Anayasa Mahkemesi'nden Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi'nin 2024 Yılı Kesin Hesabına İlişkin Karar

Anayasa Mahkemesi, 26 Mart 2026 tarihinde aldığı kararla Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi'nin 2024 yılına ait kesin hesap dosyasını inceledi. Yapılan inceleme sonucunda, partinin mali kayıtlarının denetlenebilir bir düzen içerisinde tutulmadığı ve bazı teşkilatların hesaplarında gelir-gider dengesinin sıfır olarak gösterildiği tespit edildi. Mahkeme, bu durumun 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili hükümlerine aykırı olduğunu belirterek, parti yetkilileri hakkında yasal işlem başlatılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulmasına oybirliğiyle karar verdi.

Siyasi partilerin mali denetimi, 22 Nisan 1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu ile 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun çerçevesinde yürütülmektedir. Bu süreçte partilerin tüm gelir ve giderlerini tüzel kişilikleri adına kayıt altına almaları, kira, elektrik, su ve kırtasiye gibi genel yönetim giderlerini şeffaf bir şekilde beyan etmeleri yasal bir zorunluluktur. Anayasa Mahkemesi, bu kayıtların eksik olması veya sunulmaması durumunda, incelemeyi engelleyici eylem kapsamında değerlendirme yaparak ilgili mercilere bildirimde bulunmaktadır.

Ne değişti?

• Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi'nin 2024 yılı kesin hesabı, denetim gerçekleştirilemediği gerekçesiyle reddedildi.
• Parti teşkilatlarına ait hesaplarda gelir ve giderlerin sıfır olarak gösterilmesi ve genel merkez harcamalarının belgelenememesi kayıt dışı işlem olarak nitelendirildi.
• Anayasa Mahkemesi, 2820 sayılı Kanun'un 111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi.

Kimleri ilgilendiriyor?

Bu karar, Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi'nin genel merkez ve il teşkilatı yöneticilerini, mali sorumlularını ve siyasi partilerin mali denetim süreçlerini yürüten ilgili kurumları doğrudan ilgilendirmektedir.

Yürürlük

Metinde yürürlük tarihi belirtilmemiştir.

Çıkarılacak sonuç

Siyasi partilerin mali şeffaflık ilkesine uyması, demokratik işleyişin ve hukuk devletinin temel gerekliliklerinden biridir. Anayasa Mahkemesi'nin bu kararı, partilerin "hayatın olağan akışı" olarak tanımlanan kira ve genel yönetim giderlerini dahi belgelendirmesinin zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır. Kayıt dışı bırakılan her türlü harcama, partinin tüzel kişiliğini yasal risklerle karşı karşıya bırakmaktadır.

Ayrıca, parti yöneticilerinin denetim sürecinde istenen bilgileri vermemesi veya hesap verilebilir bir düzen kurmaması, sadece mali bir usulsüzlük değil, aynı zamanda hapis ve ağır para cezalarını içeren hukuki bir yaptırım sürecini de tetiklemektedir. Bu durum, siyasi partilerin mali disiplin konusunda daha titiz davranmaları gerektiğini göstermektedir.

Muhtemel etkiler

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılacak soruşturma süreci, parti sorumluları hakkında hapis ve ağır para cezası gibi ciddi yaptırımların uygulanmasına yol açabilir. Bu durum, söz konusu partinin faaliyetlerinin geleceği üzerinde hukuki kısıtlamalar yaratabilir.

Benzer şekilde, diğer siyasi partiler üzerinde de mali denetimlere uyum konusunda bir baskı oluşturabilir. Denetimden geçemeyen partilerin, kamuoyundaki güvenilirliklerinin zedelenebileceği ve mali disiplin konusunda daha sıkı iç denetim mekanizmaları kurma zorunluluğu hissedebilecekleri öngörülebilir.