Tarihi Karar: ABD Yüksek Mahkemesi Trump'ın Vergi Yetkisini Sınırladı

ABD Yüksek Mahkemesi, eski Başkan Donald Trump tarafından uygulamaya konulan tarifelerin yasal dayanağını sorgulayan önemli bir karar aldı. Mahkeme, Trump'ın tarifelerinin Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'na (IEEPA) dayanarak yürürlüğe girmesinin anayasaya uygun olmadığını belirtti. Bu önemli karar, mahkeme üyeleri arasında 6'ya karşı 3 oyla alındı.

Karar metninde, ABD Anayasası'nın belirttiği gibi vergi ve gümrük vergisi koyma yetkisinin Kongre'ye ait olduğu açıkça ifade edildi. Hükümetin IEEPA'yı başkana sınırsız gümrük vergisi koyma hakkı tanıyan bir yasa olarak yorumlaması ise eleştirildi.

Yasa, yarım asırlık tarihinde hiçbir başkan tarafından, ne bu çapta ne de herhangi bir gümrük vergisi koymak için kullanılmıştı. Mahkeme, yasanın ithalatı düzenleme yetkisini verdiğini, ancak vergi koyma yetkisini kapsamadığını vurguladı.

Kongre'nin vergi koyma yetkisinin, ekonomik ve siyasi etkileri nedeniyle son derece önemli olduğu, bu nedenle muğlak bir dil ile devredilemeyeceği belirtildi. IEEPA'nın ithalatı düzenlemeye yönelik geniş yetkiler sunduğu, ancak bu yetkiler arasında gümrük vergilerinin yer almadığına dikkat çekildi.

Mahkemeye Taşınan Tarifeler

Donald Trump, ticaret politikalarında tarifeleri etkin bir araç olarak kullanmıştı. İkinci başkanlık döneminde IEEPA kapsamında bir dizi gümrük vergisini devreye soktu. ABD'nin pek çok ticaret ortağı bu vergilerden etkilenirken, Çin, Kanada ve Meksika gibi ülkelere de belirli nedenlerle tarifeler uygulandı.

Bu tarifeler, çeşitli şirketler ve eyaletler tarafından ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi'ne taşındı. 28 Mayıs 2025'te mahkeme, bu tarifelerin IEEPA'nın başkanlık yetkisini aştığına karar verdi.

ABD yönetimi, bu kararın diplomasiyi olumsuz etkilediğini ve başkanlık yetkisine müdahale ettiğini savunarak temyize gitti. Temyiz Mahkemesi, alt mahkemenin kararını büyük ölçüde onayladı, ancak tarifelerin hemen iptal edilmesini reddederek Trump yönetimine Yüksek Mahkeme'ye başvurma fırsatı tanıdı.

Trump yönetimi, tarifelerin çoğunun yasa dışı bulunmasına itiraz ederek Yüksek Mahkeme'den hızlı bir inceleme talep etti. ABD Yüksek Mahkemesi, 5 Kasım 2025'te tarifelerin başkanın acil durum yetkilerini aşıp aşmadığını değerlendirmek üzere tarafların görüşlerini dinledi.