Torbalı Ovası Kırmızıya Büründü: Dünyanın Kuru Domatesi İzmir'den İhraç Ediliyor

İzmir’in bereketli topraklarına sahip Torbalı Ovası’nda nisan ayında toprakla buluşan domatesler, temmuz ayı itibarıyla hasat edilerek geleneksel yöntemlerle kurutulmaya başlandı. Beyaz örtülerin üzerine serilen binlerce ton domates, ovayı adeta kırmızı bir örtüyle kapladı. Kavurucu sıcaklar altında hummalı bir çalışma yürüten yaklaşık bin tarım işçisi, sabahın ilk ışıklarıyla birlikte tarlalardan toplanan ürünleri ikiye bölerek güneşe bırakıyor. Müşteri taleplerine göre tuzlanan ya da kükürtlenen domatesler, yaklaşık bir haftalık kuruma sürecinin ardından dünya pazarlarına sunulmak üzere fabrikalara gönderiliyor. 50 bin dönümlük arazide üretilen ve tesislerde işlenen kuru domatesler, ortalama 170 TL'den İtalya, Amerika Birleşik Devletleri, Hollanda ve Brezilya gibi dünyanın dört bir yanındaki ülkelere ihraç ediliyor.

Dünya Markası "Torbalı Kuru Domatesi" Tescillendi

Torbalı Ticaret Odası Başkanı Abdulvahap Olgun, bölgede üretilen kuru domatesin artık küresel ölçekte bir marka haline geldiğini vurguladı. Torbalı kuru domatesinin coğrafi işaret aldığını belirten Olgun, bu özel ürünün dünya genelinde "Torbalı kuru domatesi" adıyla tescillendiğini ifade etti. Nem oranı ve güneş açısının kurutma işlemi için bölgeyi eşsiz kıldığını söyleyen Olgun, tarıma dayalı sanayinin önemine dikkat çekerek yerel fabrikaların bu ham maddeyi işleyip ihraç etmesinin bölge ekonomisine büyük katkı sağladığını belirtti. Özellikle İtalyanların pizza ve soslarında bu domatesi tercih ettiğini, ABD ve Brezilya'da hamburgerlerde, Hollanda'da ise salatalarda sıkça kullanıldığını dile getiren Olgun, ürünün 100 farklı ülkeye gönderildiğini açıkladı.

Alternatif Üretim Modeli Rekolteyi ve Değeri Artırıyor

Bu yıl Torbalı Ovası'nda yaklaşık 50 bin dönümlük devasa bir alanda domates ekimi gerçekleştirildiğini belirten Ticaret Odası Başkanı Olgun, üretimin tamamının salçalık olmadığını, kurutmalık payının her geçen gün arttığını ifade etti. Tek yönlü üretimin fiyatları düşürdüğünü, kurutma alternatifinin ise çiftçinin elini güçlendirerek ürünün katma değerini yükselttiğini söyledi. Bu sezon rekoltede belirgin bir artış yaşandığını kaydeden Olgun, mevsimsel koşullar nedeniyle temmuz başında başlaması gereken serim işlemlerinin temmuz sonuna kaydığını ve ağustos boyunca devam edeceğini sözlerine ekledi.

Yağışların Bereketi Hasatta Yüzde 15 Artış Sağladı

Bölgenin önemli üreticilerinden Kemal Saygıner de sezona dair teknik detayları paylaştı. Geçtiğimiz kış ve bahar aylarında alınan yoğun yağışların toprağa bereket getirdiğini belirten Saygıner, bu yıl hasat verimliliğinde geçen yıla oranla yüzde 15'lik bir artış kaydettiklerini müjdeledi. Her sabah saat 05.00'te 16 kamyon ve 320 kişilik dev bir ekiple sahaya indiklerini anlatan üretici, toplanan domateslerin sergi alanlarında titizlikle ortadan ikiye kesildiğini, bir gün önceden kuruyanların ise akşam saatlerinde toplandığını aktardı. Fabrikaya ulaşan ürünlerin modern makinelerde elenerek yabancı maddelerden temizlendiğini ve sipariş durumuna göre soğuk hava depolarında muhafaza edildiğini belirtti.

Hedef: 10 Bin Ton Yaş Domatesten 600 Ton Kuru Ürün

Fidan dikimlerinin mart ayında başladığını ancak yaşanan sel felaketi nedeniyle dikim sürecinde 10 günlük bir gecikme yaşandığını hatırlatan Saygıner, bu durumun hasat başlangıcını 5 gün öteleyerek 15 Temmuz'a taşıdığını belirtti. Hasat sürecinin eylül ayının ilk haftasına kadar kademeli olarak devam edeceğini ifade eden Saygıner, 6 günde bir tamamlanan döngülerle toplamda 42 günlük bir kurutma takvimi uyguladıklerini söyledi. Sezon sonunda 9 bin ile 10 bin ton arasındaki yaş domatesi işleyerek yaklaşık 600 ton kaliteli kuru domates elde etmeyi hedeflediklerini belirterek üreticinin yüzünün güldüğünü ifade etti.