Eastakyn Gündogar krizisi Aýlag ykdysadyýetine zarba urýar: 300 milliard dollar ýitgi
Aýlagdaky krizis sebitiň ykdysadyýetine 300 milliard dollar zyýan çekdi; Energetika we söwda pudaklaryna agyr zarba uruldy.
ABŞ , Ysraýyl we Eýran arasyndaky dartgynlyk Aýlag sebitinde çynlakaý ykdysady täsirleri döretdi. Sebitdäki energiýa eksporty, logistika we söwda işindäki bökdençlikler umumy ykdysady ýitginiň 300 milliard dollara ýetmegine sebäp boldy.
Energetika eksportynda düýpli pese gaçmak
Uruş başynda gündelik ykdysady ýitginiň 2 milliard dollardan geçendigi aýdylýar. Nebit we suwuklandyrylan tebigy gaz eksportynyň azalmagy Aýlag ýurtlarynyň girdejilerini düýpli sarsdyrdy. Energetika terminallarynda we logistika merkezlerinde howpsuzlyk töwekgelçiligi söwdanyň akymyny haýalladýan bolsa, ätiýaçlandyryş çykdajylary rekord derejä ýetdi.
Esasanam Hormuz bogazyndaky krizis Saud Arabystanynyň, Birleşen Arap Emirlikleriniň, Kuweýtiň, Kataryň we Bahreýniň ykdysadyýetine gönüden-göni täsir etdi.
Aýlag bir Stockalarynda gaty satuw
TESPAM maglumatlaryna görä, urşuň ilkinji dört hepdesinde energiýa girdejileriniň ýitmegi 50 milliard dollar -dan geçdi. Nebit iberilişiniň azalmagy käbir döwürlerde 60% -e ýetdi. Aýlagyň bir stockalarynda ýiti satuwlar bar bolsa, daşary ýurt maýadarlary sebitden tiz çykdylar.
Syýahatçylyk pudagynda öňünden goýulmagy ýatyrmak artsa-da, awiakompaniýalar marşrut üýtgemegi sebäpli milliardlarça dollar goşmaça çykdajylara sezewar boldular.
Global ykdysady howp
Hünärmenler, esasanam Hormuz bogazyndaky töwekgelçilikler dowam etse, global energiýa krizisiniň hasam çuňlaşjakdygyny duýdurýarlar we uruş uzaldylsa umumy ykdysady ýitginiň ýylyň ahyryna çenli 300 milliard dollara ýetip biljekdigini we Aýlag ýurtlarynyň infrastrukturasyna, maýa goýumlaryna we maýa bazarlaryna ýetirilmegi mümkin.
Energetika bazarlarynyň üýtgemegi dünýä ykdysadyýetine hem basyş edýär. Analitikler nebitiň bahasynyň 100 dollardan ýokarlanmagy inflýasiýa töwekgelçiligini ýokarlandyrýandygyny we Europeanewropa we Aziýa ýurtlarynda ösüş garaşyşlarynyň aşaklygyna täzeden seredilip başlandygyny aýdýarlar. Aýlagdaky ykdysady weýrançylyk diňe bir sebitleýin däl, eýsem global maliýe gowşaklygyny hem döredýär.
Netijede, Aýlagdaky dartgynlyk diňe sebitdäki ýurtlaryň ykdysady deňagramlylygyna däl, eýsem dünýä ykdysadyýetine-de uly howp salýar. Geljekde bolup biljek ösüşler, energiýa we maliýe bazarlarynyň mundan beýläk-de üýtgemegine sebäp bolup biler.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!