Hidayet Karaca arzasy boýunça konstitusiýa kazyýetiniň karary

Konstitusiýa kazyýeti, Hidaýet Karakanyň 2026-njy ýylyň 5-nji maýynda geçirilen mejlisinde eden 2021/6977 belgili şahsy arzany jemledi. Arza beriji kazyýete girmek we emläk hukuklary bozulandygyny öňe sürdi, sebäbi tussag edilen ýerinden Sosial üpjünçilik edarasy tarapyndan berlen töleg buýruklaryna garşy kazyýet işi açylmady we kazyýet işine gatnaşmady.

Stambulyň Anadoly 20-nji Zähmet Kazyýetinde diňlenilen kazyýetde diňlenişigiň senesi we wagty barada arza berijä degişli habar berilse-de, arza beriji diňlenişige gatnaşmady we bahana görkezmedi. Raýat prosessual kodeksiniň 6100 belgili 150-nji maddasyna laýyklykda kazyýet faýlyň işden aýrylmagy we üç aýlyk kanuny möhletiň dowamynda täzelenmese kazyýet işiniň açylmazlygy barada karar çykardy. Şikaýat we şikaýat işlerinden soň gutarnykly kabul edilen bu karar bilen, konstitusiýa kazyýetine getirilen kazyýet işinde jeza edarasynda bolandygy sebäpli diňlenişige gatnaşmaga rugsat berilmeýändigini öňe sürdi.

Konstitusiýa kazyýeti, aýry-aýry arzalar ulgamynda kazyýete girmek hukugynyň jedeli kazyýete getirip biljekdigini we netijeli karar talap edip biljekdigini ýatlatdy. Kazyýet, arza berijiniň diňleniş senesinden habarlydygyny, SEGBİS-den haýyş etmeýändigini we hukuk kömeginiň çäginde wekil bellemek islegini görkezmändigini aýtdy we kazyýet işiniň kazyýet tertibinde galdyrylmagynda arza berijiniň öz jogapkärçiliginiň bardygyny aýtdy.

Konstitusiýa kazyýeti, kazyýet işleriniň belli bir möhletde tamamlanmagy we kazyýet işleriniň uzaga çekmeginiň öňüni almak üçin girizilen kazyýet işleriniň şahsyýetiň hukuk gözlemek azatlygy bilen jemgyýetçilik bähbidiniň arasynda adalatly deňagramlylygy kesgitledi. Şu nukdaýnazardan arza berijiniň kazyýete girmek hukugynyň bozulmaýandygy barada biragyzdan karar berildi.

Näme üýtgedi?

• Arza berijiniň kazyýete girmek hukugynyň bozulmadygy barada karar çykaryldy.
• Emläk hukuklary baradaky talaplar adaty kanuny serişdeleri dogry tükenmezligi sebäpli kabul ederliksiz tapyldy.
• Kazyýet işinde wagtlaýyn kabul edilen kanuny kömek haýyşyna laýyklykda kazyýet çykdajylaryny arza berijiden 487.60 TL ýygnamak kararyna gelindi.

Kime degişlidir?

Bu karar jeza çäresinde tussag edilen ýa-da iş kesilen adamlara degişlidir we kazyýet işlerinde prosessual düzgünleriň ulanylyşyna ýakyndan gözegçilik edýän raýat işlerine, aklawçylara we hukuk hünärmenlerine gözegçilik etmeli.

täsirlilik

Karar 2026-njy ýylyň 5-nji maýynda güýje girdi.

Netije

Konstitusiýa kazyýeti, kazyýet edaralaryna kazyýete degişli habar beren we taraplara öz pikirlerini beýan etmek mümkinçiligi berlen ýagdaýlarda kazyýet işine garalmazdan kazyýete girmek hukugyny bozmaýandygyny mälim etdi. Adamlaryň hukuklaryny gözlemek we kanuny mümkinçiliklerden (SEGBİS, aklawçy bellemek we ş.m.) jeza çäresinde bolsa-da öz wagtynda peýdalanmalydygy nygtaldy.

Mümkin täsirler

Bu karar, şuňa meňzeş ýagdaýlarda tussag edilenleriň kazyýet işlerine has seresap bolmalydygyny görkezip biler. Kazyýetleriň prosessual düzgünleri ulananda şahsy jogapkärçilik ýörelgesini dowam etdirjekdigini we kazyýet işiniň çekilmeginiň öňüni alýan kararlaryň konstitusiýa gözden geçirilende kanuny hasaplanjakdygyny çaklamak mümkin.