TÜİK Mayıs Ayı Dış Ticaret Endekslerini Açıkladı: Birim Değerler Artarken Miktarlar Geriledi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mayıs dönemine ilişkin dış ticaret endeksi verilerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan verilere göre, küresel ticaret dinamikleri ve yurt içi üretim maliyetlerinin etkisiyle hem ihracat hem de ithalat birim değer endekslerinde yukarı yönlü bir hareketlilik gözlendi. Buna karşın, dış ticarete konu olan ürünlerin miktar bazındaki hacminde ise daralma yaşandığı dikkat çekti.

İhracat ve İthalat Birim Değer Endekslerinde Yükseliş Trendi

Mayıs ayında ihracat birim değer endeksi, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 14,2 oranında artış kaydetti. Sektörel bazda incelendiğinde, Mayıs 2025'e göre gıda, içecek ve tütünde yüzde 8,8, yakıt hariç ham maddelerde yüzde 11,3, yakıtlarda yüzde 52,5 ve gıda, içecek, tütün hariç imalat sanayisinde yüzde 12'lik bir artış gerçekleşti.

Aynı dönemde ithalat birim değer endeksi de yıllık bazda yüzde 14,2 oranında yükseldi. İthalat tarafında alt sektörler incelendiğinde, geçen yılın aynı ayına kıyasla gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 2,4'lük bir azalış görülürken; yakıtlarda yüzde 49, yakıt hariç ham maddelerde yüzde 4,3 ve gıda, içecek, tütün hariç imalat sanayisinde ise yüzde 6,4 oranında artış meydana geldi.

Dış Ticaret Miktar Endekslerinde Dikkat Çekici Gerileme

Birim değerlerdeki yükselişe tezat olarak, ticaretin fiziksel hacmini gösteren miktar endekslerinde düşüşler yaşandı. İhracat miktar endeksi, mayıs ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 20,8 geriledi. Bu dönemde gıda, içecek ve tütün sektörü yüzde 16, yakıt hariç ham maddeler yüzde 19,9, yakıtlar yüzes 20,6 ve gıda, içecek, tütün hariç imalat sanayisi yüzde 21,4 oranında düşüş kaydetti.

Benzer şekilde ithalat miktar endeksi de mayısta yıllık bazda yüzde 21,8 oranında azaldı. Alt gruplar bazında bakıldığında, geçen yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde yüzde 6,2, yakıt hariç ham maddelerde yüzde 6,9, yakıtlarda yüzde 3,8 ve gıda, içecek, tütün hariç imalat sanayisinde yüzde 23,1 oranında gerileme tespit edildi.

Mevsimsel Etkilerden Arındırılmış Veriler ve Dış Ticaret Haddi

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriler incelendiğinde, nisan ayında 146 olan ihracat miktar endeksi, mayısta yüzde 1,2 artış göstererek 147,7 seviyesine ulaştı. Diğer yandan, takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise endeks, Mayıs 2025'teki 163,2 seviyesinden Mayıs 2026'da yüzde 5,5 azalışla 154,1'e geriledi.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi, nisan ayındaki 123,4 seviyesinden mayısta yüzde 6 azalarak 116 seviyesine çekildi. Takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi ise geçen yılın mayıs ayındaki 133,8 seviyesinden bu yılın aynı döneminde yüzde 10 azalışla 120,3 olarak kayıtlara geçti.

İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle elde edilen ve dış ticaretin karlılığını gösteren dış ticaret haddi, Mayıs 2025'teki 89,5 seviyesinden 0,1 puanlık sınırlı bir artışla Mayıs 2026'da 89,6 seviyesine yükseldi.