Jurnalist Abed Abu Shehade 5 gündən sonra sərbəst buraxılıb

İsrail hərbçiləri tərəfindən "xarici agentlə əlaqə saxladığı" iddiası ilə 5 gün saxlanılan fələstinli jurnalist Abed Abu Shehade bu gün sərbəst buraxılıb. İsrail polisi və daxili kəşfiyyat təşkilatı Şin-Bet (Şabak) həbs müddətinin uzadılmasını tələb etmədikdən sonra sərbəst buraxılan Əbu Şehade yaşadığı prosesi siyasi təzyiq kimi qiymətləndirib.

Niyə həbs prosesi siyasi təzyiq kimi qəbul edilir?

Abed Abu Shehade Anadolu Agentliyinə açıqlamasında ona qarşı həyata keçirilən həbsin heç bir hüquqi əsası olmadığını vurğulayıb. Jurnalist Əbu Şehade, "Mənə edilən hücum kontekstindən ayrı deyil. Bu hücum fəallara, jurnalistlərə, yəni ifrat sağçı əsas cərəyana uyğun gəlməyən hər kəsə qarşı siyasi təzyiqin bir hissəsidir" dedi. Sözügedən həbsin onun İsraildəki seçkilər öncəsi Qətərdə Bələd Partiyasının qurucusu keçmiş deputat Əzmi Bişara ilə keçirdiyi müsahibə ilə bağlı olduğu bildirilib.

Seçkilərin nəticələri və iddialar prosesə necə təsir etdi?

Oktyabrın 27-də İsraildə keçirilən parlament seçkilərində fələstinliləri təmsil edən iki siyahı 19 mandata çataraq parlament arifmetikasında əsas mövqeyə yüksəlib. Bu uğurun ardınca ifrat sağçı dairələr, xüsusilə Likud partiyası ərəb seçicilərin iştirakını artırmaq üçün Qətərin maliyyə ayırdığını iddia etdi. Qətər administrasiyası bu iddiaları qəti şəkildə rədd etsə də, İsrail Mərkəzi Seçki Komitəsinin sədri Noam Sohlberg seçkilərə xarici müdaxilə iddialarının araşdırılmasının nəticələrə təsir etməyəcəyini açıqlayıb.

Abed Abu Shehade 5 gün əvvəl evinə basqın zamanı saxlanılıb və seçkiqabağı müsahibəsinə istinadən "xarici agentlə əlaqə saxlamaqda" ittiham edilib. Şin-Bet və İsrail polisinin həbs müddətini uzatmamasından sonra bu gün sərbəst buraxılan jurnalist İsraildə ədalət axtarışının və bərabər siyasi sistem arzusunun vacibliyinə diqqət çəkib və cəmiyyətdə müharibə diskursunun əvəzinə barışıq mədəniyyətinin qurulmasının vacibliyini müdafiə edib.

İsrail hüquq sistemində həbs müddətləri və dindirmə prosesləri müvafiq hüquq-mühafizə qüvvələrinin və ya kəşfiyyat bölmələrinin tələbi ilə məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilir. Şin-Bet kimi kəşfiyyat qurumları tərəfindən aparılan araşdırmalarda, İsrail məhkəmə mexanizmi daxilində standart tətbiq üsulları və hüquqşünaslar vasitəsilə şəxsi hüquq və azadlıqlarla bağlı etirazlar izlənilir.

Nəticə

Bu hadisə İsraildəki siyasi atmosferin və seçki proseslərinin jurnalist fəaliyyətinə təsirini ortaya qoyur. Xüsusilə ifrat sağçı diskursların artdığı dönəmlərdə müxalif və ya əsas olmayan fikirlər ifadə edən jurnalistlərin “xarici casus” kimi ciddi ittihamlarla üzləşə bildiyi görünür.

Əbu Şehadenin azad edilməsi iddiaların hüquqi əsasdan çox siyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə edilməsi ilə bağlı tənqidi gücləndirir. Jurnalistlərin peşə fəaliyyətini həyata keçirərkən məruz qaldıqları bu cür müdaxilələr ifadə və mətbuat azadlığına ciddi təhlükə törətməkdə davam edir.

Mümkün təsirlər

Bu inkişaf İsrail fələstinliləri ilə bölgədəki fəallar arasında həmrəylik çağırışlarının artmasına səbəb ola bilər. Jurnalistlərə qarşı oxşar həbs praktikaları beynəlxalq ictimaiyyətin reaksiyasına səbəb ola bilər ki, bu da İsrailə diplomatik təzyiqin artmasına səbəb ola bilər.

Digər tərəfdən, seçki nəticələrinin yaratdığı siyasi gərginliyin qarşıdakı dövrdə media qurumlarına daha sərt nəzarət və ya təzyiq mexanizminin qurulmasına zəmin yarada biləcəyini proqnozlaşdırmaq olar. Bu, regionda jurnalistlərin özünüsenzurasına və ya peşəkar fəaliyyətlərini məhdudlaşdırmasına səbəb ola bilər.

Fikirləriniz

Jurnalist fəaliyyətinin “xarici casusluq” zəminində araşdırılmasını necə qiymətləndirirsiniz? Mətbuat azadlığı ilə milli təhlükəsizlik arasında balans necə qorunmalıdır? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.