Yaxın Şərq böhranı Körfəz iqtisadiyyatını vurdu: 300 milyard dollar itki

ABŞ, İsrail vəİran arasında yaşanan gərginlik Körfəz bölgəsində ciddi iqtisadi təsirlər yaradıb. Bölgədəki enerji ixracı, logistika və ticarət fəaliyyətlərindəki aksamalar ümumi iqtisadi itkilərin 300 milyard dollara çatmasına səbəb olub.

Enerji İxracında kəskin azalma

Müharibənin əvvəlində gündəlik iqtisadi itkilərin 2 milyard dolları keçdiyi bildirilir. Neft və maye qaz ixracının azalması Körfəz ölkələrinin gəlirlərini ciddi şəkildə sarsıdıb. Enerji terminalları və logistika mərkəzlərində təhlükəsizlik riskləri ticarət axınını yavaşlatsa da, sığorta xərcləri rekord həddə çatıb.

Xüsusilə Hörmüz boğazındakı böhran Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Küveyt, Qətər və Bəhreyn iqtisadiyyatlarına birbaşa təsir edib.

Körfəz Birjalarında Sərt Satışlar

TESPAMın məlumatlarına görə, müharibənin ilk dörd həftəsində enerji gəlirlərinin itkisi50 milyard dolları keçib. Neft daşımalarında azalma bəzi dövrlərdə 60%-ə çatdı. Körfəz birjalarında kəskin satışlar olsa da, xarici investorlar bölgədən sürətlə geri çəkildi.

Turizm sektorunda rezervasiyaların ləğvi artsa da, marşrut dəyişikliyi səbəbindən aviaşirkətlər də milyardlarla dollarlıq əlavə xərclərlə üzləşiblər.

Qlobal İqtisadi Təhdid

Mütəxəssislər xüsusilə Hörmüz boğazında risklərin davam edəcəyi təqdirdə qlobal enerji böhranının daha da dərinləşəcəyi ilə bağlı xəbərdarlıq edərək, müharibənin uzanacağı təqdirdə körfəz ölkələrinin infrastrukturuna və sərmayə bazarlarına dəyən ziyanla birlikdə ilin sonuna qədər ümumi iqtisadi itkilərin300 milyard dollara çata biləcəyini bildirirlər.

Enerji bazarlarında baş verən dalğalanma qlobal iqtisadiyyatı da təzyiq altında qoyur. Analitiklər neftin qiymətinin 100 dollardan yuxarı qalxmasının inflyasiya riskini artırdığını və Avropa və Asiya iqtisadiyyatlarında artım gözləntilərinin aşağıya doğru yenidən nəzərdən keçirilməyə başladığını bildirirlər. Körfəzdəki iqtisadi dağıntı təkcə regional deyil, həm də qlobal maliyyə kövrəkliyi yaradır.

NəticədəKörfəzdəki gərginlik təkcə region ölkələrinin iqtisadi tarazlığına deyil, həm də qlobal iqtisadiyyata ciddi təhlükə yaradır. Gələcəkdə mümkün inkişaflar enerji və maliyyə bazarlarında daha da dalğalanmalara səbəb ola bilər.