Tekstil Sektöründe İş Gücü Krizi Derinleşiyor

Türkiye'nin ihracat ve istihdam açısından kritik sektörlerinden biri olan tekstil ve hazır giyim, son zamanlarda ciddi bir iş gücü açığı ile karşı karşıya. Özellikle Suriyeli işçilerin ülkelerine geri dönmesi, üretimin emek yoğun bölgelerinde büyük boşluklar oluşturdu.

İş Gücünde Ani Düşüş

Sektör uzmanlarının aktardığına göre, son iki yılda tekstil ve hazır giyimde çalışan yabancı işçi sayısında yüzde 15 ila 20 arasında bir azalma meydana geldi. Bu durum, İstanbul, Gaziantep, Bursa ve Denizli gibi üretimin yoğun olduğu şehirlerde bazı konfeksiyon atölyelerinde yüzde 25’e kadar ulaştı.

Azalan iş gücü, üretim kapasitesine de doğrudan yansıdı. Orta ölçekli firmalarda kapasite kullanım oranlarının yüzde 70'in altına düştüğü, küçük atölyelerde ise birçok makinenin atıl kaldığı belirtiliyor.

Ara Eleman İhtiyacı Artıyor

Veriler, sorunun yalnızca sayısal değil, niteliksel olduğunu da gösteriyor. Dikiş makinesi operatörü, kesimci, kalite kontrol ve ütücü gibi pozisyonlarda deneyimli işçi bulma süresi bazı bölgelerde 1-2 aydan 4-6 aya çıktı.

Sektör temsilcilerine göre, açık pozisyonların yüzde 60’ı nitelikli ara elemanlardan oluşuyor. Yerli iş gücü başvuruları, toplam ihtiyacın sadece yüzde 30-35’ini karşılayabiliyor. Genç çalışanların sektörde kalma süresi ise 6-12 ay ile sınırlı kalıyor.

Maliyet Baskısı ve Azalan Rekabet Gücü

İş gücü arzındaki daralma, ücretlerde artışa neden olurken, bu maliyetin ihracat fiyatlarına yansıtılması sınırlı kalıyor. Avrupa pazarına çalışan firmalar, artan maliyetlere rağmen fiyat artışı yapamıyor.

Sektör verilerine göre, işçilik maliyetlerinin toplam üretim maliyeti içindeki payı yüzde 30’un üzerine çıktı. Teslim süreleri ortalama 1-2 hafta uzadı. Bazı firmalar yeni sipariş almaktan kaçınıyor. Bu durum, Türkiye'nin tekstil ve hazır giyimdeki fiyat avantajını aşındırırken, üretimin daha düşük maliyetli ülkelere kayma riskini artırıyor.

Yapısal Sorun Tehlikesi

Uzmanlar, Suriyelilerin geri dönüşüyle ortaya çıkan iş gücü açığının geçici bir sorun olarak görülmemesi gerektiğini söylüyor. Eğilimin devam etmesi halinde, sektörün orta vadede istihdam kaybı ve üretim daralmasıyla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.

Sektör temsilcileri; mesleki eğitimin güçlendirilmesi, tekstil sektörünün cazibesini artıracak sosyal ve ücret politikalarının uygulanması ve kayıtlı istihdamı destekleyecek mekanizmaların devreye girmesi gerektiği konusunda hemfikir. Aksi halde, tekstil ve hazır giyimde yaşanan eleman sıkıntısının kalıcı bir yapısal soruna dönüşmesinden endişe ediliyor.