Avropa İttifaqından Rusiyaya tarixi zərbə: Son 4 ilin ən böyük sanksiya paketi qəbul edildi

Həftələrlə davam edən çətin və gərgin diplomatik danışıqlardan sonra Avropa İttifaqına (Aİ) üzv ölkələr Rusiyaya qarşı 21-ci sanksiyalar paketi ilə bağlı yekun siyasi razılığa gəliblər. Aİ Şurası tərəfindən rəsmən təsdiqlənən bu yeni addım son 4 ildə ən əhatəli və ən sərt sanksiyalar paketidir. Yeni paket çərçivəsində ümumilikdə 218 yeni şəxs və təşkilatın sanksiya siyahısına daxil edilməsi Rusiyaya iqtisadi təsir imkanlarını daha da daraltdı.

Rusiya Maliyyə Sektoruna və Kripto Dünyasına Böyük Zərbə

Yeni sanksiyalar paketi birbaşa Rusiyanın maliyyə sistemini hədəf alır, xüsusən də Kremlin müharibə iqtisadiyyatını maliyyələşdirməsinin qarşısını almaq üçün. Bununla əlaqədar olaraq, 94 bankın və iri miqyaslı maliyyə institutunun Aİ sərhədlərindəki aktivləri dondurulub, daha 33 Rusiya maliyyə qurumuna əməliyyat qadağası qoyulub. Bundan əlavə, sanksiyalardan yayınmada vasitəçi olduğu təsbit edilən Rusiya xaricində 4 bank və 14 kriptovalyuta platforması da sanksiyaların əhatəsinə daxil edilib. Aİ, həmçinin Rusiyanın istifadə etdiyi kriptovalyuta xidmətlərinə ev sahibliyi edən üçüncü ölkələr üçün hərtərəfli tranzaksiya qadağası mexanizmi tətbiq edib.

Kölgə Donanması və Neft Emalı Zavodları Tutuqdadır

Aİ Şurasının rəsmi açıqlamasına görə, Rusiyanın sanksiyalardan yayınmaq üçün istifadə etdiyi “kölgə donanması”na aid 41 yeni gəmi “qara siyahı”ya salınıb. Beləliklə, sanksiyaya məruz qalan gəmilərin ümumi sayı 673-ə çatıb. Energetika sektorunda neft sektorundan 19 fiziki şəxs və təşkilat, o cümlədən Rusiyadakı üç böyük neftayırma zavodu və Belarusdakı strateji neft emalı zavodu sanksiyalar siyahısına əlavə edilib. Rusiya müdafiə sənayesi ilə birbaşa əlaqəli 56 şəxs və təşkilat da sanksiyalarla bloklanıb. Bazarlarda baş verə biləcək şoklara qarşı Rusiya neftinə tətbiq edilən tavan qiymət mexanizmi bir il müddətinə dondurulub.

Avropa İttifaqının Xarici İşlər və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi Kaja Kallas 21-ci sanksiya paketinin Rusiya prezidenti Vladimir Putini ən həssas maliyyə nöqtələrinə vurduğunu vurğulayıb. Kallas, "Biz 100-dən çox bankı və kriptovalyuta xidməti təminatçısını, 40-dan çox kölgə donanma gəmisini və Moskvaya müharibə aparmağa kömək edən Rusiya və Belarusdakı bəzi neft emalı zavodlarını hədəf aldıq. Biz həmçinin siyahıya hərbi sənaye sahəsində fəaliyyət göstərən 50-dən çox təşkilatı, o cümlədən Rusiyanın uzun mənzilli pilotsuz uçan aparatlarının istehsalı ilə məşğul olan aktyorları daxil etdik" dedi.

Yunanıstanın etirazı və çətin LNG danışıqları

Danışıqlar zamanı ən sərt müqavimət Yunanıstandan gəldi. Avropada mayeləşdirilmiş təbii qazın (LNG) daşınmasında lider olan Afina administrasiyası 2027-ci ilin yanvar ayının əvvəlində qüvvəyə minməsi planlaşdırılan Rusiyanın LNG qadağasına qarşı çıxıb. Yunanıstan Rusiya LNG-nin AB xaricindəki qlobal bazarlara nəqlini davam etdirmək üçün geniş miqyaslı istisnalar tələb edib. Bütün paketə veto qoyma riski yaradan bu böhran, sərt danışıqlar nəticəsində Yunanıstana bir illik güzəştin verilməsi ilə aradan qaldırıldı.