Emtia Piyasasında Kartlar Yeniden Dağıtılıyor: Fed Baskısı Değerli Metalleri Vururken Tarım Ürünleri Karadeniz Riskiyle Uçuşa Geçti

Emtia piyasası, geride bıraktığımız haftada ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikasına yönelik sert mesajları ve küresel jeopolitik gelişmelerin gölgesinde son derece hareketli günler geçirdi. Fed'in "şahin" adımlarına ilişkin beklentilerin güçlenmesi değerli metaller üzerinde yoğun bir satış baskısı yaratırken, Hürmüz Boğazı'nın yeniden tam kapasiteyle faaliyete geçebileceğine dair iyimserlik petrol fiyatlarını aşağı çekti. Diğer taraftan, Karadeniz'deki sevkiyat riskleri ile tarımsal üretime yönelik iklimsel endişeler tarım emtialarında güçlü bir yükseliş trendini tetikledi. Orta Doğu cephesinde ise ABD'nin İran'a yönelik yeni ekonomik yaptırımlarına karşın diplomatik temasların süreceği beklentisi, jeopolitik risk primlerini bir nebze de olsa dengeledi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in İran'a yönelik "ekonomik dışlama" planı için net bir takvim açıklamaması piyasalardaki olumlu beklentileri canlı tuttu.

Fed Başkanı Warsh'tan Şahin Sinyaller: Değerli Metallerde Sert Rüzgarlar Esiyor

ABD'de açıklanan makroekonomik veriler ve Fed yetkililerinin şahin tondaki açıklamaları, finansal piyasaların yönünü belirlemede başrolü oynadı. Fed'in en hassas takip ettiği enflasyon göstergesi olan kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, temmuz ayında aylık bazda yüzde 0,2 artış kaydederek beklentileri aştı. Yıllık bazda yüzde 3,7 seviyesine ulaşan endeksin yanı sıra, gıda ve enerjinin hariç tutulduğu çekirdek PCE fiyat endeksi de yıllık yüzde 3,3 artış gösterdi. Enflasyonun Fed'in yüzde 2 hedefinin oldukça üzerinde seyretmesi, sıkı para politikasının devam edeceği algısını pekiştirdi.

Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu'nda Fed Başkanı sıfatıyla ilk kez kürsüye çıkan Kevin Warsh, enflasyonla mücadelede tavizsiz bir duruş sergiledi. Finansal koşulların henüz yeterince sıkı olmadığını vurgulayan Warsh, yüzde 2'lik enflasyon hedefinin esnetilemeyeceğini belirtti. Bu açıklamaların ardından para piyasalarında Fed'in eylül ayındaki toplantıda politika faizini 25 baz puan artırma ihtimali yüzde 35'ten yüzde 60 seviyesine fırlarken, aralık ayında yeni bir artış beklentisi de güç kazandı. Bu durum, politika faizine duyarlı olan 2 yıllık ABD tahvil faizlerini cuma günü 10 baz puan artışla yüzde 4,35'e taşırken, dolar endeksi de yüzde 0,9 değer kazanarak 99,7 seviyesine ulaştı. ABD 10 yıllık tahvil faizi ise haftayı yatay bir seyirle yüzde 4,72 seviyesinde kapattı.

Bu gelişmeler, değerli metal piyasasında paladyum hariç sert kayıpları beraberinde getirdi. Haftanın ilk günlerinde ABD Hazinesi'nin uzun vadeli tahvil geri alımlarını artırma kararı ve güçlü fon girişleriyle desteklenen altın, salı günü 4 bin 696,8 dolar ile 14 Mayıs'tan bu yana en yüksek seviyesini test etmişti. Nitekim 26 Ağustos haftasında altın ve diğer değerli metal fonlarına 4,21 milyar dolarlık net giriş yapılarak son 6 ayın en yüksek yatırımcı talebi kaydedilmişti. Ancak Warsh'un açıklamaları sonrasında güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleri altının alternatif maliyetini artırdı ve ons fiyatı haftayı düşüşle kapatarak üç haftalık yükseliş serisine son verdi. Haftalık bazda paladyum yüzde 5,3 değer kazanarken; gümüş yüzde 3,8, altın yüzde 3,2 ve platin yüzde 3,0 değer kaybetti. Baz metallerde ise ABD'nin 2027'den itibaren rafine bakır ithalatına getirebileceği tarifeler ve LME depolarındaki bakır stoklarının 90 bin tona gerilemesi fiyatları ayrıştırdı. Tezgah üstü piyasada haftalık bazda çinko yüzde 1,2, kurşun yüzde 0,3 ve alüminyum yüzde 0,3 artarken; nikel yüzde 1,9 ve bakır yüzde 0,5 geriledi.

Hürmüz Boğazı'nda Diplomasi Trafiği Petrolü Düşürdü, Sıcak Havalar Doğal Gazı Isıttı

Enerji emtialarında haftanın ana gündem maddesi Hürmüz Boğazı'daki geçiş güvenliği ve diplomatik temaslar oldu. İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, Umman ile Hürmüz Boğazı konusunda yürütülen görüşmelerde gelir paylaşımları dahil birçok kritik başlıkta mutabakat sağlandığını bildirdi. Boğaz'ın açılmasının ABD'nin şartları kabul etmesine bağlı olduğunu belirten Muhibbi'nin açıklamaları, bölgedeki gemi trafiğinin normale dönebileceği beklentisini artırdı. ABD Başkanı Donald Trump'ın da Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün tamamen ABD'de olduğunu vurgulayarak İran ile savaşın yakında sonlanacağını açıklaması, petrol üzerindeki jeopolitik risk primini azalttı. Fed'in faiz artırım ihtimalinin küresel ekonomik büyümeyi yavaşlatacağı endişesiyle birleşen bu gelişmeler, Brent petrolün varil fiyatında yüzde 4,8'lik bir düşüşü beraberinde getirdi.

Doğal gaz cephesinde ise tam tersi bir fiyatlama görüldü. ABD'de eylül ayının ilk yarısında sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyredeceğine yönelik meteorolojik tahminler, elektrik üretiminde doğal gaz kullanımının artacağı beklentisini doğurdu. Ayrıca 21 Ağustos haftasında ABD doğal gaz stoklarının 15 milyar fit küp artarak, 33 milyar fit küplük 5 yıllık ortalamanın oldukça altında kalması arz endişelerini tetikledi. Bu gelişmelerle birlikte doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı haftalık bazda yüzde 4,2 yükseldi.

Karadeniz'de Sevkiyat Krizi: Buğday ve Tarım Emtialarında Fiyat Patlaması

Tarım emtialarında ise geride bıraktığımız hafta tam anlamıyla bir boğa piyasası yaşandı. Rusya ve Ukrayna arasındaki çatışmaların Karadeniz limanlarını, lojistik altyapıyı ve tahıl yüklü gemileri hedef alması, küresel sevkiyatların aksayacağı endişesini zirveye taşıdı. Bu gelişmelerin etkisiyle Chicago Ticaret Borsası'nda (CBOT) aralık vadeli buğday kontratının kile başına fiyatı 790,3 sente ulaşarak Temmuz 2023'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Buğday fiyatları haftalık bazda yüzde 12,1 gibi olağanüstü bir artış kaydetti.

Sadece buğday değil, mısır ve soya fasulyesi de olumsuz hava koşullarından nasibini aldı. ABD'deki aşırı sıcaklar ve düzensiz yağışların verim üzerindeki olumsuz etkileri ile güçlü ihracat talebi fiyatları destekledi. Dünyanın en büyük üreticilerinden Çin'in tarım havzalarında temmuz ortasından bu yana etkili olan aşırı sıcaklar ve sel felaketleri de rekolte beklentilerini aşağı çekti. Bu doğrultuda CBOT'ta mısır yüzde 5,5, soya fasulyesi yüzde 3,9 ve pirinç yüzde 2,5 değer kazandı.

Diğer tarımsal ürünlerde ise bölgesel gelişmeler fiyatları şekillendirdi. Çin'in pamuk üretiminin yüzde 90'ından fazlasını karşılayan Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki kuraklık endişeleriyle pamuk fiyatları yüzde 3,5 yükseldi. Kahvede, Brezilya'daki hasadın hızlanmasıyla artan fiziki arz fiyatları baskılasa da, ICE tescilli arabica stoklarının 1999'dan bu yana en düşük seviyeye gerilemesi kayıpları sınırladı ve haftalık düşüş yüzde 3,1 oldu. Şeker fiyatları, Brezilya realinin dolar karşısında değer kaybetmesiyle üreticilerin ihracata yönelmesi sonucu yüzde 0,3 gerilerken, AB'nin 2026-2027 sezonu şeker üretiminin yüzde 19 düşebileceği öngörüsü kayıpların daha da derinleşmesini engelledi. Kakao piyasasında ise dünyanın en büyük üreticisi Fildişi Sahili'ndeki elverişsiz hava şartları ve yetersiz tarla bakımı nedeniyle 2026-2027 ana hasat sezonunun 8-10 hafta gecikebileceği haberi arz endişelerini körükledi. Fildişi Sahili ve Gana'daki güneş ışığı yetersizliğinin yol açtığı hastalık riskleriyle birlikte kakaonun ton fiyatı haftayı yüzde 10,0 gibi rekor bir yükselişle kapattı.