AB Temsilcisi: Filistin'in Coğrafi Bütünlüğü Tehlikede

Avrupa Birliği temsilcisi Stutzmann, Doğu Kudüs'ün doğusundaki Han el-Ahmer köyüne gerçekleştirdiği diplomatik ziyarette, Filistin topraklarındaki yasa dışı yerleşimlerin bölgenin coğrafi bütünlüğünü tehdit ettiğini belirtti. Stutzmann, E1 Projesi olarak bilinen ve Batı Şeria'yı ikiye ayıracak olan bu projeye karşı olduklarını ifade etti.

AB'nin Yerleşimlere Karşı Tutumu

Stutzmann, Avrupa Birliği'nin yasa dışı yerleşimlere karşı tutumunu kararlılıkla sürdürdüğünü vurguladı. E1 Projesi'nin hayata geçirilmesinin, gelecekte kurulması muhtemel bir Filistin devletinin coğrafi bütünlüğünü ciddi şekilde zayıflatacağını belirtti. Bu nedenle projenin durdurulması gerektiğini dile getiren Stutzmann, İngiltere, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda'nın da AB ile aynı görüşü paylaştığını açıkladı.

Yerleşim Ürünlerine Ticari Kısıtlamalar

AB'nin, yasa dışı yerleşimlerden gelen ürünlere karşı ek ticari kısıtlamalar getirmeyi değerlendirdiğini belirten Stutzmann, AB'nin son dönemde yerleşim faaliyetlerini yakından izlediğini söyledi. İsrail'in bu yerleşimlerinin yasa dışı olduğunu ve bu bölgelere hiçbir ayrıcalık tanınmaması gerektiğini vurguladı. AB'nin, Doğu Kudüs'ün Silvan Mahallesi'ndeki tahliyeler ve yıkımlarla ilgili olarak 22 Avrupa ülkesinin katılımıyla ortak bir açıklama yaptığını da hatırlattı.

Uluslararası Toplumun Rolü

İsrailli insan hakları kuruluşu B'Tselem'in saha araştırmaları direktörü Kerim Cibran, Han el-Ahmer'e yapılan ziyaretin, bölge halkının zorunlu göçünü önlemeye yönelik uluslararası desteği harekete geçirme çabalarının bir parçası olduğunu söyledi. Cibran, 2018 yılında uluslararası toplumun Han el-Ahmer'in tahliye edilmesini engellemede önemli bir rol oynadığını ve bu çabaların yeniden canlandırılması gerektiğini ifade etti.

Han el-Ahmer'in Stratejik Önemi

Yaklaşık 180 Filistinlinin yaşadığı Han el-Ahmer, Doğu Kudüs'ün doğusunda bulunuyor. İsrail Yüksek Mahkemesi, 2018 yılında köyün yıkımına izin vermiş ancak uluslararası baskılar nedeniyle karar uygulanamamıştı. İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, Mayıs ayında Han el-Ahmer'in tahliye edilmesi yönünde talimat vermişti.

E1 Projesi ve Genişleme Planları

Tarihi olarak Doğu Kudüs'ün bir parçası olan ancak Ayrım Duvarı'nın Batı Şeria kısmında kalan Ayzeriye yakınlarına inşa edilen Maale Adumim yerleşimi, Batı Kudüs'e giden yola bağlanmak amacıyla başlatılan E1 Projesi ile genişletilmeye çalışılıyor. Bu bağlamda, 1999 yılında bölgeye 4 binden fazla yasa dışı konut ve otel inşa etmek için 12 bin dönüm Filistin toprağı gasbedilmişti.

Netanyahu'nun Onayı ve Gelecek Planlar

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Eylül 2025'te E1 Projesi'ni onaylamıştı. İsrail yönetimi, projeyi önceki ABD yönetimlerinin baskıları nedeniyle dondurmuştu. Ancak E1 Projesi, Doğu Kudüs ile Batı Şeria’daki Filistin toprakları arasındaki bağlantıyı kesmeyi hedefliyor. Bu gelişmeler, bölgedeki siyasi dengeleri derinden etkileyebilir.

Sonuç olarak, AB'nin ve uluslararası toplumun bu tür projelere karşı duruşu, Filistin'in gelecekteki coğrafi bütünlüğü açısından son derece kritik bir önem taşıyor.