Boshliqning fojiali o'limi: Erondagi siyosat va tashqi siyosatga ta'siri

Eron Prezidenti Ibrohim Reisining Ozarbayjonda qo'shma to'g'on loyihalari ochilishi chog'ida sodir bo'lgan voqea sodir bo'lib, mamlakat ichkarisida va tashqarisida muvozanatni silkitib, hayotdan ko'z yumdi. Voqea sodir bo'lgan kuni Reisi Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev bilan Aras daryosidagi loyihalarda ishtirok etgan edi.

Vertolyot halokati va hayratlanarli tafsilotlar

Qiz qal'asi va Khudaferin to'g'oni ziyoratlarini yakunlagan Eron delegatsiyasi uch vertolyot bilan Taizga qaytishga yo'l oldi. Reisi bo'lgan Bell 212 tipidagi vertolyot bortida yuqori martabali hukumat amaldorlari ham bo'lgan. Parvozning mintaqadagi kuchli tuman va yomg‘irga qaramay amalga oshirilgani voqea rivoji uchun muhim omil sifatida baholandi.

Vertolyotlar Sharqiy Ozarbayjonning Verzekan tumani yaqinida harakatlanayotgan edi. Bu orada Reisi bo'lgan vertolyot boshqalardan ajratilgan. Ikkita vertolyot xavfsiz tarzda qo‘nar ekan, Reisi vertolyoti g‘oyib bo‘ldi.

Qidiruv-qutqaruv harakatlari va natijalari

Valokatdan so‘ng keng ko‘lamli qidiruv-qutqaruv operatsiyasi boshlandi. Biroq, qo'pol er va noqulay ob-havo sharoiti ishni qiyinlashtirdi. Turkiya tomonidan topshirilgan Akınji UAV yordamida 15 soatlik qizg‘in ish natijasida vertolyot qoldiqlari 20-may kuni ertalab yetib borildi. Vertolyotdagi barcha yo‘lovchilar halok bo‘lgani tasdiqlandi.

Eron ma’muriyati 5 kunlik milliy motam e’lon qildi. Tehron, Qum, Mashhad va Tabrizda o'tkazilgan dafn marosimlarida minglab kishi qatnashdi. Boshliqning jasadi Mashhaddagi Imom Rizo maqbarasiga dafn qilindi.

Imumkin sabablar va rasmiy bayonotlar

Avariyadan so‘ng suiqasd yoki qo‘poruvchilik iddaolari kun tartibiga chiqdi. Biroq bu da'volar rasman tasdiqlanmagan va aniq dalillar keltirilmagan. Eron Bosh shtabi avariya zich tuman, yomon ob-havo sharoiti va tog‘li erlarda ko‘rishning yo‘qolishi tufayli sodir bo‘lganini ma’lum qildi. Hisobotda chet el aralashuvi imkoniyatlari aniqlanmagani ta’kidlandi.

Rahbarning o‘limi va uning siyosiy oqibatlari

Boshliq vafotidan so‘ng Eronda muddatidan oldin saylovlar o‘tkazilishiga qaror qilindi va 2024-yil yozida bo‘lib o‘tgan saylovlarda Masud Pezeshkiyan g‘alaba qozondi. Bu bilan reservativ hokimiyatdan rektorlar o‘tishdi. Yangi ma'muriyat iqtisodiy muammolar va ichki barqarorlikka qaratilgan siyosat yuritgan bo'lsa-da, tashqi siyosatning asosiy yo'nalishlarida katta o'zgarishlar bo'lmadi.

Ammo Isroil va AQSh bilan ziddiyat ikki marta to'g'ridan-to'g'ri urushga aylandi. 12 kunlikva 40 kunlik urushlar deb nom olgan bu to'qnashuvlar jarayonni qiyinlashtirdi. Xavfsizlik institutlarining ichki siyosatdagi ta'siri davom etar ekan, yangi ma'muriyat iqtisodiy barqarorlik va ijtimoiy taranglikni kamaytirishni birinchi o'ringa qo'ydi.

Yadro dasturi va Kelajak Imkoniyatlari

Eronning yadroviy dasturi Reisi davridan keyingi davrda xalqaro muzokaralar va to'xtatuvchilik muvozanatida davom etdi. Biroq, xalqaro nizolar haligacha hal etilmagan. Reysidan keyin boshlangan boshqaruv davri til va ustuvorliklarning qisman oʻzgarishiga sabab boʻldi.

Iqtisodiy muammolarga eʼtibor qaratgan yangi boshqaruv, Reisi davrida tayyorlangan “majburiy roʻmol qonuni” kabi qonunlarni tatbiq etishdan oʻzini tiyib, internet cheklovlarini qisman olib tashladi.