Alman avtomobil nəhəngində böyük zəlzələ: Sənayenin ürəyi sərhədləri aşır

İllərdir Almaniya iqtisadiyyatının lokomotivi və inkişaf mühərriki hesab edilən avtomobil sənayesi bu gün tarixinin ən ağrılı dövrlərindən birini yaşayır. Yüksək enerji qiymətləri, artan əmək xərcləri və qlobal ticarətdə artan proteksionist siyasətlər Alman istehsalçılarının əlini zəiflədir. ABŞ-ın tətbiq etdiyi gömrük rüsumları ilə yanaşı, Çin elektrik avtomobil istehsalçılarının bazara hakim olmağa başlaması alman nəhənglərini xərcləri azaltmaq üçün radikal qərarlar verməyə məcbur edir. Bu vəziyyət istehsalın Almaniyadan kənara tədricən köçürülməsinə gətirib çıxarır.

Çinli istehsalçıların yüksəlişi və Mercedes-in tarixi qərarı

Alman sənayesindəki transformasiyanın və onun düşdüyü çıxılmaz vəziyyətin ən konkret nümunələrindən biri dəbdəbəli avtomobil istehsalçısı Mercedes-in yeni CLA modelində yaşanır. Şirkətin bu yeni modeldə Çin istehsalı olan mühərrikdən istifadə edəcəyi barədə təsdiqlənmiş məlumat sənayedə dönüş nöqtəsi hesab olunur. Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, bu addım Almaniyanın onilliklər ərzində qurduğu ənənəvi sənaye modelinin müvəqqəti böhran deyil, köklü şəkildə yenidən formalaşdırılması deməkdir.

Alman Avtomobil Sənayesi Assosiasiyasının (VDA) 2026-cı il tarixli hərtərəfli araşdırması da bu qaranlıq mənzərəni təsdiqləyir. Araşdırmada iştirak edən tədarükçü şirkətlərin 72 faizi Almaniyaya investisiyalarını əhəmiyyətli dərəcədə azaltmağı planlaşdırdıqlarını bəyan edir. Şirkətlərin əksəriyyəti sərmayələrini birbaşa xaricdəki obyektlərə köçürsə də, onların üçdə ikisi son bir ildə məşğulluqda azalma yaşadı və ixtisar etdi.

<445301

16 İllik Aşağı Məşğulluq və Çin Təhdidi

Rəsmi məlumatlar Almaniyanın avtomobil sektorunda iş itkisinin həcmini ortaya qoyur. Sektordakı ümumi işçilərin sayı 2011-ci ildən bəri ən aşağı səviyyəyə düşüb. Son beş illik dövrə baxıldığında avtomobil sektorunda məşğulluğun yüzdə 8 azaldığı görülür. Almaniyada ümumi məşğulluq nisbətlərinin eyni dövrdə artmağa davam etməsi faktı sübut edir ki, itki avtomobil sənayesinə xas olan struktur böhranıdır.

Alman istehsalçılarının qlobal bazarda ən ağır zərbəni vurduğu yer uzun illər ərzində onların ən böyük qazanc mənbəyi olan Çin olub. Mercedes, BMW və Audi kimi nəhənglər illərdir lüks seqmentdə rakipsiz mövqedə olduqları halda; BYD, Geely və Xpeng kimi Çin brendlərinin qabaqcıl proqram təminatı, batareya texnologiyaları və aqressiv qiymət siyasəti balansı tamamilə dəyişib. Alman brendləri rəqabət qabiliyyətlərini qorumaq üçün hazırda tədqiqat mərkəzlərini Çinə köçürür, yerli texnologiya nəhəngləri ilə strateji tərəfdaşlıqlar qurur və avtomobil dizaynlarını və proqram təminatının inkişaf proseslərini tamamilə Çin istehlakçılarının gözləntilərinə uyğun formalaşdırır.

İstehsal xəritəsi yenidən tərtib edilir: Nəhəng brendlər hansı ölkələrə gedir?

Elektrikli nəqliyyat vasitələrinə keçidlə bağlı qeyri-müəyyənliklər Alman istehsalçılarını strateji baxımdan da çətinləşdirir. Tamamilə elektrikli modellərə keçmək məqsədi ilə yola çıxan, lakin gözlənilən satış rəqəmlərinə çata bilməyən istehsalçılar, marşrutu yenidən daxili yanma mühərriklərinə çevirir. Porsche başda olmaqla bir çox marka daxili yanma mühərriklərinə investisiyalarını davam etdirməyə qərar versə də, bu istehsalın ünvanı Almaniyadan başqa ucuz ölkələrdir. Almaniyanın gələcəkdə yüksək əlavə dəyər gətirən mühəndislik, proqram təminatı və Ar-Ge mərkəzi kimi yerləşdirilməsi; Kütləvi istehsalın Macarıstan, Slovakiya, Çexiya, Meksika, ABŞ və Çin kimi ölkələrə keçəcəyi gözlənilir.

Alman avtomobil nəhənglərinin son illərdə istehsal xəttlərində etdiyi bəzi kritik məkan dəyişiklikləri aşağıdakı kimi sadalanır:

Volkswagen Passat istehsalı Almaniyanın Emden şəhərindəki zavoddan Çexiyadakı Skoda obyektlərinə köçürüldü.

Volkswagen Transporter modelləri indi Hannover əvəzinə Türkiyədəki müasir istehsal müəssisələrində istehsal olunacaq.

Əfsanəvi Golf modelinin daxili yanma versiyalarının istehsalı Meksikaya keçərkən, Almaniyadakı boşluq Portuqaliya istehsalı olan T-Roc modeli ilə doldurulur.

Audi Q3 və bu modelin plug-in hibrid versiyaları Macarıstanın Györ şəhərində istehsal olunur.

Mercedes A-Class və GLB modellərinin istehsalı Almaniyanın Rastatt şəhərindən Macarıstandakı Kecskemet obyektlərinə köçürüldü.

Yeni nəsil Mercedes CLA hibrid modellərində istifadə olunacaq bütün benzin mühərrikləri Çində istehsal olunacaq.

BMW-nin böyük SUV modellərinin və Mercedes-in GLE kimi lüks seqmentdəki qabaqcıl avtomobillərinin əksəriyyəti ABŞ-dakı fabriklərdə istehsal olunmağa davam edir.

Volkswagen Touareg, Porsche Cayenne və Audi Q7-Q8 kimi böyük lüks SUV modelləri Slovakiyanın Bratislava şəhərindəki müəssisələrdə istehsal olunur.