Жакынкы Чыгышта күчтөрдүн тең салмактуулугу солкулдады: Йемендеги хусилердин жылышы жана Сауд Арабиянын катаал дипломатиясы

АКШ менен Ирандын ортосундагы түз аскердик чыңалуу салыштырмалуу басаңдаса да, Йемен Жакынкы Чыгыштагы аймактык бийлик үчүн күрөштүн жаңы очогу болуп калды. Иран колдогон Хусий кошуундары Йемендин батыш жээгин басып алып, глобалдык сооданын эң маанилүү транзиттик чекиттеринин бири болгон Баб аль-Мандеб кысыгында үстөмдүк орнотуп, аймактагы геосаясий тең салмактуулуктарды түп тамырынан бери солкулдатты. Тегеран администрациясынын колун күчтөндүргөн бул стратегиялык кадам Эр-Рияд фронтунда жаңы жолдордун изделишине себеп болууда.

Саудиянын аймактарындагы ойготкуч: 54 учкучсуз учактын чабуулу жана тарытуу параметрлери

Йемендеги мыйзамдуу өкмөттү колдогон Сауд Аравиясы жетектеген коалициялык күчтөр менен хуситтердин ортосундагы кагылышуулар түз эле Саудиянын аймагына жылды. Акыры Хусийлер тарабынан жасалган 54 учкучсуз учуучу аппараттын кол салуусунда 13 жаран жараланды. Кол салуулардан кийин Жидда, Янбу, Таиф, Ула, Эбха жана Жазан аймактарында өзгөчө кырдаал жарыяланды. Эр-Рияд башкаруусу бул кол салууларга «чечкиндүү жана жооптуу» жооп берилерин жарыялады. Бирок өлкөнүн Чыгыш-Батыш мунай куурун максаттуу түрдө жабуу падышалыкка экономикалык жактан да оорчулук келтирет.

The New York Times гезитинин талдоосуна ылайык, АКШ менен Ирандын ортосундагы тирешүү учурунда тыгылып калган Эр-Рияддын аскерий варианттары акырындык менен тарып баратат. Вашингтондун хуситтерди токтотуу үчүн Сауд Арабияга түз абадан колдоо көрсөтүүдөн баш тартуусу кризисти тереңдетүүдө. Араб басылмаларында Сауд Аравиясы хуситтерге каршы Сириядан согушкерлерди которууну пландап жатат деген пикирлер айтылса да, бул дооматтарга азырынча конкреттүү далилдер келтириле элек.

Мураскор принц Салмандан катуу дипломатиялык трафик жана Египет саммити

Аскердик катаал варианттардан кийин Эр-Рияд дипломатиялык байланыштарын эң жогорку деңгээлге чыгарды. Сауд Аравиянын мураскор ханзаадасы Мухаммед бин Салман алгач Жидда шаарында АКШнын Борбордук командачылыгынын (CENTCOM) командири адмирал Брэд Купер жетектеген делегацияны кабыл алып, аймактагы коопсуздук архитектурасын сүйлөштү. Бул жолугушуудан кийин принц Салман дароо Каирге барып, Египеттин президенти Абдел Фаттах ас-Сиси менен жолугушту.

Саммитте Сиси Перс булуңундагы өлкөлөрдүн коопсуздугу Египеттин улуттук коопсуздугу менен барабар экенин белгилеп, Сауд Арабияга каршы кол салууларды катуу айыптады. Эки лидер дүйнөлүк соода жолдору болгон Ормуз кысыгы менен Баб аль-Мандаб кысыгында навигация коопсуздугун коргоо боюнча толук макулдашууга жетишти.

Ормуз саммитинин кийинкиге калтырылышынын сырлары

Бир тараптан Ормуз кысыгынын келечегин аныктоо үчүн Иран менен Перс булуңу өлкөлөрүнүн ортосунда өткөрүлүшү пландалган критикалык жолугушуунун акыркы мүнөткө жылдырылышы суроо жаратты. Кийинкиге калтыруу чечиминин фонунда Иран менен Омандын ортосунда жетишилген келишимге байланыштуу аймактагы өлкөлөрдүн терең пикир келишпестиктери жатат. Хусийлердин Йемендеги акыркы кездеги талаа артыкчылыгы жана күчөгөн агрессиясынын Перс булуңунун борборлорунда жараткан ыңгайсыздыктарынан улам үстөлдүн кийинкиге жылдырылышында таасирдүү болгону белгиленди.