Küresel Piyasalarda Fed Rüzgarı: Faiz Kararı ve Kritik Gelişmelerle Dengeler Değişiyor

Amerika Birleşik Devletleri Merkez Bankası (Fed), küresel piyasaların haftalardır odaklandığı kritik faiz kararını açıkladı. Banka, 2023 yılından bu yana ilk kez faiz artırım patikasına geri dönerek politika faizini beklentilerle paralel bir şekilde 25 baz puan yükseltti. Alınan bu kararla birlikte ABD'de politika faizi yüzde 3,75-4,00 aralığına taşınmış oldu.

Karar metninde, ülke ekonomisindeki faaliyetlerin sağlam bir hızda genişlemeye devam ettiği vurgulandı. Verimlilik artışının güçlü, sermaye yatırımlarının ise sağlıklı bir yapıda seyrettiğine dikkat çekilen açıklamada, istihdam piyasasındaki büyümenin iş gücü arzındaki artışla dengelendiği ve işsizlik oranının stabil kaldığı belirtildi. Oy birliğiyle alınan bu karar öncesinde Fed, en son Temmuz 2023'te yüksek enflasyonla mücadele kapsamında faiz artırmış ve oranı yüzde 5,25-5,50 seviyesine çıkarmıştı.

Fed'in Sıkı Para Politikası Kararlılığı ve Enflasyon Revizyonları

Merkez Bankası, faiz kararıyla birlikte geleceğe yönelik makroekonomik tahminlerini de güncelledi. Bankanın bu yıl için enflasyon tahmini yüzde 3,6'dan yüzde 3,7'ye yükseltilirken, 2027 yılı beklentisi yüzde 2,3 seviyesinde sabit tutuldu. 2028 yılı enflasyon öngörüsünü yüzde 2'den yüzde 2,1'e revize eden Fed, 2029 yılı için ise hedefi yüzde 2 olarak belirledi. Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyelerinin geleceğe yönelik faiz projeksiyonlarını yansıtan nokta grafiği, 18 üyeden 16'sının bu yıl içinde en az bir faiz artışı daha beklediğini ortaya koydu.

Fed Başkanı Kevin Warsh, kararın ardından düzenlediği basın toplantısında enflasyonun çok uzun süredir yüksek seviyelerde seyrettiğini ifade etti. Yaz aylarında açıklanan enflasyon verilerinin kalıcı bir iyileşmeye işaret etmediğini belirten Warsh, fiyat istikrarını yeniden tesis etmek adına faiz artışının doğru bir adım olduğunu savundu. Diğer taraftan, karara muhalif bir yaklaşım sergileyen ABD Başkanı Donald Trump, Fed'in adımlarını eleştirerek faiz oranlarının yüzde 1 veya daha altına indirilmesi gerektiği yönündeki çağrısını yineledi.

Wall Street ve Bankacılık Sektöründe Satış Baskısı

Sıkı para politikasının devam edeceğine yönelik sinyaller, küresel borsalarda risk iştahını baskılarken dolar endeksini (DXY) hareketlendirdi. Dolar endeksi, 4 Ağustos'tan bu yana ilk kez 100 seviyesinin üzerine çıktıktan sonra yeni günde yatay bir seyirle 100,3 seviyesinde dengelendi. New York borsası, yüksek faiz oranlarının ekonomik büyümeyi ve kredi hacmini yavaşlatacağı endişeleriyle günü düşüşle tamamladı. Bu süreçte özellikle ABD'nin dev bankalarının hisselerinde sert kayıplar yaşandı. JPMorgan Chase yüzde 1, Bank of America yüzde 2,7, Wells Fargo yüzde 3 ve Goldman Sachs yüzde 4 değer kaybetti.

Günü Dow Jones endeksi yüzde 1,21, S&P 500 endeksi yüzde 0,45 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,01 düşüşle kapattı. Makroekonomik tarafta ise ABD'de 30 yıl vadeli mortgage faizleri yüzde 6,97 ile Mayıs 2025'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Perakende satışlar ağustos ayında aylık bazda yüzde 1,2 artarak beklentileri aşarken, ithalat fiyat endeksi yüzde 0,7, ihracat fiyat endeksi ise yüzde 0,6 artış kaydetti.

Küresel Emtia ve Jeopolitik Gelişmelerin Yansımaları

Jeopolitik cephede yaşanan hareketlilik piyasaların yönü üzerinde etkili olmaya devam ediyor. ABD Başkanı Trump, Tahran yönetiminin anlaşma zemini aramak amacıyla kendileriyle doğrudan temas kurduğunu belirterek, "Umarım İran'la savaşın sonuna doğru ilerliyoruz" açıklamasında bulundu. Bununla birlikte, ABD'li yetkililerin Yemen'deki İran destekli Husi milisleriyle Umman'da gizli görüşmeler gerçekleştirdiğine dair iddialar ve Suudi Arabistan'ın Umman kanalıyla ek ham petrol arzı sunacağına yönelik haber akışı, piyasalardaki gerilimi bir miktar azalttı. Bu gelişmelerin etkisiyle dün yüzde 2,7 değer kaybederek 105,8 dolara gerileyen kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yeni güne yatay başladı. Altının onsu ise petroldeki düşüşün desteğiyle yüzde 0,5 artarak 4 bin 287 dolardan işlem görüyor. ABD 10 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,01 seviyesinde bulunuyor.

Avrupa tarafında borsalar, petrol fiyatlarındaki gevşeme ve tahvil piyasasındaki satış baskısının hafiflemesiyle dünü pozitif tamamladı. İngiltere'de yıllık enflasyon ulaştırma ve akaryakıt maliyetlerinin etkisiyle yüzde 3,1'e yükselerek 5 ayın zirvesine ulaştı. Bugün açıklanacak olan İngiltere Merkez Bankası (BoE) faiz kararında oranların sabit tutulması beklenirken, kasım ayında bir faiz artışı ihtimali güçleniyor. Asya borsalarında ise yarın açıklanacak Japonya Merkez Bankası (BoJ) kararı öncesinde karışık bir seyir hakim. BoJ'un politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 1 seviyesine, yani son 31 yılın en yüksek düzeyine çıkarması bekleniyor.

Borsa İstanbul'da Sert Düşüş ve Yurt İçi Gündem

Yurt içi piyasalarda ise dün oldukça satıcılı bir seyir izlendi. BIST 100 endeksi günü yüzde 5,54 gibi ciddi bir kayıpla 13.122,58 puandan tamamladı. VİOP'ta ekim vadeli BIST 30 kontratı ise akşam seansında normal kapanışa göre yüzde 0,8 azaldı. Dolar/TL kuru dün günü 48,6560 seviyesinden kapatmasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 48,6750 seviyesinden işlem görüyor. Diğer taraftan Finansal İstikrar Komitesi (FİK), bugün saat 08.00'de Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında kritik bir toplantı gerçekleştirdi.

Analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.000 ve 12.900 seviyelerinin önemli destek, 13.300 ve 13.400 puanın ise direnç konumunda olduğunu belirtiyor. Bugün yurt içinde konut satışları, kısa vadeli dış borç istatistikleri ve TCMB PPK toplantı özeti takip edilecek.

Piyasalarda bugün takip edilecek kritik veriler ve takvim şu şekilde:

10.00 Türkiye, ağustos ayı konut satış istatistikleri

10.00 Türkiye, temmuz ayı kısa vadeli dış borç istatistikleri

12.00 Avro Bölgesi, ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

14.00 İngiltere, eylül ayı BoE faiz kararı

14.00 Türkiye, eylül ayı TCMB PPK toplantı özeti

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

15.30 ABD, eylül ayı Philadelphia Fed imalat endeksi

15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları

15.30 ABD, haftalık süregelen işsizlik başvuruları

15.30 ABD, ağustos ayı konut başlangıçları

15.30 ABD, ağustos ayı inşaat izinleri

17.00 ABD, ağustos ayı bekleyen konut satışları