EIA Düzgünnamasynda täze düzgün: Taslama sanawlary täzelendi

Daşky gurşawa täsire baha bermek (EIA) Düzgünnamasyna girizilen üýtgetme bilen, düzgünnamanyň çäginde taslamalaryň kesgitlemelerine we klassifikasiýalaryna giňişleýin täzelenmeler girizildi. 2026-njy ýylyň 7-nji noýabrynda güýje giren täze düzgüniň çäginde EIA ulanyljak we deslapky gözden geçiriliş we baha berilmeli taslamalaryň sanawlary üýtgedildi.

malylylyk we ýadro desgalarynda EIA ölçegleri nähili üýtgedi?

Düzgünnamadaky "ýylylyk elektrik stansiýalarynyň" ady "ýylylyk we ýadro elektrik stansiýalaryna we beýleki ýangyç desgalaryna" giňeldildi. Bu nukdaýnazardan umumy ýylylyk kuwwaty 300 megawatt (MWt) we ondan ýokary bolan ýylylyk elektrik stansiýalary, gaz, bug we gyzgyn suw almak maksady bilen döredilen 300 MWt we ondan ýokary ýylylyk desgalary, ýadro desgalaryny ýa-da beýleki ýadro desgalaryny döretmek ýa-da sökmek EIA işine girizildi. Gözleg taslamalary bu çäkden çykaryldy. Mundan başga-da, "Derýa basseýnleriniň arasyndaky suw geçiriş taslamalary" makalasy EIA üçin ulanyljak taslamalaryň sanawyna goşuldy.

Deslapky synag we baha beriş sanawyna nähili üýtgeşmeler girizildi?

Şeýle hem deslapky gözden geçiriliş we daşky gurşawa ýetirilýän täsire baha bermek taslamalarynyň sanawynda möhüm çäreler geçirildi. "Elektrik, gaz, bug we gyzgyn suw almak üçin döredilen senagat desgalary" ady "ýylylyk elektrik stansiýalary we beýleki ýangyç desgalary" diýlip üýtgedildi. Bu sözbaşy astynda umumy ýylylyk güýji 20 MWt we ondan ýokary bolan ýylylyk elektrik stansiýalary we şol bir ýylylyk güýji bolan senagat desgalary kesgitlenýär. Beýleki tarapdan, "akym düşekleri bilen baglanyşykly taslamalar" aňlatmasy, "5 km ýa-da ondanam köp akýan akymlaryň düşeklerinde düzgünler düzülýän taslamalar" has anyk kesgitleme bilen täzelendi.

Bu düzgün bilen, energiýa önümçilik desgalaryndan başlap derýa kadalaşdyryş işlerine çenli köp sanly taslamanyň daşky gurşawa ýetirýän täsirlerini barlamak üçin täze klassifikasiýa ölçegleri girizildi. 2026-njy ýylyň 7-nji noýabryndan güýje giren üýtgeşmeler, desgalaryň ýylylyk kuwwatyna we taslama görnüşlerine laýyklykda EIA prosesleriniň nähili işlejekdigini aýdyňlaşdyrmagy maksat edinýär.

Daşky gurşawa täsire baha bermek düzgüni maýa goýum taslamalarynyň daşky gurşawa ýetirip biljek täsirlerini öňünden kesgitlemek we zerur çäreleri görmek işini kadalaşdyrýar. Bu kadalaşdyryjy üýtgeşmeler, degişli taslamalary meýilleşdirýän maýadarlar we gözleg işlerini amala aşyrýan Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrligi üçin hökmanydyr. Amal we amaly şertler barada jikme-jik maglumat üçin degişli edaranyň resmi kanunçylyk portalyna eýerip bilersiňiz.

Netije

Bu düzgün, daşky gurşaw gözegçiliginiň mehanizmine energiýa önümçilik desgalaryna we suw çeşmelerine degişli çärelere has tehniki we kuwwata gönükdirilen gurluşyň berilendigini görkezýär. Hususan-da, ýadro desgalarynyň we uly göwrümli ýylylyk elektrik stansiýalarynyň EIA-nyň çägine girizilmegi daşky gurşaw töwekgelçiligini dolandyrmakda standartlaryň ýokarlandyrylandygyny görkezýär.

Klassifikasiýalary düşündirmek, daşky gurşawa täsiri bahalandyrmagyň çägini has anyk kriteriýalara esaslamak bilen, maýadarlar üçin EIA prosesindäki näbellilikleri azaldar. Bu, taslamalaryň daşky gurşawa laýyklyk prosesleriniň has aç-açan we ölçenip boljak maglumatlaryň üsti bilen dowam etjekdigini görkezýär.

Mümkin täsirler

Täze düzgün, esasanam energiýa pudagynda işleýän kompaniýalaryň meýilnamalaşdyryş işlerine täsir edip biler. 300 MWt we 20 MWt ýaly ýylylyk energiýasynyň çäkleriniň girizilmegi, bar bolan desgalaryň kuwwatyny ýokarlandyrmak ýa-da täze maýa goýum kararlary boýunça daşky gurşaw hasabaty borçnamalaryna täzeden baha bermegini talap edip biler.

Derýa akymlary üçin 5 km çäk bentleri, kanallary we melioratiw taslamalary amala aşyrýan edaralar üçin täze tehniki borçnamany döredip biler. Taslamalaryň daşky gurşawa täsiri baradaky hasabatlary taýýarlanylanda, has jikme-jik meýdan gözleglerini we amallary optimizirlemegi talap edip biler.