Global bazarlarda geosyýasy dartgynlyk we inflýasiýa basyşy: Federal ätiýaçlyk we Hormuz bogazyndaky ähli gözler

Geosyýasy töwekgelçilikleriň we energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygy bilen baglanyşykly näbellilikleriň kölegesinde dünýä maliýe bazarlarynda seresaplylyk garaşýar. Maýa goýumçylary global söwda ugurlaryndaky diplomatik ösüşleri ýakyndan yzarlaýarlar, ABŞ-dan inflýasiýa baradaky möhüm maglumatlardan ozal uly wezipeleri eýeleýärler. Bu amalda, haryt bahalarynyň üýtgemegi we ýolbaşçylaryň özara çykyşlary bazardaky üýtgewsizligi dowam etdirýär.

Hormuz bogazynda howpsuzlyk gözlemek we nebitiň bahasynyň üýtgemegi

Dünýä nebit söwdasynyň iň möhüm tranzit nokatlaryndan biri bolan Hormuz bogazynda howpsuz deňiz transportyny döretmek baradaky gepleşiklerde möhüm bir çäk gazanyldy. Eýranyň Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Ismail Bekayi Eýran bilen Ummanyň Bosforda howpsuz deňiz ýoluny döretmek baradaky şertnamany soňky tapgyra çykarandygyny habar berdi. Şeýle-de bolsa, sebitdäki gurluşyň gowşaklygy sebäpli maýadarlar seresap bolmagyny dowam etdirýärler. Aslynda, şertnama bilen baglanyşykly oňyn habarlaryň bardygyna garamazdan, Saud Arabystanynyň milli nebit kompaniýasy Saudi Aramco -a degişli Jizan nebit desgalarynyň zarba urlandygy, energiýa bazarlaryny täzeden herekete getirdi.

Bu ösüşler bilen energiýa çykdajylarynyň ýokary bolmagy global inflýasiýa töwekgelçiligini dowam etdirýär. Analitikler merkezi banklaryň keýpsiz pozisiýasyny saklap biljekdigini belleseler-de, anna güni ABŞ-da yglan ediljek inflýasiýa maglumatlarynyň ähmiýetini nygtaýarlar. Maglumatlar garaşylýan zatlardan daşlaşsa, ABŞ-nyň Merkezi Banky (Fed) tarapyndan görüljek pul syýasaty ädimleri baradaky çaklamalarda düýpli üýtgemeler bolup biler.

Haryt tarapynda, düýn 0,8 göterim ýokarlap, üpjünçilik aladalary sebäpli 97 dollara barabar bolan noýabr aýynda getirilýän “Brent” nebitiniň barrel bahasy täze günde 0,6 göterim ýokarlamak bilen 97,6 dollara satyldy. ABŞ-nyň 10 ýyllyk obligasiýa göterimi 4,78 göterim derejesinde keseligine galsa-da, ýapon ýeniniň güýçlenmegi we Hormuz bogazynda bolup geçen wakalar sebäpli düýn 0,3 göterim aşaklap, 98,8-e düşenden soň dollar görkezijisi keseligine galýar. Dollaryň deňeşdirilende gowşaklygy sebäpli alternatiwasyz galan altynyň unsiýa bahasy, 0.7 göterim ýokarlamak bilen 4 müň 434 dollara ýetdi.

Trump-nyň söwda söweşleri we serhet zarbalary dartgynlygy ýokarlandyrýar

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň protektiwistik söwda syýasaty we goňşy ýurtlara garşy gödek sözleri dünýä syýasatynda we ykdysadyýetinde täze jedel tolkunyna başlady. Trump Kanadanyň uçar öndürijisi Bombardier -i nyşana aldy we kompaniýanyň önümleriniň ABŞ bazarynda satylmajakdygyny aýtdy. Kanadany Amerikan kompaniýalarynyň işine päsgel bermekde aýyplap, Trump Bombardier-iň ABŞ-dan alýan girdejisiniň 50 göteriminden gowragyny alandygyny, ýöne önümleriniň ýeterlik hiliniň ýokdugyny öňe sürdi.

Munuň bilen kanagatlanman, Trump sosial media platformasynda Kanada, Meksika we Grenlandiýany "ABŞ-nyň territoriýasy" hökmünde görkezýän jedelli kartany paýlaşdy. Meksika tarapynyň bu ýazga bolan reaksiýasy derrew boldy. Meksikanyň prezidenti Klaudiýa Şaýnbaum

Emeli intellektiň şemaly we global bir Stockalarda iň soňky ýagdaý

Geosyýasy dartgynlylykdan tapawutlylykda tehnologiýa pudagynda emeli intellektual optimizm bazarlary goldamagy dowam etdirýär. ABŞ-nyň emeli intellekt ägirdi OpenAI tarapyndan şu güne çenli iň ösen modeli hökmünde hödürlenen GPT-6 Astra ýarymgeçiriji pudagyna islegleriň iň ýokary derejesini gazandy. Bu tehnologiýa aksiýalaryna töwekgelçilik islegini dünýä derejesinde saklaýar.

Düýn Zähmet güni üçin ýapylan Nýu-Yorkork bir Stockasynda geljekki görkezijiler bu güne garyşyk başlady. .Ewropa tarapynda çylşyrymly dünýägaraýyş agdyklyk edýär. Ozewro zonasynyň ykdysadyýeti ýylyň ikinji çärýeginde 0,6 göterim össe-de, maýa goýujylaryň ynam görkezijisi sentýabr aýynda yzly-yzyna bäşinji aý ýokarlandy we 2022-nji ýylyň fewral aýyndan bäri iň ýokary derejä ýetdi. Germaniýada senagat önümçiligi garaşylýandan tapawutlylykda iýul aýynda 1,1 göterim azaldy. CommissionB Komissiýasy Grenlandiýada sanlaşdyrmak we arassa energiýa taslamalaryna 200 million ýewro maýa goýjakdygyny mälim eden wagtynda, EUB-niň Daşary gatnaşyklar we howpsuzlyk syýasaty boýunça ýokary wekili Kaja Kallas Germaniýadaky Saksoniýa-Anhalt saýlawlarynda AfD iň ýeňşini Russiýadan gelip çykýan gibrid howplara desensizasiýa hökmünde düşündirdi. Bu ösüşler bilen Angliýadaky FTSE 100 0.08 göterim, Germaniýada DAX 40 0,15 göterim azaldy; Italiýada FTSE MIB 30 0,25 göterim, Fransiýada CAC 40 0,33 göterim gazandy.

Aziýa bazarlarynda Japanaponiýanyň ikinji çärýekde 1,4 göterim ösendigi we häzirki hasap balansynyň iýul aýynda 2,99 trillion ýen (takmynan 19,5 milliard dollar) profisit berendigi bellärliklidir. 2026-njy ýylyň awgust aýynda Hytaýyň daşary söwda balansy 119.09 milliard dollar bolsa-da, garaşylýanlara görä eksporty ýylda 25 göterim ýokarlandy. Gatnaşyk beýannamalary sebäpli dollar / ýen deňligi 152,89-a düşdi we 18-nji fewraldan bäri iň pes derejä ýetdi. Sebit bir stockalarynda Nikkei 225 0,1 göterim, Kospi 1,8 göterim, Şanhaý indeksi 0,4 göterim ýokarlandy, Hang Seng bolsa 0,5 göterim ýitdi.

Içerki Borsa Stambul ýokary ösüş tendensiýasyny saklaýar. Düýn 14,151.59 bal bilen 0.99 göterim ösüş bilen tamamlanan BIST 100 indeksinde 14,300 we 14,400 bal tehniki taýdan garşylyk hökmünde seredilýär, 14,000 we 13,900 bal bolsa goldaw hökmünde seredilýär. VIOP-daky oktýabr fýuzer indeks şertnamasy agşamky sessiýada 0,20 göterim ýokarlanan bolsa, günüň 0,1 göterim ýokarlanmagy bilen başlanan dollar / TL bankara bazarynda 48.4560 lirada satylýar. Şu gün dünýä bazarlarynda sagat 09.00-da yglan edilen Germaniýanyň iýul aýyndaky daşary söwda balansy maglumatlary berjaý ediler.