Küresel Ekonomiyi Sarsan Orta Doğu Gerilimi: OECD'nin Korkutan Raporu

Küresel ekonomi, son zamanlarda artan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle çalkantılı bir dönemden geçiyor. Orta Doğu'da 28 Şubat'ta patlak veren ABD-İran krizi, enerji ve finansal sistemler üzerinden dünya ekonomisine olan etkisini hissettiriyor. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), bu çatışmanın küresel büyüme ve enflasyon üzerindeki muhtemel etkilerini değerlendiren çarpıcı bir rapor yayınladı. Bu rapora göre, 2025 için öngörülen %3,4'lük küresel büyüme oranı, bu yıl %2,8 seviyesine gerileyebilir. Savaşın sürmesi durumunda ise daha ciddi bir ekonomik durgunluk yaşanabileceği vurgulanıyor.

Enerji ve Lojistik Üzerindeki Tehditler

OECD'nin değerlendirmelerine göre, Orta Doğu'daki çatışmalar sadece bölgesel değil, küresel çapta ekonomik sorunlara yol açıyor. Özellikle enerji ve lojistik hatları üzerindeki aksamalar, ABD, Avrupa ve Asya pazarlarını olumsuz etkiliyor. Prof. Dr. Murat Çetinkaya, bu durumun küresel büyüme üzerinde olumsuz bir baskı yarattığını belirtiyor. OECD'nin tahminlerine göre, 2025 yılında beklenen %3,4 küresel büyüme oranının, bu yıl %2,8'e düşmesi bekleniyor. Eğer savaş uzarsa, büyüme oranlarının daha da düşmesi olası.

Enerji Arzındaki Dalgalanmalar

Küresel ekonominin karşı karşıya kaldığı en büyük risklerden biri, enerji arzındaki kesintiler. Çatışmanın başladığı günden bu yana, petrol ve doğal gaz piyasalarında önemli dalgalanmalar gözlemleniyor. OECD verileri, küresel petrol arzında savaşın etkisiyle bir düşüş yaşandığını gösteriyor. Bu durum, enerji maliyetlerinin sadece akaryakıtla sınırlı kalmayarak, petrokimya ve lojistik gibi diğer sektörlerde de maliyetleri artırıyor.

Enflasyonun Kalıcılığı Sorunu

Enerji ve lojistik maliyetlerindeki yükseliş, enflasyonun yeniden kalıcı hale gelme riskini doğuruyor. Pandemi sonrası dönemde görülen yüksek enflasyonun ardından, yeni maliyet baskıları ortaya çıkıyor. OECD'nin senaryoları, G20 ülkelerinde enflasyonun yeniden artış eğilimine girebileceğine işaret ediyor. Prof. Dr. Çetinkaya, artan enerji ve girdi maliyetlerinin fiyatlar genel seviyesini yükselttiğini ve savaşın uzaması halinde enflasyon beklentilerinin bozulabileceğini belirtiyor.

Merkez Bankalarının Dikkatli Adımları

Mevcut ekonomik ortamda, merkez bankalarının enflasyonla mücadelede öncelik alacağı öngörülüyor. Prof. Dr. Çetinkaya, erken faiz indirimlerinin artık pek mümkün olmadığını ifade ediyor. Gelişmiş ekonomilerdeki enflasyon baskıları nedeniyle merkez bankalarının temkinli bir politika izlemesi bekleniyor. OECD'nin senaryosuna göre, politika faizlerinin büyük ölçüde sabit kalması, ancak enflasyonun beklenenden yüksek seyretmesi halinde faizlerde yukarı yönlü düzeltmelerin yapılması muhtemel.

Türkiye'nin Ekonomik Performansı

Prof. Dr. Çetinkaya, tüm bu küresel risklere rağmen Türkiye ekonomisinin olumlu bir performans sergilediğini belirtiyor. İlk çeyrekte kaydedilen %2,5'lik büyüme oranı, Türkiye'nin güçlü duruşunu gösteriyor. OECD, Türkiye'nin bu yıl %3,1, 2027'de ise %3,8 büyümesi öngörüsünü koruyor. Ancak, savaşın uzaması halinde Türkiye'de enflasyon görünümünü olumsuz etkileyebilecek enerji ve gıda maliyetlerindeki artışlar da göz ardı edilmemeli.

TCMB İçin Zorunlu Adımlar

Küresel gelişmeler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) para politikası üzerinde de etkili olacak. Enerji maliyetlerinin enflasyon üzerindeki baskısının devam etmesi halinde, TCMB'nin faiz indirimlerinde temkinli olması bekleniyor. Prof. Dr. Çetinkaya, savaşın kısa sürede sona ermesinin riskleri azaltabileceğini, ancak enerji altyapısındaki hasarların maliyet etkilerinin bir süre daha sürebileceğini vurguluyor.

Sonuç olarak, Orta Doğu'daki savaşın etkileri küresel ekonomiyi ciddi şekilde etkilemeye devam ediyor. OECD'nin senaryoları, mevcut ekonomik koşulların merkez bankalarının kararlarını önemli ölçüde etkileyeceğini gösteriyor. Jeopolitik gerilimlerin azalması, ekonomik görünüm üzerinde olumlu etkiler yapabilir, ancak kalıcı çözümler için enerji altyapısındaki sorunların da giderilmesi gerekiyor.