ÇED Yönetmeliği'nde yeni düzenleme: Proje listeleri güncellendi

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle, yönetmelik kapsamında yer alan projelerin tanımları ve sınıflandırmalarında kapsamlı güncellemeler gerçekleştirildi. 7 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni düzenleme çerçevesinde, ÇED uygulanacak projeler ile ön inceleme ve değerlendirmeye tabi olan projelerin listeleri yeniden yapılandırıldı.

Termik ve nükleer tesislerde ÇED kriterleri nasıl değişti?

Yönetmelikte yer alan "termik güç santralleri" başlığı, "termik ve nükleer güç santralleri ile diğer yakma tesisleri" olarak genişletildi. Bu kapsamda, toplam ısıl gücü 300 megavat ısı (MWt) ve üzeri olan termik güç santralleri, gaz, buhar ve sıcak su elde edilmesi amacıyla kurulan 300 MWt ve üzeri ısıl güce sahip endüstriyel tesisler, nükleer güç santralleri veya diğer nükleer tesislerin kurulması ya da sökümü işlemleri ÇED sürecine dahil edildi. Araştırma projeleri ise bu kapsamın dışında tutuldu. Ayrıca, ÇED Uygulanacak Projeler Listesi'ne "akarsu havzaları arasında su aktarma projeleri" maddesi de eklendi.

Ön inceleme ve değerlendirme listesinde hangi değişiklikler yapıldı?

Çevresel Etkileri Ön İnceleme ve Değerlendirmeye Tabi Projeler Listesi'nde de önemli düzenlemelere gidildi. "Elektrik, gaz, buhar ve sıcak su elde edilmesi için kurulan endüstriyel tesisler" başlığı, "termik güç santralleri ile diğer yakma tesisleri" olarak değiştirildi. Bu başlık altında, toplam ısıl gücü 20 MWt ve üzeri olan termik güç santralleri ile aynı ısıl güce sahip endüstriyel tesisler tanımlandı. Öte yandan, "akarsu yatakları ile ilgili projeler" ifadesi, "sürekli akış gösteren akarsuların yataklarında 5 km ve üzerinde düzenleme yapılan projeler" şeklinde daha spesifik bir tanımla güncellendi.

Yapılan bu düzenleme ile enerji üretim tesislerinden akarsu düzenleme çalışmalarına kadar geniş bir yelpazedeki projelerin çevresel etkilerinin denetimi için yeni sınıflandırma kriterleri getirilmiş oldu. 7 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe giren değişiklikler, tesislerin ısıl güç kapasiteleri ve proje türlerine göre ÇED süreçlerinin nasıl işletileceğini netleştirmeyi amaçlıyor.

Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği, yatırım projelerinin çevre üzerindeki olası etkilerinin önceden belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması sürecini düzenlemektedir. Söz konusu yönetmelik değişiklikleri, ilgili projeleri planlayan yatırımcılar ve denetim süreçlerini yürüten Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı nezdinde bağlayıcı nitelik taşımaktadır. Süreçle ilgili detaylı bilgi ve başvuru şartları için ilgili kurumun resmi mevzuat portalı takip edilebilir.

Çıkarılacak sonuç

Bu düzenleme, enerji üretim tesisleri ve su kaynaklarına yönelik müdahalelerde çevresel denetim mekanizmasının daha teknik ve kapasite odaklı bir yapıya kavuşturulduğunu göstermektedir. Özellikle nükleer tesislerin ve büyük ölçekli termik santrallerin ÇED kapsamına alınması, çevresel risk yönetiminde standartların yükseltildiğine işaret etmektedir.

Sınıflandırmaların netleştirilmesi, yatırımcılar için ÇED süreçlerinde belirsizlikleri azaltırken, çevresel etki değerlendirmesinin kapsamını daha spesifik kriterlere dayandırmaktadır. Bu durum, projelerin çevresel uyum süreçlerinin daha şeffaf ve ölçülebilir veriler üzerinden ilerleyeceğini ortaya koymaktadır.

Muhtemel etkiler

Yeni düzenlemenin, özellikle enerji sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin planlama süreçlerini etkilemesi beklenebilir. 300 MWt ve 20 MWt gibi ısıl güç sınırlarının getirilmesi, mevcut tesislerin kapasite artırımı veya yeni yatırım kararlarında çevresel raporlama yükümlülüklerini yeniden değerlendirmelerini gerektirebilir.

Akarsu yataklarına yönelik 5 km sınırı ise baraj, kanal ve ıslah projeleri yürüten kurumlar üzerinde yeni bir teknik zorunluluk oluşturabilir. Bu durum, projelerin çevresel etki raporlarının hazırlanma aşamasında daha detaylı saha çalışmaları yapılmasını ve süreçlerin buna göre optimize edilmesini zorunlu kılabilir.