Stambuldaky ýaşaýyş krizisi: Artykmaç kärende raýatlary penjiresiz jaýlara ýazgarýar

Millionlarça adamyň giň iş mümkinçilikleri, dinamiki durmuş durmuşy we oňat bilim mümkinçilikleri bilen ýaşamagy makul bilýän Stambulda, soňky döwürde ýokarlanan kärende bahalary raýatlary gaty kyn ýagdaýa saldy. Livingaşaýyş çykdajylarynyň ýokarlanmagy sebäpli býudjetine laýyk ýaşaýyş jaýyny tapyp bilmeýänleriň köpüsi, aşa bahalary tölemezlik üçin ýaşaýyş şertleriniň gaty pes bolan ýerlerinde galmaga mejbur bolýarlar, hatda "öý" diýmek hem kyn. Käbir kärende kwartiralarynda hatda penjireler ýok bolsa, beýlekilerde hammam we aşhana ýaly iň esasy ýaşaýyş ýerleriniň ýoklugy tapawutlanýar. Kiçijik, garaňky we äsgerilmedik kwartiralar, esasanam köne jaýlarda ýerleşýän jaýlar, kireýine berilýän bahalar bilen bazara çykarylýar.

30 ýyllyk ýadaw binalarda kärendesi 20 müň liradan geçýär

Raýatlar Stambulda býudjetine laýyk gelýän we ömrüni tamamlamakçy bolýan binalaryň bahasynyň ýokarlanmagyna garşy çykýan ýaşaýyş jaýyny tapmagyň mümkin däldigini aýdýarlar. 20 müň liradan gowrak kärende töleginiň, hatda 30 ýaşyndaky köne jaýlarda äsgerilmedik kwartiralar üçinem talap edilýändigi aýdylýar. Earthquakeer titremesi töwekgelçiligine we fiziki ýetmezçiliklere garamazdan, birinji gatda we käbir binalaryň ýerzeminlerinde çygly kwartiralar üçin 30 müň liradan ýokary töleg talap edilýär.

Ammarlara meňzeýän jaýlar sanaw sanawlarynda peýda bolýar

Megacity-iň ýaşaýyş jaý bazaryndaky bu haýran galdyryjy surat, internetdäki mahabat sahypalarynda-da özüni görkezýär. Stambulyň taryhy we merkezi etraplaryndan biri bolan Fatihde 30 ýyl töweregi binada ýerleşýän, diwarlarynda tebigy yşyk we çygly yzlary bolmadyk kwartira 15 müň lira kireýine alyndy. Bahçeliýewlerde ammara meňzeýän we penjiresiz we garaňky görnüşi bilen ünsi özüne çekýän 1 + 1 kwartira mahabat sahypalarynda duş gelýär.

Beşiktaş ýaly sosial-ykdysady taýdan has ýokary we merkezi etraplarda kärende bahalary has ýokary derejelere ýetýär. Bu sebitdäki iň köne 1 + 1 kwartiranyň kärendesi 25 müň liradan başlasa-da, täze gurlan döwrebap binalarda şol bir ölçegli kwartiralaryň aýlyk kärendesi 50 müňden 60 müň lira çenli ýokarlanyp biler.

Merkezi bankyň maglumatlary: Stambulda ortaça kärendesi 44 müň lira

Gozgalmaýan emläk pudagynyň wekilleri mahabatda bu astronomiki kärende bahalarynyň jaýyň ýerleşýän sebitine, binanyň ýaşyna, ýer titremesine garşylygy we emläk eýesiniň şahsy baha syýasatlaryna baglylykda üýtgeýändigini aýdýarlar. Şeýle-de bolsa, bazardaky umumy ösüş tendensiýasyny duruzyp bolmaz.

Beýleki tarapdan, resmi maglumatlar Stambuldaky ýaşaýyş krizisiniň derejesini hem görkezýär. Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Banky (CBRT) maglumatlaryna görä, Stambulda 100 inedördül metrlik adaty kwartiranyň ortaça kireý bahasy takmynan 44 müň lira . Bu ortaça, pes we orta girdejili raýatlaryň sagdyn ýaşaýyş jaýyna girmegini kynlaşdyrýar.