Sosial mediada saxta reklamlara və platformalara görə Ticarət Nazirliyindən böyük cərimələr

Ticarət Nazirliyi onlayn reklam saytlarında aparılan yoxlamalardan sonra sosial media platformalarına üz tutan daşınmaz əmlak agentləri və avtomobil dilerlərinə qarşı hərtərəfli sanksiya prosesinə başlayıb. 19 oktyabr 2026-cı il tarixində edilən açıqlamaya görə, Elektron Reklam Yoxlama Sistemi (EIDS) qaydalarını pozan 152 müəssisəyə 15 milyon 200 min lirə, son yoxlamalar nəticəsində aşkar edilən 70 müəssisəyə isə 7 milyon lirə inzibati cərimə tətbiq edilib.

Sosial media paylaşımlarında doğrulama tələbi nədir?

Yeni qaydalarla daşınmaz əmlak və avtomobil sektorunda fəaliyyət göstərən bizneslərdən sosial media paylaşımlarına EIDS vasitəsilə təsdiqlənmiş reklam linklərini daxil etmələri tələb olunur. Yazılarda istifadə edilən şəkillərin və təsvirlərin təsdiqlənmiş elandakı daşınmaz əmlak və ya nəqliyyat vasitəsi ilə tam uyğunluğu tələb edilsə də, qiymət məlumatlarının şəffaf şəkildə bildirilməsi bir qaydadır. Ticarət Nazirliyi “Başqa evin fotoşəkilləri ilə müştəriləri cəlb etməyin və reallığı əks etdirməyən qiymətlərlə vətəndaşlarımızın zərər çəkməsinin qarşısı mütləq alınacaq” ifadəsi ilə istehlakçıları qorumaq əzmində olduğunu vurğulayıb.

Meta və TikTok-a tətbiq edilən sanksiyaların səbəbi nədir?

Yoxlamalar reklam verən bizneslərlə məhdudlaşmadı, eyni zamanda EIDS inteqrasiyası ilə şəxsiyyət və icazənin yoxlanılması öhdəliklərini yerinə yetirməyən sosial media platformalarına da şamil edildi. Bu çərçivədə “Meta Platforms İstanbul Bilişim Hizmetleri Limited” şirkətinə 20 milyon lirə, “TikTok İstanbul Rəqəmsal Media və Reklam Limited Şirkəti”nə isə 4 milyon lirə inzibati cərimə kəsilib. Bu sanksiya ilə Metaya tətbiq edilən cərimələrin ümumi məbləği 36 milyon 200 min lirəyə yüksəldiyi halda, Nazirlik belə bir açıqlama verib: “Saxta reklamların, reklam çirklənməsinin və istehlakçı şikayətlərinin qarşısının alınması üçün sosial şəbəkələrdəki paylaşımlarla bağlı yoxlamalarımız fasiləsiz davam edəcək”.

Ticarət Nazirliyi tərəfindən aparılan yoxlamalar daşınmaz əmlak və avtomobil sektorunda fəaliyyət göstərən müəssisələrin sosial şəbəkələrdə paylaşdıqları paylaşımların EİDS qaydalarına uyğun olmasını təmin etmək məqsədi daşıyır. 19 oktyabr 2026-cı il tarixində elan edilən sanksiyalar çərçivəsində Meta və TikTok kimi qaydalara və platformalara uyğun gəlmədiyi aşkarlanan 222 müəssisəyə ümumilikdə milyonlarla lirə məbləğində inzibati cərimə tətbiq edilməklə rəqəmsal mühitdə reklam çirklənməsinin qarşısının alınması hədəflənir.

Elektron Siyahı Yoxlama Sistemi (EIDS) vasitəsilə həyata keçirilən bu proses daşınmaz əmlak və ikinci əl avtomobil ticarətində şəffaflığı artırmaq məqsədi daşıyan hüquqi tənzimləmədir. Müəssisələr sosial media yazılarında təsdiqlənmiş reklam bağlantılarını paylaşmağa davam edir və platformaların qanunvericiliyə uyğun olması gözlənilir. Vətəndaşlar rastlaşdıqları çaşdırıcı reklamlarla bağlı Nazirliyin müvafiq bölmələrinə məlumat verə və rəsmi kanallar vasitəsilə proseslə bağlı aktual məlumatları izləyə bilərlər.

Nəticə

Ticarət Nazirliyi tərəfindən atılan bu addımlar rəqəmsal platformaların artıq nəzarət olunmayan sahə olmadığını və kommersiya fəaliyyətlərinin hər bir mühitdə qanuni qaydalara tabe olduğunu göstərir. Xüsusilə daşınmaz əmlak və avtomobil kimi yüksək dəyərli sektorlarda istehlakçıların müdafiəsi naminə sosial media da daxil olmaqla, bütün rəqəmsal kanallara “təsdiqlənmiş siyahı” sisteminin yayılması bazarda etimad mühitinin yaradılmasına yönəlmiş rasional müdaxilədir.

Mümkün təsirlər

Təqdim olunan ağır cərimələrin sosial media platformalarını EIDS inteqrasiyası ilə bağlı daha sürətli hərəkət etməyə məcbur edəcəyini proqnozlaşdırmaq olar. Müəssisələrin saxta reklam və şəkillərdən istifadəyə qarşı daha diqqətli olmağa başlayacağı və bunun sosial mediada “reklam çirklənməsini” azalda biləcəyi və istehlakçıların rəqəmsal mediadakı reklamlara inamını artıra biləcəyi qiymətləndirilir.

Fikirləriniz

Sosial media vasitəsilə daşınmaz əmlak və nəqliyyat vasitələrinin satışına qoyulan yoxlama tələbi bazarda yalançı reklam problemini həll etmək üçün kifayət edirmi? Bu prosesdə rəqəmsal platformaların məsuliyyəti haqqında nə düşünürsünüz? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.