İsraildə kəşfiyyat və hüquq münaqişəsi: Şin-Bet-in biometrik məlumat tələbi böhran yaratdı

İsraildə təhlükəsizlik bürokratiyası ilə hüquq sistemi arasında gizli məlumat icazəsi böhranı yaranıb. Ölkənin daxili kəşfiyyat orqanı olan Şin-Betin sərhəd qapıları və hava limanlarında həssas biometrik məlumatlara birbaşa çıxış əldə etmək cəhdi məhkəmə orqanları tərəfindən əngəllənib. Haaretz qəzetinin sızdırdığı məlumata görə, Shin-Bet direktoru David Zinin cinayətlə mübarizəni əsas gətirərək tələb etdiyi bu genişləndirilmiş səlahiyyət qanuni sərhədləri aşaraq hökumət daxilində ciddi gərginliyə səbəb olub.

Baş Prokuror Baharav-Miara və Şin-Bet direktoru Zini qarşı-qarşıya gəldi

Kəşfiyyat agentliyinin sərhəd qapılarında biometrik verilənlər bazasına daxil olmaq tələbi İsrailin baş prokuroru Qali Baharav-Miaranın sərt divarına dəydi. Baş prokuror Baharav-Miara Şin-Bet direktoru David Ziniyə bildirib ki, bu tələb mövcud hüquqi qanunvericilik çərçivəsində yerinə yetirilə bilməz və məlumat bazasına girişi təmin etmək üçün xüsusi qanun dəyişikliyi tələb olunur. Bağlı qapılar arxasında gedən bu müzakirədə Zinin onun tələbinə qarşı çıxan Baş Prokuroru ölkədə artan cinayət nisbətlərinə görə məsuliyyət daşımaqda günahlandırdığı iddia edilib. Bu gərginlikdən sonra Şin-Bet rəsmiləri rəsmi açıqlama verərək, mətbuatda əksini tapan iddiaların əsassız olduğunu və həqiqəti əks etdirmədiyini müdafiə ediblər.

Ben-Qurion hava limanında və sərhəd keçidlərində ciddi qanuni məhdudiyyətlər

İsrailin mövcud qanuni tənzimləmələrində şəxsi məlumatların qorunması ilə bağlı çox sərt qaydalar var. Qanunvericiliyə əsasən, yalnız İsrail Əhali və İmmiqrasiya İdarəsi bütün sərhəd qapılarında, xüsusən də Tel-Əvivdəki Ben-Qurion hava limanında üz tanıma və biometrik foto bazasına daxil ola bilər. Bu qapılardan istifadə edən sərnişinlərin şəxsi məlumatlarının və fotoşəkillərinin ən geci 90 gün ərzində sistemdən tamamilə silinməsi qanuni bir öhdəlikdir. Bundan əlavə, bu kritik məlumatı hər hansı üçüncü tərəflə, o cümlədən təhlükəsizlik bölmələri ilə paylaşmaq qəti qadağandır.

"Rotem" verilənlər bazası və keçmiş qeyri-qanuni məlumat mübadiləsi

Şin-Bet hazırda Daxili İşlər Nazirliyində və polis məlumat bazalarında İsrail vətəndaşlarının fotoşəkillərinə giriş imkanına malikdir; Lakin bu qeydlərin aktual olmaması kəşfiyyat əməliyyatlarında aksamalara səbəb olur. Əhali və İmmiqrasiya İdarəsi tərəfindən idarə olunan “Rotem”adlı məlumat bazasında ən müasir fotoşəkillər var. Bildirilir ki, “Shin-Bet” bu məlumat bazasına daxil olarsa, qabaqcıl üz tanıma texnologiyalarından istifadə edərək ani uyğunlaşmalar edə bilər. Digər tərəfdən, ölkədə biometrik məlumat bazalarını yoxlayan Biometrik Tətbiqlər Bölməsinin 2022-ci ildə dərc etdiyi hesabatda keçmiş pozuntular aşkarlanıb. Hesabatda açıq-aydın üzə çıxıb ki, Vətəndaşlıq Qeydiyyatı Şöbəsi qanuni 90 günlük saxlama müddətini keçərək keyfiyyətsiz şəkilləri arxivləşdirməyə davam edib və onları icazəsiz “Şin-Bet”ə ötürüb.