Ysraýyldan Ankarany nyşana alýan gödek howp: Garşy Türkiye, Siriýa serhedine edilen hüjümden soň oppozisiýadan Netanýahu şäherine duýduryş

Oktýabr aýynda geçiriljek möhüm saýlawlardan öň içerki syýasata goşulan we täze krizis sebitini gözleýän Ysraýyl hökümeti, Türkiýe serhedine ýakyn ýerde ýerleşýän Siriýadaky Abu Zuhur harby howa menzilini bombalap sebitdäki dartgynlygy güýçlendiripdi. Ankara bilen Damaskyň arasynda sorag edilýän bazanyň geljegi barada möhüm gepleşikleriň alnyp barylýan döwründe bolup geçen bu hüjüm, uly prowokasiýa hökmünde häsiýetlendirildi. Hatda türk harby wekiliýetiniň hüjümiň ilkinji gününde bazany gözden geçirendigi habar berildi.

Ysraýyl goşunynyň Siriýa serhedindäki bu strategiki desga garşy amala aşyran howa hüjümi serhet liniýasynda howpsuzlyk duýduryşlarynyň berilmegine sebäp boldy. Hüjümden soň, Ankara Tel Awiwiň sebitdäki durnuklylygy pese gaçyrýan agressiw hereketine gaty ýiti reaksiýa bildirdi.

Siriýa Ysraýylyň aýdanlaryny ret edýär: "Türk bazasy ýokdy"

Siriýanyň Daşary işler ministri Assad Şaýbani ABŞ-da ýerleşýän “Axios” habar beriş serişdelerine beren ýörite çykyşynda Ysraýylyň bu hüjümi esas hökmünde görkezen aýyplamalaryny düýbünden ret etdi. Şeýbani Abu Zuhur harby howa bazasynda haýsydyr bir türk harby bazasyny döretmek meýilnamasynyň ýokdugyny, ozal Ysraýyl tarapyna bu ýagdaýy aç-açan ýetirendiklerini aýtdy.

Şeýbani bazanyň Siriýanyň howa güýçleriniň operatiw zerurlyklaryna laýyklykda gurnalandygyny belläp, türk harby işgärleriniň desga diňe iki ýurduň arasyndaky okuw çäreleri we harby hyzmatdaşlyk teswirnamalarynyň çäginde baryp görendigini aýtdy. Şeybani hüjüm wagtynda bazada türk esgerleriniň ýokdugyny we desganyň entek işjeň işlemeýändigini aýtdy.

Hüjümden soň Türkiye sebitde harby gatnaşygyň kadalaryny güýje girizendigi we Ysraýylyň giňeldiş syýasatlaryna garşy serhet ýakasynda päsgelçilik döredendigi aýdylýar. Şeýle-de bolsa, bu goranyş hereketine jogap hökmünde Tel Awiwden skandal sözler gelmegini dowam etdirdi.

Netanýahu we Katzdan Ankara çenli haýbat atyşyklary

Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu dawa hüjüminden soň beren beýanatynda Türkiýany gönüden-göni nyşana aldy. Netanýahu ulumsy sözleri şeýle ulanýardy: "Türkiýäniň günortada harby täsir we berkitmeler döretmegine hökman ýol bermeris. Bu mesele boýunça ozal öz pozisiýamyzy mälim etdik. Olara habar iberdik, ýöne düşünmeýändiklerini gördük. Bu operasiýa bilen biz habarymyza has düşnükli bolduk."

Netanýahudan soň sahnada çykyş eden Ysraýylyň Goranmak ministri Ysraýyl Katz hem sosial media (X) hasabynda diplomatik çäkleri goýdy. Katz 2026-njy ýylyň 20-nji awgustynda ýazan ýazgysynda "Erdogan Türkiýäni Siriýadaky howply wakalara çekýär" -diýdi. Ysraýyl howpsuzlygyna howp abandyrjak hiç bir gurama ýol bermez. Erdogan üçin iň gowy zat, Türkiýäniň parlamentinde Ysraýyla garşy hakyky we boş çykyşlary dowam etdirmek we Ysraýylyň özüni goramak kararyny synamak däl "

Ysraýylyň hökümete garşy berk duýduryşy: "Türkiýe Eýran däl"

Oktýabr saýlawlarynda ýerini ýitirmekden gorkýan Netanýahu, Ysraýylyň içerki syýasatynda uly gapma-garşylyga sebäp bolan radikal saýlawçylary berkitmek üçin Türkiye bilen howply dartgynlylyk döretmäge synanyşdy. Ysraýylyň oppozisiýasy hökümete Ankara bilen bolan konfliktiň ýurduň agyr töleg tölemegine sebäp boljakdygyny berk duýduryş berdi.

Demokratlar partiýasynyň lideri airair Golan, Abu Zuhuryň Siriýadaky hüjüminiň Türkiye bilen gatnaşyklaryny kesendigini we şol bir wagtyň özünde iň uly ýarany ABŞ bilen aratapawudy hasam çuňlaşdyrandygyny aýtdy. Bu operasiýany "ulumsy we aşa howply" diýip häsiýetlendiren Golan, Netanýahunyň goşunyň güýjüni sarp edendigini we syýasy aman galmagy üçin ýurduň howpsuzlygyna howp salýandygyny öňe sürdi. Golan, Netanýahunyň durnuksyz we ekstremist aktýordygyny we onuň ýolbaşçylygynda howpsuz zona gurmagyň mümkin däldigini aýtdy.

Ysraýylyň öňki premýer-ministri Ehud Barak hem şuňa meňzeş berk tankyt etdi. Barak Netanýahunyň Türkiýe bilen bilkastlaýyn dartgynlylygyny "jogapkärçiliksizlik we samsyklyk" diýip häsiýetlendirdi we aşakdaky baha berdi: "Bu hereketler halk arasynda gorky we alada döretmegi maksat edinýän hapa syýasy strategiýanyň önümidir. Türkiýe ne Eýran, ne-de Asadyň Siriýasy.