Таяу Шығыс дағдарысы Парсы шығанағының экономикасына әсер етті: 300 миллиард доллар шығын

АҚШ,Израиль жәнеИранарасындағы шиеленісШығанақаймағында елеулі экономикалық әсерлер туғызды. Аймақтағы энергия экспорты, логистика және сауда әрекеттеріндегі үзілістер жалпы экономикалық шығынның300 миллиард долларға жетуіне себеп болды.

Энергия экспортының күрт төмендеуі

Соғыс басында күнделікті экономикалық шығынның 2 миллиард доллардан асқаны айтылады. Мұнай мен сұйытылған табиғи газ экспортының төмендеуі Парсы шығанағы елдерінің кірістерін айтарлықтай шайқалтты. Энергетикалық терминалдар мен логистикалық орталықтардағы қауіпсіздік тәуекелдері сауда ағынын бәсеңдетсе, сақтандыру шығындары рекордтық деңгейге жетті.

Әсіресе Ормуз бұғазындағы дағдарыс Сауд Арабиясы, Біріккен Араб Әмірліктері, Кувейт, Катар және Бахрейннің экономикаларына тікелей әсер етті.

Шығанақ қор биржаларындағы қатты сатылымдар

TESPAMмәліметтеріне сәйкес, соғыстың алғашқы төрт аптасында энергия табысының жоғалуы50 миллиард доллардан асты. Мұнай жөнелтілімдерінің төмендеуі кей кезеңдерде 60%-ға жетті. Парсы шығанағы қор нарықтарында күрт сатылымдар болған кезде, шетелдік инвесторлар аймақтан тез кетіп қалды.

Туризм секторында брондаудан бас тарту көбейгенімен, әуе компаниялары маршруттардың өзгеруіне байланысты миллиардтаған долларлық қосымша шығындарға тап болды.

Жаһандық экономикалық қауіп

Сарапшылар әсіресе Ормуз бұғазындағы тәуекелдер жалғасатын болса, жаһандық энергетикалық дағдарыстың тереңдей түсетінін ескертіп, егер соғыс ұзаққа созылса, жыл аяғында жалпы экономикалық шығынның300 миллиард долларға жетуі мүмкін екенін, сонымен қатар Парсы шығанағы елдерінің инвестициясы мен инфрақұрылымына зиян келтіретінін мәлімдеді.

Энергия нарығындағы ауытқулар да жаһандық экономиканы қысымға ұшыратады. Сарапшылар мұнай бағасының 100 доллардан асуы инфляция қаупін арттыратынын және Еуропа мен Азия елдерінің экономикасындағы өсу күтулері төмендеу бағытында қайта қарала бастағанын айтады. Парсы шығанағындағы экономикалық күйреу аймақтық қана емес, сонымен бірге жаһандық қаржылық осалдықты тудырады.

НәтижесіндеШығанақтағы шиеленіс аймақтағы елдердің экономикалық тепе-теңдігіне ғана емес, әлемдік экономикаға да айтарлықтай қауіп төндіреді. Болашақтағы ықтимал дамулар энергетика және қаржы нарықтарында одан әрі ауытқуларға әкелуі мүмкін.