Srebrenitsa soyqırımı qurbanları üçün tarixi yürüş: 6 min insan "Ölüm yolu"nda görüşdü

1995-ci ildə Serb əsgərlərinin Srebrenitsada törətdiyi və ən azı 8 min 372 Bosniyalı mülki vətəndaşın həyatını itirdiyi soyqırımın acısı aradan 31 il keçməsinə baxmayaraq təzə olaraq qalır. Qırğın qurbanlarının xatirəsini yad etmək üçün bu il 22-ci dəfə təşkil edilən ənənəvi “Sülh marşı” Bosniya və Herseqovinanın Nezuk şəhərindən 6 mindən çox insanın iştirakı ilə başlayıb.

"Ölüm Yolu"nda Çətin 3 Günlük Səyahət

1995-ci ilin iyulunda Serb vəhşiliyindən qaçan bosniyalıların qurtuluş uğrunda döyüşdüyü, xalq arasında "ölüm yolu" kimi tanınan meşəlik marşrutda baş tutan bu mənalı gəzinti 3 gün davam edəcək. İştirakçılar hər gün orta hesabla 35 kilometr yol qət edərək iyulun 10-da soyqırım qurbanlarının əbədi məskəni olan Potoçari Memorial Qəbiristanlığına çatacaqlar. Yürüşə qatılanlar arasında o qaranlıq günlərdə eyni marşrutdan istifadə edərək sağ qalmağı bacaran veteranlar da var. İştirakçılar Bosniya və Herseqovina bayraqları ilə yanaşı, 1992-1995-ci illər müharibəsinin simvolu olan qızılı zanbaqlar, Türkiyə və Fələstin bayraqları olan bayraqları qürurla daşıyırlar.

Bütün Dünyadan Paylaşılan Əzab və Həmrəylik

Yürüşə Travnik şəhərindən qatılan İsmət Selman soyqırımın unudulmaması lazım olduğunu vurğulayaraq, bacardıqca bu yolda davam edəcəyini bildirib. Selman İsrailin hücumlarına məruz qalan fələstinlilərə dəstək olmaq üçün əlində Fələstin bayrağı ilə getdiyini bildirib. Ailəsi ilə Avstriyadan gələn Srebrenitsalı Amra Haşemi bir çox qohumunu itirdiyi torpaqda qızı ilə birlikdə olmaqdan şərəf duyduğunu bildirib. Onun həyat yoldaşı Seyed Hashemi də 31 il əvvəl baş vermiş faciəni daha yaxşı anlamaq üçün bu yürüşdə iştirak etdiyini vurğulayıb.

İsveçdən gələn Srebrenitsalı Mirzet Omerovic birlik və həmrəylik mesajı verərək, "Əgər Bosniya və Herseqovinanı birlikdə müdafiə etsək, heç kim bizə zərər verə bilməz" dedi. Monteneqronun Bar şəhərindən gələn 77 yaşlı Mirsa Mehinagiç bu il 20-ci dəfə yürüşdə iştirak etdiyini, keçmişin ağrısını və qorxusunu hər addımında hiss etdiyini, bu yürüşün hər bir insan üçün vicdanlı bir vəzifə olduğunu bildirib. Müxtəlif ölkələrdən çoxlu sayda uşaq, gənc və qocanın qatıldığı təşkilat beynəlxalq həmrəylik platformasına çevrildi.

Srebrenitsa Soyqırımının və Ədalət Uğrunda Mübarizənin Tarixi Arxa planı

11 iyul 1995-ci ildə Ratko Mladiçin komandanlığı altında serb qoşunlarının Srebrenitsanı işğal etməsi bəşər tarixinin ən qaranlıq səhifələrindən biri oldu. Birləşmiş Millətlər Təşkilatında (BMT) xidmət edən holland əsgərlərə sığınan mülki bosniyalılar Serb qüvvələrinə təhvil verilib. Avtobus və yük maşınları ilə daşınan müdafiəsiz dinc sakinlərdən ən azı 8372 nəfəri meşəlik ərazilərdə, fabrik və anbarlarda qətlə yetirilib. İzləri gizlətmək üçün qurbanların cəsədləri kütləvi məzarlıqlara aparılıb.

Müharibədən sonra aparılan axtarış və şəxsiyyəti müəyyənləşdirmə işləri nəticəsində bu günə qədər 6 min 772 qurban Potocari Memorial Qəbiristanlığında dəfn edilib. 250 qurban ailələrinin xahişi ilə yerli qəbiristanlıqlarda dəfn edilib. Soyqırımda həyatını itirən 1000-dən çox insan var, lakin onların cəsədləri hələ də tapılmayıb. Beynəlxalq Haaqa Məhkəməsi 2007-ci ildə tarixi qərarı ilə Srebrenitsa hadisələrini rəsmən "soyqırım" kimi tanıyıb. Builki anım mərasimlərində kimliyi bilinən daha 10 soyqırım qurbanı iyulun 11-də Potoçaridə dəfn olunacaq.