Küresel Piyasalarda Kritik Bekleyiş: Gözler Fed'in Faiz Kararı ve Makroekonomik Verilerde

Küresel pay piyasaları, geride bıraktığımız haftayı ABD'den gelen kritik enflasyon verileri ve Orta Doğu merkezli jeopolitik risklerin gölgesinde karışık bir seyirle tamamladı. Enerji maliyetlerindeki artışın enflasyonist kaygıları tetiklemesi tahvil faizlerini yukarı taşırken, yatırımcıların tüm dikkati önümüzdeki hafta ABD Merkez Bankası (Fed) tarafından açıklanacak para politikası kararlarına ve gelecek döneme ilişkin projeksiyonlara odaklandı.

ABD Enflasyonu ve Fed'in Faiz Kararı Öncesi Son Durum

ABD'de açıklanan makroekonomik veriler, ülkede enerji kaynaklı enflasyonist baskıların etkisini koruduğunu gösterdi. Üretici enflasyonunda enerji fiyatlarının etkisi ağustos ayında yeniden belirginleşirken, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ağustosta aylık bazda yüzde 0,4 ve yıllık bazda yüzde 3,4 artış göstererek piyasa beklentilerine paralel gerçekleşti. Gıda ve enerji kalemlerinin hariç tutulduğu çekirdek TÜFE ise aylık bazda yüzde 0,3 ile beklentilerin üzerinde yükselirken, yıllık bazda yüzde 2,4 artış kaydetti. Yıllık çekirdek enflasyonun Mart 2021'den bu yana en düşük seviyesine gerilemesi dezenflasyonist sürecin devam ettiğine işaret etse de para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in önümüzdeki hafta faiz artışına gitme olasılığı yüzde 90 seviyesine yaklaştı.

Piyasa aktörleri, gelecek hafta gerçekleştirilecek Fed toplantısının ardından Fed Başkanı Kevin Warsh'un yapacağı açıklamaları ve bankanın güncel ekonomik projeksiyonlarını yakından takip edecek. Diğer yandan, ABD Hazine Bakanlığı'nın likiditeyi desteklemek amacıyla 10 ila 20 yıl vadeli tahvillerde 6 milyar dolara kadar geri alım yapacağını açıklaması, piyasanın daha büyük bir hamle beklemesi nedeniyle tahvil faizlerindeki yükselişi durduramadı. Hafta içinde yüzde 5 sınırına dayanarak Ekim 2023'ten bu yana en yüksek seviyeyi test eden ABD 10 yıllık tahvil getirisi, haftayı yaklaşık 20 baz puan artışla yüzde 4,97 seviyesinde kapattı. Dolar endeksi ise faiz artış beklentilerine rağmen, ABD'deki mali endişeler ve yenin değer kazanmasıyla haftayı yüzde 0,1 kayıpla 99,1 seviyesinden tamamladı. Alternatif maliyeti artan ons altın ise haftalık bazda yüzde 1,8 değer kaybederek 4 bin 349 dolara geriledi ve düşüşünü üçüncü haftaya taşıdı.

Küresel Piyasalarda Yapay Zeka Rüzgarı ve Jeopolitik Gerilimler

Teknoloji dünyasında yaşanan gelişmeler hafta ortasına kadar hisse senedi piyasalarında risk iştahını canlı tuttu. Yapay zeka devi OpenAI, bugüne kadarki en gelişmiş modeli olan GPT-6 Astra'yı kamuoyuna tanıttı. Şirketten yapılan açıklamada, sınırlı kullanıcının deneyimine sunulan bu modelin, gelişmiş siber kapasiteye ve otonom kontrol yeteneğine sahip olduğu belirtildi. İnsan müdahalesi olmadan karmaşık bilgisayar sistemlerini yönetebilen, web siteleri tasarlayabilen ve e-tabloları doldurabilen bu model, yarı iletken sektörüne yönelik talep öngörülerini artırarak teknoloji hisselerini destekledi. Ancak haftanın son günlerinde artan enflasyon endişeleri bu iyimserliği gölgeledi ve New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,80, Nasdaq endeksi yüzde 0,66 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,57 değer kaybetti.

Jeopolitik cephede ise Orta Doğu'daki gelişmeler enerji piyasalarını yönlendirmeye devam etti. Petrol arzını tehdit eden her gelişme fiyatları yukarı yönlü tetiklerken, İran ile Körfez ülkelerinin Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişi sağlayacak geçici bir anlaşma üzerinde ilerleme kaydettiği yönündeki haberler tansiyonu kısmen düşürdü. Bu gelişmeyle petrol fiyatlarında sınırlı bir geri çekilme yaşansa da yüksek seyir korundu ve kasım vadeli Brent petrol haftalık bazda yüzde 8,5 değer kazanarak varil başına 104,5 dolar seviyesine ulaştı. ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi ise eylülde 47,8 değerine gerileyerek beklentilerin altında kalırken, tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi yüzde 4'ten yüzde 4,6'ya çıktı. Ülkenin federal bütçe açığı ise ağustosta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 52 azalarak 167 milyar dolara geriledi.

Avrupa ve Asya Piyasalarında Merkez Bankası Rüzgarları

Avrupa tarafında, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) attığı şahin adımlar ve yükselen enerji maliyetleri piyasaların yönünü belirledi. ECB, üç temel politika faizini beklentiler dahilinde 25'er baz puan artırırken, ECB Başkanı Christine Lagarde enflasyonun uzun süre hedeflerin üzerinde kalabileceği uyarısında bulundu. Avro Bölgesi ekonomisi ikinci çeyrekte yüzde 0,6 büyüme kaydederken, yatırımcı güven endeksi eylülde üst üste beşinci ayında da yükselerek Şubat 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Almanya tarafında ise sanayi üretimi temmuzda yüzde 1,1, ihracat ise yüzde 0,8 geriledi. Almanya'da yıllık enflasyon, artan enerji maliyetleriyle ağustosta yüzde 2,9'a yükselerek son 2,5 yılın zirvesine çıktı. Haftalık bazda İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,67, Almanya'de DAX endeksi yüzde 1,88 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,20 değer kaybederken, İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 0,79 yükseldi.

Asya genelinde ise Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) gelecek haftaki toplantısına yönelik şahin beklentiler ve hükümet müdahaleleriyle Japon yeni değer kazanmaya devam etti. Dolar/yen paritesi hafta içinde 152,8 ile son 7 ayın en düşük seviyesini gördükten sonra haftayı yüzde 1,6 azalışla 153,5 seviyesinden kapattı. BoJ'un önümüzdeki hafta son 31 yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 1 seviyesindeki politika faizini 25 baz puan daha artırmasına kesin gözüyle bakılıyor. Japonya ekonomisi ikinci çeyrekte yüzde 1,4 büyürken, cari işlemler dengesi temmuzda 2,99 trilyon yen fazla verdi. Çin'in ağustos 2026 dönemi dış ticaret fazlası ise beklentilere paralel 119,09 milyar dolar oldu; ihracat yıllık yüzde 25, aylık yüzde 28,2 arttı. Bölgede haftalık bazda Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,33 yükselirken, Hong Kong'da Hang Seng yüzde 3,30, Japonya'da Nikkei 225 yüzde 1,55 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,07 değer kaybetti.

Yurt İçi Piyasalarda BIST 100 Yükselişte: Cari Dengede Tarihi Fazla

Yurt içinde ise Borsa İstanbul alıcılı bir seyir izleyerek küresel piyasalardan pozitif ayrıştı. BIST 100 endeksi, haftalık bazda yüzde 3,25 değer kazanarak haftayı 14.467,25 puandan tamamladı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ise gerçekleştirdiği toplantıda politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tuttu. Gecelik borç verme faiz oranı yüzde 40, borçlanma faiz oranı ise yüzde 35,5 seviyesinde korundu. Karar metninde, aylık dalgalanmalara rağmen enflasyonun ana eğiliminde gerileme gözlendiği, ancak jeopolitik gelişmeler kaynaklı enerji fiyatlarının yukarı yönlü risk oluşturmaya devam ettiği vurgulandı.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, Citibank Türkiye Yatırımcı Günü'nde yaptığı sunumda enflasyondaki yavaşlama eğiliminin sürdüğünü teyit etti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise Orta Vadeli Program kapsamında yaptığı açıklamalarda, Türkiye'nin yasa dışı finansal faaliyetler, kara para aklama ve yaptırımları delme girişimleriyle kararlılıkla mücadele ettiğini belirtti. Öte yandan, Türkiye'nin cari işlemler hesabı temmuz ayında 36 milyon dolar fazla vererek Ekim 2025'ten bu yana ilk kez artıya geçti. Turizm gelirlerinin güçlü seyri ve dış ticaret açığındaki daralma bu gelişmede etkili oldu. Dolar/TL kuru ise haftalık bazda yüzde 0,2 yükselişle 48,5120 seviyesinden kapanış gerçekleştirdi.