Küresel Piyasalarda Jeopolitik Gerilim ve Enflasyon Baskısı: Gözler Fed ve Hürmüz Boğazı'nda

Küresel finans piyasalarında, jeopolitik risklerin ve enerji arz güvenliğine yönelik belirsizliklerin gölgesinde temkinli bir bekleyiş hakimiyetini sürdürüyor. Yatırımcılar, bir yandan küresel ticaret yollarındaki diplomatik gelişmeleri yakından takip ederken, diğer yandan ABD'den gelecek kritik enflasyon verileri öncesinde büyük pozisyonlar almaktan kaçınıyor. Bu süreçte hem emtia fiyatlarında yaşanan hareketlilik hem de liderlerin karşılıklı açıklamaları piyasalardaki oynaklığı canlı tutuyor.

Hürmüz Boğazı'nda Güvenlik Arayışı ve Petrol Fiyatlarındaki Dalgalanma

Dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda güvenli deniz taşımacılığının tesisi için yürütülen müzakerelerde önemli bir eşiğe gelindi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran ve Umman'ın boğazda güvenli bir denizcilik rotası oluşturulmasını öngören anlaşmayı nihai aşamaya getirdiğini duyurdu. Ancak bölgedeki kırılgan yapı nedeniyle yatırımcılar temkinli kalmaya devam ediyor. Nitekim, anlaşmaya dair olumlu haber akışına rağmen, Suudi Arabistan'ın milli petrol şirketi Saudi Aramco'ya ait Cizan petrol tesislerinin vurulduğuna yönelik iddialar enerji piyasalarını yeniden hareketlendirdi.

Bu gelişmelerle birlikte enerji maliyetlerinin yüksek kalması, küresel enflasyon risklerini diri tutuyor. Analistler, merkez bankalarının şahin duruşlarını koruyabileceğine dikkat çekerken, cuma günü ABD'de açıklanacak enflasyon verisinin önemine vurgu yapıyor. Verinin beklentilerden sapması durumunda, ABD Merkez Bankasının (Fed) atacağı para politikası adımlarına ilişkin öngörülerde sert dalgalanmalar yaşanabilir.

Emtia tarafında ise arz endişeleriyle dün yüzde 0,8 değer kazanarak 97 dolara ulaşan kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni günde de yüzde 0,6 artışla 97,6 dolardan işlem görüyor. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,78 ile yatay seyrini korurken, dolar endeksi dün Japon yenindeki güçlenme ve Hürmüz Boğazı gelişmeleriyle yüzde 0,3 gerileyerek 98,8 seviyesine indikten sonra bugün yatay seyrediyor. Doların görece zayıflamasıyla alternatifsiz kalan altının ons fiyatı ise yüzde 0,7 yükselişle 4 bin 434 dolara ulaştı.

Trump'ın Ticaret Savaşları ve Sınır Çıkışları Tansiyonu Yükseltiyor

ABD Başkanı Donald Trump'ın korumacı ticaret politikaları ve komşu ülkelere yönelik sert söylemleri küresel siyaset ve ekonomide yeni bir tartışma dalgası başlattı. Trump, Kanadalı uçak üreticisi Bombardier şirketini hedef alarak, firmanın ürünlerinin artık ABD pazarında satılmayacağını açıkladı. Kanada'yı Amerikan şirketlerinin faaliyetlerini engellemekle suçlayan Trump, Bombardier'in gelirlerinin yüzde 50'sinden fazlasını ABD'den elde ettiğini ancak ürünlerinin yeterince kaliteli olmadığını savundu.

Bununla da yetinmeyen Trump, sosyal medya platformu üzerinden Kanada, Meksika ve Grönland'ı adeta "ABD toprağı" gibi gösteren tartışmalı bir harita paylaştı. Bu paylaşıma Meksika cephesinden tepki gecikmedi. Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, X hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, Meksika'nın tamamen "özgür, bağımsız ve egemen" bir devlet olduğunu vurgulayarak, hiçbir yabancı gücün himayesi altına girmeyeceklerini net bir dille ifade etti.

Yapay Zeka Rüzgarı ve Küresel Borsalarda Son Durum

Jeopolitik gerilimlere tezat olarak teknoloji sektöründeki yapay zeka odaklı iyimserlik piyasaları desteklemeyi sürdürüyor. ABD'li yapay zeka devi OpenAI'ın bugüne kadarki en gelişmiş modeli olarak tanıttığı GPT-6 Astra, yarı iletken sektörüne yönelik talep beklentilerini zirveye taşıdı. Bu durum teknoloji hisselerine olan risk iştahını küresel ölçekte canlı tutuyor.

Dün İşçi Bayramı sebebiyle kapalı olan New York borsasında vadeli endeksler güne karışık bir başlangıç yaptı. Avrupa tarafında ise karmaşık bir görünüm hakim. Avro Bölgesi ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 0,6 büyürken, yatırımcı güven endeksi eylülde üst üste beşinci ayında da yükselerek Şubat 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Almanya'da ise sanayi üretimi temmuzda beklentilerin aksine yüzde 1,1 düşüş kaydetti. AB Komisyonu, Grönland'daki dijitalleşme ve temiz enerji projelerine 200 milyon avroluk yatırım yapacağını açıklarken, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Almanya'da AfD'nin Saksonya-Anhalt seçimlerini kazanmasını Rusya kaynaklı hibrit tehditlere karşı bir duyarsızlaşma olarak yorumladı. Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,08, Almanya'da DAX 40 yüzde 0,15 gerilerken; İtalya'da FTSE MIB 30 yüzde 0,25, Fransa'da CAC 40 yüzde 0,33 değer kazandı.

Asya piyasalarında ise Japonya'nın ikinci çeyrekte yüzde 1,4 büyümesi ve cari işlemler dengesinin temmuzda 2,99 trilyon yen (yaklaşık 19,5 milyar dolar) fazla vermesi dikkat çekti. Çin'in ağustos 2026 dönemi dış ticaret fazlası beklentilere paralel 119,09 milyar dolar olurken, ihracatı yıllık yüzde 25 arttı. Dolar/yen paritesi ise müdahale söylemleriyle 152,89'a kadar gerileyerek 18 Şubat'tan bu yana en düşük seviyesini gördü. Bölge borsalarında Nikkei 225 yüzde 0,1, Kospi yüzde 1,8, Şanghay endeksi yüzde 0,4 yükselirken, Hang Seng yüzde 0,5 değer kaybetti.

Yurt içinde ise Borsa İstanbul yükseliş trendini koruyor. Dün günü yüzde 0,99 kazançla 14.151,59 puandan tamamlayan BIST 100 endeksinde teknik olarak 14.300 ve 14.400 seviyeleri direnç, 14.000 ve 13.900 puanlar ise destek olarak izleniyor. VİOP'ta ekim vadeli endeks kontratı akşam seansında yüzde 0,20 yükselirken, güne yüzde 0,1 artışla başlayan dolar/TL bankalararası piyasada 48,4560 liradan işlem görüyor. Bugün küresel piyasalarda saat 09.00'da açıklanan Almanya temmuz ayı dış ticaret dengesi verileri takip edilecek.