysraýylyň ýokary derejeli resmisi Ankaradaky wekilhanasynyň ýapylmagynyň syýasy karar däldigini, ýöne howpsuzlyk aladalary bilen baglanyşyklydygyny aýtdy. Wekilhananyň resmi taýdan ýapylmandygyny mälim eden resmi, ýerli işgärleriň işini dowam etdirýändigini we howpsuzlyk howplary sebäpli iki ýurduň hem häzirki ýagdaýy saklamaga razydygyny aýtdy. Arslanyň sapary, Ysraýyl 2023-nji ýylyň ahyrynda Türkiýeden diplomatik işgärlerini yzyna alany bäri ilkinji ýokary derejeli aragatnaşyk hökmünde hasaba alyndy.

7-nji oktýabrdan soň dartgynly gatnaşyklar we sebitdäki harby hereket

2022-2023-nji ýyllarda kabul edilen gysga möhletli kadalaşdyryş ädimlerinden soň, 2023-nji ýylyň 7-nji oktýabrynda başlanan etap bilen iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklar ýene-de uly krizise çekildi. Türkiýe Ysraýylyň Gazadaky harby hereketini berk ýazgardy we bu prosesi "genosid" diýip häsiýetlendirdi we 2024-nji ýylda Ysraýyl bilen söwda gatnaşyklaryny doly togtatýan sanksiýalary amala aşyrdy.

Diplomatik dartgynlyk geçen aý Siriýa serhedinde bolup geçen harby wakalar bilen täze bir ugur aldy. Ysraýyl goşuny Türkiýe serhedinden takmynan 70 km uzaklykda, Siriýanyň demirgazygyndaky Abu Zuhur harby howa bazasyna hüjüm etdi. Hüjümden soň Tel Awiw administrasiýasy Türkiýäniň sebitde howa goranyş ulgamlaryny ýerleşdirmäge taýýardygyny we munuň Ysraýylyň howa operasiýasyny çäklendirip biljekdigini öňe sürdi.

Netanýahudan soňky döwür üçin diplomatik taýýarlyklar?

Ankara lobbisinde Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu oktýabr aýynda geçiriljek umumy saýlawlarda ýeňilse, iki ýurduň arasyndaky gepleşik kanallarynyň açyljakdygy barada çaklamalar bar. Şeýle-de bolsa, Ysraýyl çeşmeleri Netanýahunyň dürli syýasy partiýalar bilen täze koalisiýa döretmek arkaly öz güýjüni saklap biljekdigini öňe sürýärler.

Hünärmenleriň pikiriçe, Ysraýylyň içerki syýasatynda ýolbaşçylygyň üýtgemegi ýurduň sebitleýin daşary syýasatynda we Türkiye bilen gatnaşyklarynda has düýpli we hemmetaraplaýyn üýtgeşmelere ýol açyp biler. Bu döwürde Joel Lionyň Ankara bellenmegi, geljekde ýumşamak döwrüne taýýarlyk hökmünde düşündirilýär.