TİHEKден Гигант Телеканалдарга жана RTÜKке "Майыптарга ылайыктуу уктуруу" эскертүүсү

Түркиянын Адам укуктары жана теңдик мекемеси (TİHEK) медиа тармагындагы жеткиликтүүлүк стандарттарына туура келбеген телеканалдарга карата прецеденттик чечим чыгарды. Канал 7, ATV, Show TV, NOW TV жана Star TV майыптар үчүн жеткиликтүү берүүлөрдү сунуш кылбаганы себептүү жасалган арызды иликтеген TİHEK, бул абалдын майыптыктын негизинде басмырлоого тыюу салынганын бузуу деп чечти.

Жободон кийин 5 жыл өтсө да эч кандай кадамдар жасалган жок

Арызда Радио жана телекөрсөтүү Жогорку Кеңеши (RTÜK) тарабынан 2019-жылы күчүнө кирген "Дүлөй, угуу жана көрүүсү начар адамдардын уктуруу кызматтарына жеткиликтүүлүгүн жакшыртуунун жол-жоболору жана принциптери жөнүндө жобо" эскертилди. Арадан 5 жыл өтсө да, арыз түшкөн телеканалдар жободогу милдеттерин аткарышкан жок деген жүйө келтирилди. Көрүүсү начар адамдардын берүүлөрдү ээрчүүсүн жеңилдете турган үн сүрөттөмөлөрү сыяктуу маанилүү тиркемелерге кирбей калганы жана бул абалдын кыйыр дискриминацияны түзгөнү белгиленди. TİHEK тарабынан жүргүзүлгөн деталдуу иликтөөнүн алкагында адресат уюмдардан коргоо суралса да, каналдардын жеткиликтүүлүк боюнча жетиштүү иш жүргүзгөндүгүн көрсөткөн конкреттүү маалымат жана документтерди бере албаганы аныкталган.

Ар бири 17 миң 52 лирадан административдик айыппул эскертүүгө айландырылды

TİHEK өзүнүн укуктук баалоосунда телерадио уюмдары майыптарга ылайыктуу берүүлөрдү берүү боюнча позитивдүү милдеттенмелерин аткарбаганын жана жеткиликтүүлүк стандарттарына карама-каршы келгенин аныктады. Бул жагдай ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген жарандарды телерадиоберүү кызматтарынан пайдаланууда начар абалга алып келери баса белгиленди. Башкармалык; Канал 7, ATV, Show TV, NOW TV, Star TV жана көзөмөл органы РТУК каналдарына 17 миң 52 лирадан административдик айып салуу чечими чыгарылды. Бирок тиешелүү мыйзамдын нормаларынын алкагында бул айыптар эскертүү жазаларына айландырылды. Чечимде 6701 TİHEK Мыйзамы, Майыптар жөнүндө 5378 Мыйзамы жана Бириккен Улуттар Уюмунун Майыптардын укуктары жөнүндө конвенциясынын жоболоруна шилтеме берүү менен маалымат жана байланыш тоскоолдуксуз кылуу мамлекеттин жана басмаканалардын сөзсүз милдети экени эскертилди.

Өзгөчө кырдаалдарда жеткиликтүүлүк өтө маанилүү

TİHEK тарабынан RTÜKке жөнөтүлгөн сунушта, жеткиликтүүлүк бир гана маданий укук эмес, маалыматка жетүү, жашоо укугу жана коомдук коопсуздукка түздөн-түз байланыштуу негизги укук экени баса белгиленген. Өзгөчө кырсыктар же жер титирөө, суу ташкыны, өрт жана эпидемия сыяктуу өзгөчө мезгилдерде жасалган шашылыш берүүлөр үчүн; Анын жаңдоо тили, деталдуу субтитрлери жана аудио сүрөттөмө ыкмалары менен берилиши өтө маанилүү экени айтылды. Сунуш текстинде угуусу начар адамдардын так кабарга жетүүсүн камсыз кылган Анадолу агенттигинин «Кол сүйлөйт» долбоору жакшы тажрыйбага мисал катары көрсөтүлдү. RTÜKке мыйзамдар менен практиканын ортосундагы ажырымдарды тез арада жоюу жана медиа кызмат көрсөтүүчүлөрдүн мүмкүнчүлүктөрүн жогорулатуу үчүн чукул кадамдарды жасоо сунушталды.