Afinada katta vahima: AQShning mintaqadan chiqishi Gretsiyani qo'rqitmoqda

Gretsiyadagi harbiy va strategik tahlillari bilan mashhur Militaire veb-saytida chop etilgan keng qamrovli tahlilda Qo'shma Shtatlar (AQSh) Yaqin Sharq siyosatida yo'l qo'ygan jiddiy xatolar ko'rib chiqildi. Tahlilda, Vashington ma’muriyatining Eronning kuchi va qarshiliklarini past baholab, katta strategik xatoga yo’l qo’ygani va buning natijasida Tehron rejimining hozirgi konyukturada mintaqada muhim ustunlikka erishganligi ilgari surildi. Yaqin Sharqdagi kuchayib borayotgan kuch kurashi va muvozanatlarning oʻzgarishi bevosita Yunoniston uchun jiddiy xavfsizlikka tahdid solayotgani taʼkidlandi.

Uch tomonlama ittifoq va mintaqaviy xavfsizlik uchun qidiruv

Tahlilda AQSh va Isroilning mintaqadagi harbiy aralashuvi va strategiyalari mintaqa davlatlarini yangi izlanishlarga undagani ta'kidlanib, Turkiya, Saudiya Arabistoni va Pokiston o'rtasida yaqinda rivojlanayotgan uch tomonlama hamkorlikka e'tibor qaratildi. Bu hamkorlik, AQShning Fors ko'rfazida shu paytgacha o'z zimmasiga olgan xavfsizlik mas'uliyatini o'z zimmasiga oladigan va mintaqani chet el aralashuvlaridan himoya qiladigan mahalliy xavfsizlik mexanizmini yaratishni maqsad qilgani ta'kidlandi. Bu holat gʻarbdan tashqari aktyorlar mintaqada muvozanatning yangi elementiga aylanganining eng yaqqol koʻrsatkichi ekanligi taʼkidlandi.

Turkiyaning mudofaa sanoatida katta sakrashi

Anqara urushdan keyingi davrga tayyorgarlikni ancha oldin boshlagani va bu jarayon davomida har sohada o'zini yaxshilagani ta'kidlandi. Turkiyaning global miqyosda kuchli ishlab chiqarish bazasiga aylanishi va eng muhimi o'zini o'zi ta'minlaydigan, mustaqil mudofaa sanoatini tashkil etishi mintaqa yetakchiligiga bo'lgan da'vosini kuchaytirgani ta'kidlandi. Bu harbiy va texnologik salohiyat Turkiyani faqat o‘z chegaralarini himoya qiladigan kuchdan, Saudiya Arabistoni kabi iqtisodiy resurslari yuqori bo‘lgan, ammo xavfsizlikda zaif davlatlar uchun “kafolat beruvchi” strategik hamkor darajasiga ko‘targani qayd etildi.

Afina va Tel-Aviv uchun yo'qotish, Anqara uchun imkoniyatlar oynasi

Grek tahlilida AQShning muhim geosiyosiy mintaqalardan bosqichma-bosqich chiqib ketishi mintaqaviy dinamikani butunlay oʻzgartirishi haqida ogohlantirilgan edi. Bu yangi jarayonda Turkiya uchun keng imkoniyatlar oynasi ochilgani iddao qilindi, lekin eng katta yutqazganlar Afina va Tel Aviv bo'ladi. Yunonistonning shu paytgacha tasodifiy va zaif siyosatlar bilan harakat qilgani ilgari surilar ekan, Turkiyaning ulkan iqtisodiyoti va harbiy qudrati tufayli global aktyorlar eng ko'p hamkorlik qilmoqchi bo'lgan davlatga aylangani ta'kidlandi. Turkiyaning bu kuchayib borayotgan ta'siri oldida Gretsiyaning kuchli ittifoqlar tuzishi va bu ittifoqlarda muhim rol o'ynashiga imkon beradigan qobiliyatlarni zudlik bilan egallashi kerakligi ta'kidlandi.

Gretsiyaning tarixiy o'zini-o'zi tanqidi: Biz o'nlab yillar orqada qoldik

Tahlil yakunida Gretsiya siyosatini qattiq tanqid qilish va achchiq tan olish kiradi. Yunoniston siyosiy tizimining Turkiyaga qarshi uzoq muddatli strategiya ishlab chiqa olmagani, mudofaa sanoatini butunlay e'tibordan chetda qoldirib, iqtisodiyotni faqat turizm va ko'chmas mulk sohalariga jamlaganligi ta'kidlandi. Turkiya ishlab chiqarish va texnologiya sohasida ulkan qadamlar tashlab oldinga otlangani aytilar ekan, Gretsiyaning bu raqobatda o'nlab yillar orqada qolgani ochiq aytildi.