İstanbulda mənzil böhranı: Həddindən artıq kirayə haqqı artır, vətəndaşları pəncərəsiz evlərə məhkum edir

Geniş iş imkanları, dinamik sosial həyatı və köklü təhsil imkanları ilə milyonlarla insanın yaşamağa üstünlük verdiyi İstanbulda son vaxtlar artan kirayə qiymətlərinin yüksək olması vətəndaşları çox çətin vəziyyətə salıb. Yaşayış xərclərinin artması fonunda büdcəsinə uyğun mənzil tapa bilməyən bir çox insan hədsiz qiymətlər ödəməmək üçün yaşayış şəraitinin son dərəcə pis olduğu, hətta “ev” demək çətin olduğu ərazilərdə qalmağa məcbur olur. Bəzi kirayə mənzillərin pəncərələri belə olmasa da, digərlərində vanna otağı və mətbəx kimi ən sadə insan yaşayış yerlərinin olmaması diqqəti çəkir. Kiçik, qaranlıq və baxımsız mənzillər, xüsusən də köhnə binalarda yerləşən mənzillər baha kirayə qiymətləri ilə bazara çıxarılır.

30 illik yorğun binalarda kirayə haqqı 20 min lirəni keçir

Vətəndaşlar İstanbulda büdcəsinə uyğun yaşayışlı ev tapmağın demək olar ki, qeyri-mümkün hala gəldiyini və ömrünü tamamlamaq üzrə olan binalardakı qiymət artımlarına üsyan etdiyini bildirir. Yaşı 30-a yaxın olan köhnə binalardakı baxımsız mənzillər üçün də 20 min lirədən yuxarı kirayə haqqının tələb olunduğu bildirilir. Zəlzələ riskinə və fiziki çatışmazlıqlara baxmayaraq, bəzi binaların birinci mərtəbələrində və zirzəmilərində rütubətli mənzillər üçün 30 min lirədən çox hədsiz ödəniş tələb olunur.

Elan saytlarında anbarlara oxşayan mənzillər görünür

Meqapolisin mənzil bazarındakı bu təəccüblü mənzərə internetdəki reklam saytlarında da özünü açıq şəkildə göstərir. İstanbulun tarixi və mərkəzi səmtlərindən biri olan Fatihdə təxminən 30 illik binada yerləşən, təbii işığı olmayan və divarlarında ağır nəmlik izləri olmayan mənzil 15 min lirəyə kirayə verilib. Bahçelievlerdə anbarı xatırladan, pəncərəsiz və tutqun görünüşü ilə diqqət çəkən 1+1 mənzillərə elan saytlarında rast gəlinir.

Sosial-iqtisadi cəhətdən yüksək profilli və Beşiktaş kimi mərkəzi rayonlarda kirayə qiymətləri daha ekstremal səviyyələrə çatır. Bu bölgədəki ən köhnə 1+1 mənzillərin belə kirayələri 25 min lirədən başlasa da, yeni tikilən müasir binalarda eyni ölçülü mənzillərin aylıq kirayəsi 50 min 60 min lirəyə qədər qalxa bilir.

Mərkəzi Bank Məlumatı: İstanbulda orta kirayə haqqı 44 min lirədir

Əmlak sektorunun nümayəndələri bildirirlər ki, elanlardakı bu astronomik kirayə qiymətləri evin yerləşdiyi rayondan, binanın yaşından, zəlzələyə davamlılığından və əmlak sahibinin şəxsi qiymət siyasətindən asılı olaraq dəyişir. Bununla belə, bazarda ümumi yüksəliş tendensiyası dayandırıla bilməz.

Digər tərəfdən, rəsmi məlumatlar da İstanbulda mənzil böhranının miqyasını ortaya qoyur. Türkiyə Mərkəzi Bankının (TCMB)məlumatlarına görə, İstanbulda 100 kvadratmetrlik standart bir mənzilin orta kirayə dəyəri təxminən 44 min lirədir. Bu yüksək orta göstərici aşağı və orta gəlirli vətəndaşların sağlam mənzillərə çıxışını getdikcə çətinləşdirir.