İran'a Yaptırım Geri Getirme Gerilimi: Snapback Mekanizması Tartışması

E3 Ülkeleri BM Yaptırımları İçin Snapback Mekanizmasını İşletiyor

İngiltere, Fransa ve Almanya'dan oluşan E3 ülkeleri, İran'a yönelik Birleşmiş Milletler (BM) yaptırımlarını tekrar devreye sokabilecek "snapback" mekanizmasını işletmek için BM Güvenlik Konseyi'ne başvuruda bulundu. Bu mekanizma, İran'ın nükleer anlaşmaya uymadığı gerekçesiyle uygulanıyor. ABD'nin 2018 yılında anlaşmadan tek taraflı çekilmesinden sonra kullanılmayan bu mekanizma, şimdi E3 ülkelerinin girişimiyle yeniden gündemde.

İran'ın Tepkisi: "Haksız ve Hukuka Aykırı"

İran, Avrupa'nın snapback kararını güçlü bir şekilde eleştiriyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, bu kararın "haksız" ve "hukuka dayanmayan" bir eylem olduğunu belirtti. Erakçi, İran'ın bu duruma karşı uygun bir yanıt vereceğini ifade ederek, ülkesinin ulusal çıkarlarını korumaya yönelik adımlar atacağını vurguladı. İran, diplomasi yoluyla sorunları çözmeye istekli olduğunu, ancak aynı zamanda bu tür "haksız" eylemlere karşı taviz vermeyeceğini açıkladı.

E3 Ülkelerinin Diplomaside Çözüm Arayışı

Öte yandan E3 ülkeleri, İran ile bu süreci diplomatik yollardan çözmeye çalıştıklarını belirtti. İngiltere, Fransa ve Almanya'nın dışişleri bakanları, İran Dışişleri Bakanı Erakçi ile bir telekonferans görüşmesi gerçekleştirdi.

Görüşmede, Avrupalı yetkililer, snapback mekanizmasını işleteceklerini resmen belirtirken, aynı zamanda BM yaptırımlarının geri dönmesini engellemek için 30 günlük bir çözüm süreci başlatmaya hazır olduklarını dile getirdi.

BM Yaptırımları Nasıl Geri Gelebilir?

BM Güvenlik Konseyi'nin 2231 sayılı kararı uyarınca, nükleer anlaşmayı destekleyen herhangi bir ülke, İran'ın anlaşmaya uymadığına inanıyorsa bu konuyu Konsey'e taşıyabiliyor. 30 günlük süreç içinde BMGK'da yeni bir karar alınmazsa, 2015 yılında kaldırılan BM yaptırımları otomatik olarak yürürlüğe girecek. Bu süreçte Rusya, Çin, ABD, Fransa ve İngiltere'den oluşan daimi üyelerin veto hakkı bulunuyor.

Yaptırımların Geri Dönmesi Neleri Kapsıyor?

Snapback mekanizmasının devreye girmesiyle, geçmişte İran'a uygulanan çeşitli BM kararları yeniden geçerlilik kazanabilir.

Bu, silah ambargosu ve İran'ın nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip füze geliştirme yasağının yanı sıra, İranlı yetkililere ve kurumlara yönelik mali ve seyahat kısıtlamalarının geri gelmesi anlamına geliyor. Avrupalı ülkeler, bu yaptırımların yeniden devreye girmemesi için diplomatik çözümler aramaya devam ediyor. .

Kaynak: AA