"Maýyplar üçin dostlukly ýaýlym" TİHEK-den äpet teleýaýlym kanallaryna we RTÜK-a duýduryş

Türk Adam Hukuklary we Deňlik Instituty (TİHEK) metbugat pudagynda elýeterlilik standartlaryna laýyk gelmeýän teleýaýlymlara garşy öňünden karar berdi. Kanal 7, ATV, Show TV, NOW TV we Star TV maýyplar üçin elýeterli ýaýlym hödürlemeýär diýen esasda berlen arzany gözden geçirip, TİHEK bu ýagdaýyň maýyplyk sebäpli diskriminasiýa gadagançylygyny bozandygyny aýtdy.

Düzgünnamadan 5 ýyl geçen hem bolsa hiç ädim ädilmedi

Programmada 2019-njy ýylda Radio we telewideniýe Supremeokary Geňeşi (RTÜK) tarapyndan güýje giren "Karlaryň, eşidýänleriň we görmeýänleriň ýaýlym hyzmatlaryna elýeterliligini ýokarlandyrmagyň proseduralary we ýörelgeleri" baradaky düzgün ýatladyldy. 5 ýyl geçendigine garamazdan, şikaýat edilýän teleýaýlymlaryň düzgünnamadaky borçlaryny ýerine ýetirmeýändigi öňe sürüldi. Görüşi pes bolan adamlara ýaýlymlary yzarlamagyny aňsatlaşdyrjak ses beýany ýaly möhüm programmalaryň goşulmaýandygy we bu ýagdaýyň gytaklaýyn diskriminasiýa degişlidigi mälim edildi. TİHEK tarapyndan geçirilen jikme-jik derňewiň çäginde ýüz tutýan guramalardan goranmak talap edilse-de, kanallaryň elýeterlilik boýunça ýeterlik iş bitirendiklerini görkezýän anyk maglumatlary we resminamalary berip bilmejekdigi kesgitlenildi.

17 müň 52 liranyň administratiw jerimesi duýduryşa öwrüldi

TİHEK, kanuny baha berişinde, ýaýlym guramalarynyň maýyp dostlukly ýaýlymlary ýaýlyma bermek baradaky oňyn borçlaryny ýerine ýetirmeýändigini we elýeterlilik standartlaryna ters hereket edendigini anyklady. Bu ýagdaýyň, maýyp adamlary ýaýlym hyzmatlaryna girmekde amatsyz ýagdaýa salýandygy nygtaldy. Geňeş; Kanal 7, ATV, Show TV, NOW TV, Star TV we gözegçilik gullugy RTÜK-de her birine 17 müň 52 lira administratiw jerime salmak kararyna gelindi. Şeýle-de bolsa, degişli kanunlaryň çäginde bu jerimeler duýduryş jezalaryna öwrüldi. Kararda, TİHEK Kanunynyň 6701, Maýyplar baradaky 5378 belgili kanunyna we Birleşen Milletler Guramasynyň Maýyplaryň hukuklary baradaky konwensiýasyna salgylanyp, maglumat we aragatnaşyk päsgelçiliksiz döwletiň we neşirýatçylaryň gutulgysyz borjydygy ýatladyldy.

Elýeterlilik adatdan daşary ýagdaýlarda möhümdir

TİHEK-iň RTÜK-a iberen teklibinde elýeterliligiň diňe bir medeni hukuk bolman, eýsem maglumata, ýaşaýyş hukugyna we jemgyýetçilik howpsuzlygyna gönüden-göni baglanyşykly esasy hukukdygyna-da ünsi çekdi. Esasanam betbagtçylyklarda ýa-da ýer titremeler, suw joşmalary, ýangynlar we epidemiýalar ýaly adatdan daşary döwürlerde berilýän gyssagly ýaýlymlar üçin; Söz dili, jikme-jik subtitrler we ses düşündiriş usullary bilen berilmeginiň möhümdigi aýdyldy. Teklip tekstinde, eşidiş taýdan kemçilikli adamlara takyk habarlary almaga mümkinçilik berýän Anadolu gullugynyň "Eller gürleýär" taslamasy gowy tejribäniň mysaly hökmünde görkezildi. RTÜK kanunçylyk bilen praktikanyň arasyndaky boşluklary çalt ýapmak we metbugat hyzmatlaryny üpjün edijileriň mümkinçiliklerini ýokarlandyrmak üçin gyssagly çäreleri görmegi maslahat berdi.