New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’den Netanyahu Çıkışı: "New York’a Gelirse Tutuklanmalı"

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun eylül ayında Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’na katılmak üzere New York’a gelmesi durumunda tutuklanması gerektiğine inandığını açıkladı. Mamdani, bu konuda atılabilecek adımları belirlemek üzere belediyenin hukuk birimiyle aktif olarak görüşmeler yürüttüğünü belirtti.

ABD merkezli New York Times gazetesine demeç veren Mamdani, İsrail’in Gazze Şeridi’nde işlediği savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle Netanyahu’yu tutuklama yönündeki seçim vaadine açıklık getirdi. Mamdani, "Netanyahu’nun Lahey’de yargılanması gerektiğine inanıyorum. Netanyahu, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından suçlanan bir savaş suçlusudur. Son yıllardaki eylemlerinin yol açtığı yıkım nedeniyle bu görüşü paylaşan çok sayıda insan var" dedi.

Federal Yasalar ve Yetki Sınırları: Netanyahu Tutuklanabilir mi?

Seçim kampanyası sürecinde yasalara bağlı kalacağına dair de söz verdiğini hatırlatan Mamdani, Netanyahu’nun tutuklanmasını sağlamak için aktif bir şekilde çalışacağını ancak bunu yaparken New York’ta yürürlükte olan yasaların dışına çıkmayacağını vurguladı. Mamdani, "New York’ta yasalar bana ne yapma yetkisi veriyorsa onu yapacağım. Bu amaca ulaşmak için kendi yasalarımızı yazmayacağız" şeklinde konuştu. Yasaların hangi somut adımlara izin verdiği sorulduğunda ise belediyenin hukuk birimiyle "aktif görüşmeler" gerçekleştirdiğini yineledi.

Buna karşın, ABD’deki federal yasalar yerel yönetimlerin UCM ile iş birliği yapmasını yasa dışı kılıyor. Bir diğer federal yasa ise devlet başkanları dahil olmak üzere yabancı yetkililerin hapsedilmesini ve görevlerini yerine getirmelerinin engellenmesini yasaklıyor. Hukuk uzmanları, Mamdani’nin Netanyahu’yu tutuklama tehditlerinin yasal bir dayanağı olmadığını belirtiyor. Geçtiğimiz yıl New York Valisi Kathy Hochul da New York Belediye Başkanı’nın böyle bir yetkisi bulunmadığını açıkça ifade etmişti. Her yıl BM Genel Kurulu için New York'a gelen Netanyahu ise bu tehditlerin kendisini ziyaretten vazgeçiremeyeceğini söylemişti.

"Bombaları Engelleyin" Yasasına Destek ve ABD'nin Gazze Politikası

ABD’nin Gazze ve Filistin politikasının tamamen çöktüğünü savunan Demokrat Partili Mamdani, eski Başkan Yardımcısı Kamala Harris’in yeniden başkan adayı olması durumunda kendisini destekleyip desteklemeyeceği sorusuna net bir yanıt verdi. Mamdani, bu desteğin ancak Harris’in İsrail’e yönelik askeri yardımları durdurma yönünde bir politika değişikliğine gitmesi halinde mümkün olacağını ifade etti.

Mamdani, "Aday olmayı düşünen herkes için ilk adım, bugün gördüklerimiz ve bunları değiştirmek için neler yapılması gerektiği konusunda dürüst olmaktır" dedi. ABD Kongresi adaylarını desteklerken gözettiği en önemli ölçütlerden birinin "Block the bombs" (Bombaları engelleyin) adlı yasa teklifine destek verilmesi olduğunu belirten Mamdani, "Bu teklif, belirli silahların İsrail’e satışını veya devrini kısıtlamayı öngörüyordu. Bu tutum, bir soykırıma ortak olmayı reddetmek anlamına gelir" ifadesini kullandı.

ABD’nin İsrail’e milyarlarca dolarlık askeri ve finansal destek sağladığına dikkat çeken New York'un ilk Müslüman Belediye Başkanı Mamdani, "Ülkedeki insanların güvenini kazanmak isteyen her başkan adayının atması gereken ilk adım, mevcut politikamızın nelere yol açtığını ve farklı bir politikanın neler doğuracağını kabul etmektir" dedi. Mamdani, seçim kampanyası döneminde Netanyahu ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin gibi UCM tarafından aranan liderlerin tutuklanması için New York Polis Teşkilatı’nı (NYPD) görevlendireceğini taahhüt etmişti.

Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin Netanyahu Kararı

Uluslararası Ceza Mahkemesi, 2024 yılının kasım ayında Gazze’de açlığın bir savaş silahı olarak kullanılması ve sivil nüfusa yönelik kasıtlı saldırılar düzenlenmesi gibi savaş suçlarının yanı sıra cinayet, zulüm ve diğer insanlık dışı eylemlerden oluşan insanlığa karşı suçlar nedeniyle Netanyahu’nun cezai sorumluluk taşıdığına hükmetmişti. Bu doğrultuda mahkeme, İsrail Başbakanı hakkında resmi tutuklama emri çıkarmıştı.

Bu kararın ardından Netanyahu, uluslararası alanda ciddi kısıtlamalarla karşı karşıya kaldı ve yalnızca ABD ile eski Macaristan Başbakanı Viktor Orban döneminde İsrail’in en yakın müttefiklerinden biri haline gelen Macaristan’a resmi ziyaretler gerçekleştirebildi.