Trampın Hörmüz boğazından çıxışı: "Oman bizim yolumuzda dayansa, onu pis bombalayacağıq"

ABŞ prezidenti Donald Tramp Fox News-un müxbiri Trey Yinqstlə verdiyi xüsusi müsahibədə qlobal enerji dəhlizi, Hörmüz boğazı və Yaxın Şərqdəki hərbi balanslarla bağlı son dərəcə sərt açıqlamalar verib. Tramp geosiyasi gərginliyi artıracaq mesajlar verib, Amerikanın bölgədəki hərbi əməliyyatlarının qarşısı alınarsa, birbaşa Omanı hədəf alacaqlarını bildirib.

Trampdan Omana ciddi təhlükə: "Onu pis bombalayacağıq"

Müsahibədə Omanın ABŞ-ın Hörmüz boğazındakı hərbi və logistik fəaliyyətlərinə müdaxilə ssenarisi ilə bağlı suala cavab verən Tramp çox aqressiv cavab verib. ABŞ prezidenti, "Oman bizim yolumuza gəlsə, onları pis bombalayacağıq" deyərək Vaşinqtonun bölgədəki hərbi əzmini vurğuladı. Tramp həmçinin ilk dəfə olaraq açıq şəkildə bəyan etdi ki, onlar arxa qapı diplomatiyası aparırlar və İran İnqilabı Keşikçiləri Korpusu rəsmiləri ilə gizli əlaqə kanalları var.

Silah ehtiyatları və Ukraynanın tənqidi

İranın hərbi gücünə toxunan Tramp iddia edib ki, Tehranda ABŞ mənşəli sursatın yalnız "kiçik bir hissəsi" var. İranın “çoxlu sayda orta səviyyəli silahı” olduğunu bildirən Tramp ABŞ-ın keçmiş prezidenti Co Baydenin administrasiyasını da hədəfə alıb. O, Baydenin Ukraynaya qabaqcıl silah sistemləri göndərməklə ABŞ ehtiyatlarını zəiflətdiyini iddia edib. İranla əldə olunan razılaşmanın müddətinin başa çatması ilə bağlı tələsmədiyini qeyd edən Tramp, Tehran administrasiyasının sonda “təslim olmalı” olduğunu bildirib. ABŞ-ın tətbiq etdiyi dəniz blokadasının İrana böyük iqtisadi təzyiqlər yaratdığını deyən Tramp İranın bu prosesdə müqavimətini “blef” kimi qiymətləndirib.

Hörmüz Boğazında Mübahisə və Münaqişənin Tarixi

İyunun 14-də Pakistanın vasitəçiliyi ilə ABŞ və İran arasında kritik razılaşma əldə olunub. Razılaşmanın birinci mərhələsinə əsasən, ABŞ-ın İrana məxsus dondurulmuş maliyyə aktivlərini sərbəst buraxması müqabilində Hörmüz boğazı təhlükəsiz keçidə açılacaq və İran 60 gün ərzində bu strateji su yolundan keçən gəmilərdən heç bir ödəniş almayacaq. Lakin saziş imzalandıqdan sonra Vaşinqton administrasiyası dondurulmuş aktivləri buraxmadı. Bunun əvəzinə Hörmüz boğazından keçmək üçün Omanın ərazi sularını əhatə edən alternativ marşrut müəyyənləşdirdi. ABŞ-ın bu addımını razılaşmanın açıq şəkildə pozulması kimi qiymətləndirən İran boğazda keçidləri məhdudlaşdırıb və bəzi gəmiləri “icazəsiz keçid” etdiklərini əsas gətirərək hədəfə alıb. Bu gərginlik iyulun 8-də Hörmüz boğazı və ətrafında şiddətli toqquşmaların başlanmasına səbəb oldu və qarşıdurmalar təxminən iki həftə davam etdi. Bu prosesdən sonra İran təhlükəsiz keçidlər yaratmaq üçün yenidən Omanla görüşdü.

İsrail Seçkiləri, Həmas və Nüvə Silahlarının Müəyyənləşdirilməsi

Regional diplomatiyadan danışan Tramp oktyabrda İsraildə keçiriləcək kritik seçkilərə toxunub. Seçki prosesindən kənarda qalmasının onun üçün ən yaxşısı olduğunu deyən Tramp hələ də namizədlərdən birini açıq şəkildə dəstəkləyə biləcəyinə işarə edib. HƏMAS ilə müxtəlif kommunikasiya kanalları ilə əlaqə saxladıqlarını iddia edən ABŞ prezidenti HƏMAS-ın yaxın vaxtlarda “təsilah” edəcəyini iddia edib və İsrailin Qəzzaya qarşı hərbi əməliyyatlar keçirməməsi lazım olduğunu müdafiə edib. Müsahibədən sonra sosial media hesabındakı paylaşımında Tramp ABŞ-ın qırmızı xəttini bir daha xatırladıb və “Bir nömrəli məqsəd İranın nüvə silahına malik olmamasıdır və həmişə belə olacaq”dedi.