Автоунаа өнөр жайындагы тарыхый экспорт рекорду: Биринчи жарым жылдыкта 20 миллиард доллар босогодон ашты

Түрк автомобиль өнөр жайы дүйнөлүк жана жергиликтүү экономикалык олку-солкулуктарга карабастан жылдын биринчи жарымында тарыхый экспорттук көрсөткүчкө жетишти. Автоунаа өнөр жайы ассоциациясынын (OSD) башкаруу кеңешинин төрагасы Женгиз Эролду маалымат жыйынында тармактын алгачкы 6 айлык отчет картасын, жаңы инвестицияларды жана глобалдык тобокелдиктерди кеңири талдоо менен коомчулукка тартуулады. Эролду өндүрүштүн убактылуу басаңдаганына карабастан, бул тармактын келечегине толук ишенерин баса белгиледи.

Экспорттогу тарыхый босого: 20 миллиард долларлык чектен ашты

Жылдын биринчи жарымында ендуруштук фронтто еткен жылдын ушул эле мезгилине салыштырганда 6 процентке убактылуу кыскаруу орун алды, бул жумуш кундерунун жетишсиздигинен жана заводдук линияларды жаны инвестицияларга даярдоонун натыйжасында. Бирок бул жагдай экспорттун өсүшүнө тоскоол боло алган жок. ОСДнын президенти Женгиз Эролду түрк унаа өнөр жайынын алгачкы 6 айда 4 пайыздык өсүү менен 20,8 миллиард долларлык экспортко жетишкенин билдирди. Бул көрсөткүчтүн тарыхый чоку экенин белгилеген Эролду : «Түрк автомобиль өнөр жайында биринчи жолу 20 миллиард доллардык босогодон аштык, алдыдагы мезгилде дагы бир топ чоң ийгиликтерге жетишебиз»,-деди. Экспорттун жалпы көлөмүндө сектордун үлүшү 17,5 пайызга жетсе, ички рынокто локалдаштыруу 29 пайыздан 34 пайызга чейин өстү. Бул өсүш тышкы соода балансына оң таасирин тийгизди; Өткөн жылдын 5 айында минус 149 миллион доллар болгон тышкы соода балансы ички үлүштүн өсүшү менен быйыл 2 миллиард долларлык ашыкча берди. Оң тенденция жеңил жана оор коммерциялык унаа сегменттеринде уланса, трактор өндүрүшүндө 36 пайыздык жоготуу катталган.

Жаңы инвестициялар менен келечекке күчтүү кадамдар

Сектордун кубаттуулуктарды колдонуу көрсөткүчүнүн алгачкы 6 айда 62 пайызда калганын белгилеген Эролду, алмашуу курсу менен инфляциянын ортосундагы ажырымдын азайбаганынан улам олуттуу чыгым басымын сезгендерин айтты. Бул басымды жок кылуунун жолу инвестиция аркылуу экенин белгилеген Эролду, OSD мүчөлөрүнүн Түркияга болгон ишенимин баса белгиледи. Hyundaiнын август айында сериялык өндүрүшүн баштай турган жаңы электр унаа инвестициясы,Тофашдын өндүрүштүк кубаттуулугун 500 миңге жеткирүү максаты жана үчүнчү чейректин аягында ишке бериле турган K9 модели жана Oyak Renaultнун жаңы модели Түрк унаа өнөр жайынын эң маанилүү өнүгүүсү катары көзгө урунат. Эролду: «Биз инвестициядан тыныгуу люкстугуна ээ болбогон бир тармакпыз, ошондуктан келечекке болгон көз карашыбыз абдан позитивдүү», - деди.

ЕСтин жаңы өнөр жай мыйзамы жана сектордук тобокелдиктер

Сөз сөзүндө Европа Биримдигинин (ЕБ) күн тартибине байланыштуу Өнөр жайды ылдамдатуу мыйзам долбооруна да токтолгон Женгиз Эролду, бул долбоордун түрк камсыздоо тармагына олуттуу коркунуч туудурганын түшүндүрдү. Долбоордо электрдик жана гибриддик унаалардын Европа Биримдигинде чыгарылуусу жана мамлекеттик сатып алууларда ЕБден чыккан тетиктердин 70 пайызынын колдонулушу шартталганын белгилеген Эролду, бул абалдын Бажы биримдиги келишимине карама-каршы келгенин айтты. Түркиянын өнүккөн автобус жана коммерциялык унаа өнөр жайы бар экенин эске салган OSD президенти, Брюссел менен бул тоскоолдуктарды жеңүү үчүн мамлекеттик жана жеке сектор деңгээлинде интенсивдүү дипломатия жүргүзүп жаткандарын айтты. Эролду ошондой эле 3 пайыздык алмашуу курсунун артыкчылыгын эффективдүү ишке ашыруу, каржыга жетүүнү жеңилдетүү жана экспортерлордун атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн сактап калуу үчүн эмгек чыгымдарын колдоо талаптарын дагы бир жолу кайталады. Түркияда өндүрүш жана экспорт жагынан 2026-жылдын 2025-жылга параллелдүү болушун күтүшкөндөрүн белгилеген Эролду, жаңы инвестициялардын реалдуу таасири 2027-жылы да сезилерин кошумчалады.