Alimlər Kəşf Etdi: Burun və Beyin arasındakı sirli sinir dövrəsi narahatlığı necə idarə edir?

ABŞ-da aparılan əsaslı nevrologiya tədqiqatı tənəffüs vərdişlərimizin psixi sağlamlığımıza birbaşa təsirini aşkar edib. Alimlər burun nəfəsinin narahatlıq səviyyəsini necə sakitləşdirdiyini izah edən "burun-beyin" adlı xüsusi sinir dövrəsini kəşf ediblər. Bu kəşf psixoloji pozğunluqların, xüsusilə panik atak və narahatlıqların müalicəsində təbii üsulların əhəmiyyətini bir daha ortaya qoyur.

Olfktor Hüceyrələr Yalnız Qoxunu deyil, həm də Hava axınını Algılayır

Siçanlar üzərində aparılan laboratoriya təcrübələrində burun boşluğunda yerləşən qoxu neyronlarının unikal xüsusiyyəti aşkar edilib. Müəyyən edilib ki, bu neyronlar ətrafdakı qoxuları aşkar etməklə yanaşı, daxil olan hava axınının fiziki gücünü və sürətini də hiss edir. Əldə edilən elmi məlumatlara görə, burundan çəkilən havanın tezliyi qoxu soğancığı vasitəsilə birbaşa beynin emosional və stress idarə mərkəzi olan amigdala bölgəsinə siqnal göndərir.

Sürətli Nəfəs Alma Anksiyete Tətikləyir, Yavaş Nəfəs Sakitləşir

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, aşkar edilmiş bu sinir yolunun iki istiqamətli işləmə mexanizmi var. Buna uyğun olaraq, burundan nəfəs alma sürəti və tezliyi birbaşa insanın ani narahatlıq səviyyəsini təyin edir. Təcrübələrdə burundan alınan sürətli və səthi nəfəslərin beyində narahatlıq kimi davranış reaksiyalarına səbəb olduğu müşahidə edildi. Digər tərəfdən, yavaş və dərin nəfəsin sinir keçiriciliyini optimallaşdıraraq bədəndə sürətli sakitləşmə və rahatlama təmin etdiyi aşkar edilmişdir.

Narahatlığın müalicəsində təbii bir alternativ ola bilərmi?

Mütəxəssislər bildirirlər ki, tapıntılar hazırda heyvan modellərinə əsaslanır və bu mexanizmin insanlara təsirini təsdiqləmək üçün klinik testlərlə dəstəklənməlidir. Bununla belə, vurğulanır ki, ağızdan nəfəs almaq əvəzinə burundan təxminən yarısı qədər yavaş nəfəs almaq, narahatlıq və stressi idarə etmək üçün son dərəcə praktik, xərcsiz və təsirli bir təbii müalicə üsulu təklif edə bilər. Bu mühüm kəşf gələcəkdə tənəffüs müalicələrinin elmi əsaslı psixiatrik müalicələrə inteqrasiyasına yol aça bilər.