Ysraýylyň Liwandaky "Ekologiki genosid" strategiýasy: Günortadaky tokaýlar we oba hojalygy ýerleri bilgeşleýin kül öwürýär.

Ysraýyl goşunynyň Liwanyň günorta böleginde alyp baran harby operasiýalary diňe bir ynsanperwerlik däl, eýsem sebitde ullakan ekologiýa betbagtçylygy hem getirýär. Iňlis metbugatynyň abraýly organlaryndan biri bolan The Guardian gazetiniň habaryna görä, sebitde işleýän ýangyn söndürijileriň we şaýatlaryň sözlerine esaslanýar; Ysraýyl güýçleri soňky aýlarda esasanam zeýtun baglaryny, hasylly ekerançylyk ýerlerini we tokaý ýerlerini nyşana alýar. Paýlaşylan wizual subutnamalar we meýdan görkezmeleri Liwanyň günortasyndaky uly ýaşyl ýerleriň küllere öwrülendigini ýüze çykarsa-da, Ysraýyl goşuny bu mesele boýunça düşündiriş haýyşlaryny jogapsyz goýmagy makul bildi.

Küllere öwrülýän tokaýlar we "Ekologiki genosid" aýyplamasy

Sebitdäki weýrançylygyň derejesini aýan eden Liwanyň ýangyn söndürijisi Hüseýin Fakih ýangynyň gözegçiliksiz ýaýrandygyny aýtdy we "ullakan tokaý zolagy weýran boldy. Entek anyk statistikamyz ýok bolsa-da, ýakyn sebitlerdäki ýerleriň takmynan 30-40 göterimine bu ýangynyň täsir edýändigini aýdyp bileris". Esangynlaryň diňe ösümliklere däl, eýsem tutuş ekosistemalara howp salýandygy aýdylýar.

Liwanda ýerleşýän “Green Southerners” daşky gurşaw guramasynyň düýbüni tutujy Hişam usunus nyşana alynýan sebitleriň täsin ekologiki ähmiýetine ünsi çekdi. Usunus: "Bu ýerler dub agaçlarynyň we aşa öndürijilikli daş sosnalarynyň agdyklyk edýän köp asyrlyk kök tokaýlarydyr. Bu möhüm ekologiki funksiýalardan başga-da sebit göçüp barýan guşlaryň möhüm geçelgesinde we ýerleşýän ýerinde ýerleşýär" -diýdi. Ysraýylyň bu işlerini "ekologiki genosid" diýip gönüden-göni beýan eden usunus, bu hereketleriň Liwanyň günortasyndaky ok-däri, ot we himiki maddalar ulanyp, tebigy ekosistemany hemişelik ýok etmegi maksat edinýän aňly harby strategiýadygyny öňe sürdi.

Hiýam şäherindäki ýangyn söndürijilere garşy päsgelçilik

Ysraýylyň daşky gurşawa bolan agressiw garaýşynyň iň anyk mysallaryndan biri ýakynda Liwanyň günortasyndaky Hiýam şäheriniň golaýynda bolup geçdi. Ysraýyl goşunynyň tokaý meýdanyna atan alawlary çaltlyk bilen uly ýangyna öwrüldi. Esangyny gözegçilikde saklamak üçin sebite iberilen Liwan raýat goranmak toparlary söndüriş işlerini alyp barýarka Ysraýylyň pilotsyz howa ulagy (UAV) tarapyndan uzak aralyga hüjüm edildi. Durmuşa howp abanýan ýangyn söndürijiler işlerini taşlap, sebitden çykmaly boldular.

Tükeniksiz gapma-garşylyklar, diplomatik başlangyçlar we agyr deňagramlylyk

Sebitdäki ekologiki weýrançylyk, birnäçe aý bäri dowam edýän güýçli çaknyşygyň weýrançylykly netijelerinden biridir. Ysraýyl goşunynyň 2-nji martda Liwana garşy guran güýçli howa hüjümleri ýurduň günortasyndaky köp şäheri de-fakto basyp aldy. Liwan hökümeti tarapyndan berlen resmi beýanatda konfliktler sebäpli göçürilen parahat ilatyň sanynyň 1 milliondan geçendigi mälim edildi.

17-nji aprelde güýje giren we soňra birnäçe gezek uzaldylan iki ýurduň arasynda atyşygyň bes edilmegine garamazdan, meýdanda hemişelik asudalyk gazanyp bolmady. Liwanyň Saglygy goraýyş ministrliginiň häzirki maglumatlaryna görä, 2-nji martdan bäri dowam edip gelýän Ysraýyl hüjümlerinde ölenleriň sany 4 müň 335-e ýetdi. Iş diplomatik kanallarda dowam edýär. Waşingtonda geçirilen göni gepleşikleriň 5-nji tapgyryndan soň taraplaryň arasynda 26-njy iýunda çarçuwaly şertnama gol çekildi. Şeýle-de bolsa, Ysraýylyň ýer ýüzünde dowam etdirýän hukuk bozulmalarynyň kölegesinde 4-6-njy awgustda Italiýanyň paýtagty Rimde ABŞ-nyň araçylyk gepleşikleriniň 7-nji tapgyry geçirildi.